نسخه پزشکیان برای مقابله با فساد؛ «دادهها درست مدیریت شوند، دزدی و رشوه کم میشود»/ افتتاح ۷۹۴۷ پروژه فناوری
مسعود پزشکیان در مراسم «یک ایران متصل» یک پیام فراتر از افتتاح پروژههای ارتباطی داشت؛ رئیسجمهور علم، داده و تصمیمگیری مبتنی بر شواهد را ابزار اصلاح مدیریت کشور دانست و گفت اگر دادههای دقیق در اختیار باشد و درست مدیریت شود، بستر بسیاری از تخلفات، رشوه و فساد از بین میرود. همزمان ۷ هزار و ۹۴۷ پروژه ارتباطات و فناوری اطلاعات با سرمایهگذاری ۳۶ هزار میلیارد تومان در حوزههایی از فیبرنوری و اینترنت روستایی تا دولت هوشمند، هوش مصنوعی و فناوری فضایی افتتاح شد.
۱۸:۱۰ - ۱۶ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
مسعود پزشکیان امروز دوشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ در مراسم افتتاح پروژههای خانواده ارتباطات و فناوری اطلاعات، بخش عمده سخنان خود را نه به تجهیزات و پروژههای فیزیکی، بلکه به مفهوم «علم و آگاهی» اختصاص داد.
او با استناد به آیات قرآن درباره خلقت انسان، برتری انسان را ناشی از علم و دانایی دانست و سپس این بحث را مستقیماً به شیوه حکمرانی پیوند زد؛ جایی که تأکید کرد تصمیمگیری در پزشکی، اقتصاد، مدیریت، کشاورزی و صنعت باید بر اساس داده و شواهد باشد، نه تصور افراد از درست یا غلط بودن یک موضوع.
این بخش از سخنان رئیسجمهور شاید مهمترین پیام مراسم امروز باشد؛ زیرا پزشکیان عملاً از یک مدل مدیریتی دفاع کرد که در آن «داده» باید جای تصمیمهای شخصی، اختلافات سلیقهای و بخشی از ساختارهای غیرشفاف اداری را بگیرد.
پزشکیان: مشکل داریم چون یا داده نداریم یا درست مدیریت نمیکنیم
رئیسجمهور یکی از صریحترین جملات خود را درباره ارتباط داده و فساد بیان کرد.
از نگاه پزشکیان، اگر دستگاههای مختلف دادههای مورد نیاز را در اختیار داشته باشند و بتوانند آنها را به شکل اصولی مدیریت کنند، امکان وقوع تخلف، دزدی و رشوه کاهش پیدا میکند. او ریشه بخشی از مشکلات فعلی را در دو مسئله دانست: یا داده لازم وجود ندارد یا داده موجود بهدرستی مدیریت و استفاده نمیشود.
سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات نیز در همین مراسم تقریباً همین مسیر را دنبال کرد و «حکمرانی دادهمحور» را یک ضرورت راهبردی توصیف کرد. او گفت دسترسی مدیران به داده دقیق در زمان مناسب برای نظام تصمیمسازی ضروری است و مدیریت داده میتواند به شفافیت، تسهیل امور مردم و مسدود شدن برخی بسترهای فسادزا کمک کند.
البته از منظر اجرایی، داده بهتنهایی فساد را از بین نمیبرد. کیفیت اطلاعات، اتصال سامانههای دولتی، امکان راستیآزمایی، ثبت شفاف فرایندها، کنترل دسترسی، حفاظت از اطلاعات شخصی و وجود سازوکار نظارتی مؤثر همگی تعیین میکنند که یک دولت دادهمحور واقعاً به شفافیت منتهی شود یا صرفاً تعداد سامانههای اداری افزایش پیدا کند.
به همین دلیل، مهمترین آزمون سخنان امروز پزشکیان در مرحله اجرا خواهد بود.
تصمیمگیری مبتنی بر شواهد؛ پیام سیاسی سخنان رئیسجمهور
پزشکیان فقط از کاربرد داده در فناوری صحبت نکرد. او بحث را به شیوه تصمیمگیری سیاسی و مدیریتی گسترش داد.
رئیسجمهور با اشاره به عبارت «اِعرِفِ الحقَّ تَعرِف أهلَهُ» گفت ابتدا باید حق و واقعیت شناخته شود و سپس درباره افراد قضاوت کرد. از نگاه او، داده میتواند در اختلافات نشان دهد کدام ادعا به واقعیت نزدیکتر است.
او حتی درباره جایگاه خودش نیز گفت گمراهی از جایی شروع میشود که تصور کند چون رئیسجمهور است، هرچه میگوید دیگران باید از آن اطاعت کنند. پزشکیان تأکید کرد علم و آگاهی در یک فرد خلاصه نمیشود و برای تصمیمهای اجرایی باید به مجموعه کارشناسان و متخصصان رجوع کرد.
این بخش از سخنان او از نظر سیاسی قابل توجه است؛ زیرا مفهوم «کارشناسمحوری» را در برابر «سمتمحوری» قرار میدهد.
پزشکیان برای توضیح موضوع مثالی از پزشکی زد: هنگام بیماری افراد به دنبال همحزبی یا همفکر خود نمیروند، بلکه بهترین متخصص را انتخاب میکنند. از نظر او همین منطق باید در اداره کشور نیز اجرا شود.
۷۹۴۷ پروژه ارتباطی با ۳۶ هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری
در حاشیه این سخنان، یکی از بزرگترین بستههای پروژهای وزارت ارتباطات نیز به بهرهبرداری رسید.
طبق اطلاعات منتشرشده، ۷ هزار و ۹۴۷ پروژه با سرمایهگذاری حدود ۳۶ هزار میلیارد تومان در قالب طرح «یک ایران متصل» افتتاح شد. حوزه فعالیت این پروژهها بسیار گسترده است و توسعه شبکه ملی اطلاعات، فیبرنوری، ارتباطات سیار، خدمات پستی و بانکی، هوش مصنوعی، دولت هوشمند و فناوری فضایی را شامل میشود. میزان اشتغالزایی مجموعه پروژهها نیز حدود ۱۶۰۰ نفر اعلام شده است.
یکی از بخشهای مهم این بسته، توسعه زیرساخت ارتباطی کشور است.
فاز سوم تکمیل شبکه IP ملی در ۳۱ استان شامل ۱۰ پروژه با سرمایهگذاری ۲۷.۵ میلیون یورو، معادل حدود ۴.۹ هزار میلیارد تومان، به بهرهبرداری رسید. همچنین ۳۵۸ روستا در ۲۷ استان با سرمایهگذاری حدود ۴.۱ هزار میلیارد تومان به شبکه ملی اطلاعات و اینترنت پرسرعت متصل شدند.
بیش از ۵ هزار پروژه مخابراتی و توسعه 4G و 5G
بخش بزرگی از پروژههای امروز مربوط به توسعه شبکه مخابراتی و سیار است.
براساس جزئیات منتشرشده، بیش از ۵۳۰۰ پروژه توسعهای در حوزه فیبرنوری، انتقال، دیتا، پاور و تأسیسات با سرمایهگذاری حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان افتتاح شده است.
در بخش دیگری نیز ۹۴۶ پروژه شامل راهاندازی ۱۴۶ سایت جدید 3G، 4G و 5G در ۲۱ استان و ارتقای فناوری ۸۰۰ سایت اجرایی شده است. توسعه ظرفیت شبکه IP و زیرساخت CDN نیز بخشی از همین برنامه بوده است.
این ارقام زمانی برای مردم معنا پیدا میکنند که به افزایش کیفیت واقعی شبکه منجر شوند.
وزیر ارتباطات نیز دقیقاً بر همین موضوع دست گذاشت و گفت مردم باید اثر سرمایهگذاریهای عمومی را در زندگی روزانه احساس کنند. او دسترسی به اینترنت پایدار و باکیفیت را «حق مردم» توصیف کرد و گفت عملکرد وزارتخانه باید با نتیجهای که کاربر نهایی تجربه میکند سنجیده شود.
هوش مصنوعی از نفت و گاز تا کشاورزی وارد پروژهها شد
پروژههای افتتاحشده تنها به دکل، فیبر و تجهیزات مخابراتی محدود نیستند.
هشت پروژه با سرمایهگذاری حدود ۱.۷ هزار میلیارد تومان در حوزه فناوری، نوآوری و هوش مصنوعی افتتاح شده است. از جمله آنها میتوان به مدل هوش مصنوعی برای تحلیل و پیشبینی هزینه پروژههای نفت و گاز، فاز دوم سامانه کشاورزی هوشمند و یک سکوی زیرساخت هوش مصنوعی اشاره کرد.
همچنین در پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات ۱۰ پروژه با سرمایهگذاری ۷۹۷ میلیارد تومان و ایجاد ۳۷۵ فرصت شغلی به بهرهبرداری رسید؛ پروژههایی از پلتفرمهای امنیتی مبتنی بر هوش مصنوعی تا توسعه ظرفیت تولید مودم و تجهیزات ارتباطی.
این بخش دقیقاً با تأکید پزشکیان بر استفاده کاربردی از فناوری در پزشکی، کشاورزی، صنعت و تجارت همخوانی دارد.
دولت هوشمند؛ جایی که وعده «مقابله با فساد» باید آزموده شود
شاید مهمترین پروژهها برای سنجش ادعای امروز رئیسجمهور در حوزه دولت هوشمند باشد.
سازمان فناوری اطلاعات هفت پروژه جدید در این حوزه افتتاح کرده که «ابر دولت مشهد»، جویشگر هوشمند خدمات دولت، توسعه پنجره ملی، سامانههای ارزیابی آمادگی دیجیتال و «سامانه زمین» از جمله آنهاست. در بخشی از سامانه زمین، پایلوت صدور مجوز واگذاری اراضی بر بستر بلاکچین نیز در نظر گرفته شده است.
اگر هدف پزشکیان کاهش فساد با داده باشد، اتفاق اصلی باید دقیقاً در همین نقطه رخ دهد: فرایندهای اداری قابل ردیابی شوند، ارتباط میان دستگاهها افزایش پیدا کند، مجوزهای غیرضروری حذف شوند و امکان تصمیمگیری سلیقهای کاهش یابد.
افزایش تعداد سامانهها بدون اتصال میان آنها نمیتواند به تنهایی چنین نتیجهای ایجاد کند.
پزشکیان: به بهانه سوءاستفاده راه فناوری را نبندیم
یکی دیگر از مهمترین جملات رئیسجمهور به نحوه مواجهه با مخاطرات فناوری مربوط بود.
پزشکیان گفت ممکن است عدهای از ابزارهای فناورانه سوءاستفاده کنند، اما این مسئله نباید بهانهای برای بستن مسیر رشد و توسعه باشد. از نگاه او، همان تکنولوژی که میتواند برای آسیب زدن استفاده شود، قابلیت بهکارگیری برای نجات انسانها، درمان، آموزش، افزایش آگاهی و تسهیل زندگی مردم را نیز دارد.
او جملهای هم گفت که میتواند یکی از تیترهای اصلی سخنرانی امروز باشد: «در دنیایی که زندگی میکنیم، هیچ راهی را نمیشود بست.»
این نگاه در حوزه سیاست فناوری اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بحث همیشگی میان «کنترل مخاطرات» و «حفظ مسیر نوآوری» را مطرح میکند.
آزمون بزرگ دولت؛ از ۷۹۴۷ افتتاح تا تغییر زندگی مردم
اعداد مراسم امروز بزرگ هستند: نزدیک به هشت هزار پروژه، ۳۶ هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری و فعالیت در دهها حوزه مختلف.
اما خود وزیر ارتباطات معیار مناسبی برای ارزیابی آنها مطرح کرده است؛ مردم باید نتیجه سرمایهگذاری را در زندگی خود ببینند.
بنابراین موفقیت پروژه «یک ایران متصل» فقط با تعداد سایتهای افتتاحشده یا کیلومتر فیبر سنجیده نخواهد شد.
سرعت و پایداری اینترنت، کیفیت دسترسی روستاها، کاهش مراجعه حضوری به ادارات، آسانتر شدن دریافت مجوز، کاهش زمان خدمات دولتی، شفافیت بیشتر و توسعه واقعی کسبوکارهای دیجیتال شاخصهایی هستند که در نهایت مشخص میکنند این سرمایهگذاری تا چه اندازه اثرگذار بوده است.
پیام پزشکیان در ۱۶ شهریور روشن بود: کشور باید از مدیریت مبتنی بر نظر و سلیقه به مدیریت مبتنی بر علم، تخصص و داده حرکت کند. اما مرحله دشوار پس از سخنرانی آغاز میشود؛ جایی که دولت باید نشان دهد داده نه فقط در حرف، بلکه در فرایند بودجهریزی، صدور مجوز، مبارزه با فساد و تصمیمهای روزمره دستگاههای اجرایی واقعاً مرجع تصمیمگیری شده است.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
