اعتراض تند علی شجاعی بعد از شکست مقابل پرسپولیس؛ «صددرصد پنالتی بود» / VAR چرا بعد از سوت پایان وارد شد؟

پرسپولیس دوشنبه شب در هفته ششم لیگ برتر در ورزشگاه شهدای شهر قدس با نتیجه ۲ بر صفر ذوب‌آهن را شکست داد. علی علیپور در دقیقه ۴۳ گل نخست را به ثمر رساند و پوریا شهرآبادی در دقیقه ۶۴ روی پاس علیپور اختلاف را دو برابر کرد. این برد سرخ‌ها را به رتبه دوم جدول رساند و فاصله آنها با تراکتور صدرنشین را کاهش داد.

علی شجاعی پس از مسابقه دقیقاً روی همین مسئله دست گذاشت. او گفت مقابل تیمی مانند پرسپولیس «اشتباه کوچک هم کنید تنبیه می‌شوید»؛ جمله‌ای که بیش از آنکه صرفاً یک تعریف از حریف باشد، خلاصه‌ای از شکل شکست ذوب‌آهن بود.

ذوب‌آهن در بخش‌هایی از مسابقه توانست توپ را به مناطق خطرناک برساند و حتی چند بار پرسپولیس را تحت فشار قرار دهد، اما در لحظات کلیدی کیفیت لازم را نداشت. پرسپولیس برعکس، از موقعیت‌های مهم خود استفاده کرد؛ علیپور هم گل زد و هم پاس گل داد و شهرآبادی نیز به عنوان بازیکن تعویضی اثر مستقیم روی نتیجه گذاشت.

برای تیمی که برابر یکی از مدعیان قهرمانی بازی می‌کند، همین تفاوت در بهره‌وری می‌تواند تعیین‌کننده باشد.

جنجال بزرگ در آخرین ثانیه؛ شجاعی می‌گوید پنالتی بود

مهم‌ترین بخش صحبت‌های علی شجاعی به آخرین صحنه مسابقه مربوط می‌شد.

در دقیقه ۶+۹۰، محمدجواد محمدی در محوطه جریمه پرسپولیس پس از برخورد با مارکو باکیچ روی زمین افتاد. میثم حیدری اعتقادی به پنالتی نداشت و اندکی بعد سوت پایان مسابقه را زد؛ اما پس از پایان، ارتباط داور با اتاق VAR باعث شد بازیکنان دوباره برای لحظاتی منتظر تصمیم نهایی بمانند. منابع خبری نیز تأیید کرده‌اند که پس از سوت پایان، بررسی صحنه مشکوک از طریق VAR ادامه داشت و در نهایت تصمیم اولیه داور تغییر نکرد.

علی شجاعی اما برداشت کاملاً متفاوتی داشت. او گفت:

«صددرصد آن صحنه پنالتی بود.»

شجاعی همچنین مدعی شد از رفتار داور احساس کرده که او متوجه پنالتی بودن صحنه شده، اما با وجود ارتباط اتاق VAR، مسابقه را تمام کرده است.

این ادعا طبیعتاً برای ذوب‌آهن اهمیت زیادی دارد، هرچند نتیجه ۲ بر صفر بوده و حتی تبدیل شدن پنالتی احتمالی به گل نیز الزاماً نتیجه نهایی مسابقه را تغییر نمی‌داد. مسئله اصلی برای اصفهانی‌ها بیشتر به کیفیت قضاوت و نحوه مدیریت آخرین صحنه برمی‌گردد.

آیا VAR بعد از سوت پایان می‌تواند صحنه را بررسی کند؟

ظاهر ماجرا عجیب است، اما صرف به صدا درآمدن سوت پایان لزوماً به این معنا نیست که هرگونه بررسی VAR درباره اتفاقی که پیش از سوت رخ داده، از اساس غیرممکن باشد.

پروتکل رسمی IFAB می‌گوید VAR می‌تواند در موضوعاتی مانند «پنالتی یا عدم پنالتی» به داور کمک کند و اگر بررسی نشان دهد یک خطای واضح و آشکار رخ داده است، VAR می‌تواند بررسی صحنه را پیشنهاد کند. همچنین پروتکل تأکید دارد اگر بازی پس از یک اتفاق متوقف شده ولی هنوز با یک شروع مجدد ادامه پیدا نکرده باشد، امکان بررسی وجود دارد؛ محدودیت اصلی زمانی ایجاد می‌شود که بازی پس از آن حادثه دوباره شروع شده باشد.

بنابراین عجیب بودن تصویر بازگشت بازیکنان بعد از سوت پایان، به تنهایی اثبات‌کننده یک اشتباه قانونی نیست.

اما یک نکته دیگر اهمیت دارد: تصمیم نهایی همیشه با خود داور است. VAR تنها می‌تواند اطلاعات ارائه کند یا بازبینی را پیشنهاد دهد؛ این میثم حیدری بود که باید تصمیم نهایی را درباره پنالتی یا ادامه تصمیم اولیه می‌گرفت.

کارشناسان داوری با علی شجاعی موافق نیستند

درست همین‌جا اختلاف روایت بازیکنان ذوب‌آهن و برخی کارشناسان داوری آغاز می‌شود.

نوذر رودنیل پس از بررسی صحنه دقیقه ۹۶ اعلام کرد برخورد مارکو باکیچ با بازیکن ذوب‌آهن از نظر او خطای پنالتی نبوده و ادامه بازی تصمیم قانونی داور بوده است. او همچنین گل اول علیپور و گل دوم پوریا شهرآبادی را صحیح دانست.

ورزش سه نیز در جمع‌بندی نظرات چند کارشناس، این صحنه را در کنار چهار صحنه مشکوک دیگر مسابقه مورد بررسی قرار داده است. دیدار پرسپولیس و ذوب‌آهن در مجموع پنج صحنه بحث‌برانگیز داشت؛ از برخورد اورونوف در دقیقه چهار و ادعای هند در محوطه پرسپولیس گرفته تا گل مشکوک به آفساید علیپور و دو برخورد نیمه دوم.

بنابراین جمله «صددرصد پنالتی» فعلاً نظر علی شجاعی و بخشی از اردوی ذوب‌آهن است و نمی‌توان آن را به عنوان حکم قطعی کارشناسی مطرح کرد.

همین تفاوت دیدگاه، پرونده آخرین صحنه را جذاب‌تر کرده است؛ بازیکنان ذوب‌آهن برداشت کاملاً متفاوتی از تصمیم داوری دارند، در حالی که حداقل یک کارشناس شناخته‌شده قضاوت داور را صحیح می‌داند.

مشکل ذوب‌آهن فقط داوری نبود

حتی اگر بحث صحنه پایانی را کنار بگذاریم، ذوب‌آهن برای توضیح شکست نیازمند نگاه به مشکلات فنی خودش است.

شاگردان عبدالله ویسی فرصت‌هایی برای ضربه زدن به پرسپولیس داشتند، اما در لحظات کلیدی دقت کافی نشان ندادند. در دقیقه ۳۲، رحمان جعفری روی پاس امید لطیفی در موقعیت مناسبی قرار گرفت اما ضربه او با فاصله زیاد از دروازه بیرون رفت. در مقابل، پرسپولیس نخستین فرصت جدی خود در پایان نیمه اول را با ضربه علیپور به گل تبدیل کرد.

همین مسئله توضیح می‌دهد چرا علی شجاعی از «تنبیه شدن با یک اشتباه» صحبت می‌کند.

تفاوت تیم‌های مدعی با تیم‌های میانه جدول اغلب در همین جزئیات است؛ تعداد موقعیت‌ها الزاماً تعیین‌کننده نیست، بلکه کیفیت تصمیم‌گیری در لحظه آخر و حداقل کردن اشتباهات دفاعی اهمیت بیشتری دارد.

پرسپولیس در این مسابقه چنین کیفیتی را نشان داد.

علی شجاعی و پرسپولیس؛ تقابلی که هنوز عاطفی است

بخش دیگری از صحبت‌های شجاعی کاملاً متفاوت بود.

او بعد از مسابقه به سمت نیمکت پرسپولیس رفت و درباره این حرکت گفت که انجام آن را وظیفه خود می‌دانسته است. شجاعی همچنین از هواداران پرسپولیس بابت محبتی که همچنان نسبت به او دارند تشکر کرد.

این رفتار چندان عجیب نیست. شجاعی در سال ۲۰۲۰ با قراردادی دوساله به پرسپولیس پیوست و یکی از اعضای تیمی بود که به فینال لیگ قهرمانان آسیا رسید. او در یکی از مهم‌ترین مسابقات آن دوره، ضربه پنالتی تعیین‌کننده پرسپولیس مقابل النصر عربستان را نیز به گل تبدیل کرد؛ اتفاقی که جایگاه ویژه‌ای برای او میان بخشی از هواداران سرخ ساخت.

حتی پس از جدایی، شجاعی در مقاطعی که بحث حضورش در استقلال مطرح شد، موضعی گرفت که نشان می‌داد پیوند عاطفی‌اش با پرسپولیس همچنان جدی است. به همین دلیل حضور او مقابل سرخ‌ها بیشتر شبیه تقابل یک بازیکن سابق محبوب با تیم قبلی‌اش بود تا یک مسابقه معمولی.

شجاعی مقابل تیم سابقش؛ احترام بیرون زمین، جنگ داخل زمین

نکته جالب رفتار علی شجاعی همین دوگانگی حرفه‌ای بود.

او در زمین برای ذوب‌آهن بازی کرد، به تصمیم داور اعتراض داشت و بعد از شکست نیز معتقد بود تیمش از یک پنالتی محروم شده است؛ اما پس از مسابقه بدون آنکه رابطه قبلی خود با پرسپولیس را پنهان کند، به سمت نیمکت سرخ‌ها رفت و از هواداران تشکر کرد.

این دقیقاً همان مرزی است که فوتبال حرفه‌ای انتظار دارد: رقابت کامل داخل زمین بدون نیاز به پاک کردن گذشته.

از سوی دیگر، صحبت شجاعی درباره داوری نیز به معنای زیر سؤال بردن اصل برتری پرسپولیس نبود. او تأکید کرد بازیکنان ذوب‌آهن تلاش کردند اما برابر تیم‌هایی در سطح پرسپولیس، کوچک‌ترین اشتباه هزینه دارد.

پرسپولیس برنده شد، اما صحنه آخر فراموش نمی‌شود

نتیجه رسمی تغییری نمی‌کند؛ پرسپولیس ۲، ذوب‌آهن صفر. علی علیپور و پوریا شهرآبادی سه امتیاز را برای تیم مهدی تارتار به دست آوردند و سرخ‌ها را به رتبه دوم جدول رساندند.

اما از این مسابقه احتمالاً دو تصویر باقی خواهد ماند: نخست، کارآمدی پرسپولیس در استفاده از اشتباهات حریف؛ دوم، صحنه عجیبی که پس از سوت پایان، داور دوباره با VAR ارتباط گرفت و ذوب‌آهنی‌ها منتظر تصمیمی ماندند که هرگز تغییر نکرد.

علی شجاعی همچنان معتقد است پنالتی تیمش از دست رفته، در حالی که برخی کارشناسان تصمیم داور را درست می‌دانند. همین اختلاف نظر احتمالاً بحث درباره آخرین ثانیه بازی را برای مدتی ادامه خواهد داد.