عکس تاریخی عابدزاده مقابل برنده توپ طلا؛ روزی که ماتیاس سامر ۱۸ ساله در اصفهان گل زد

ماجرا به زمستان سال ۱۳۶۴ برمی‌گردد؛ زمانی که فوتبال ایران تلاش می‌کرد با برگزاری مسابقات بین‌المللی، ارتباط خود با تیم‌های خارجی را حفظ کند. دینامو درسدن، یکی از باشگاه‌های مطرح آلمان شرقی، در همان مقطع برای برگزاری چند مسابقه دوستانه راهی ایران شد.

براساس اسناد تاریخی، این تیم ابتدا در ۱۶ بهمن ۱۳۶۴ در حضور حدود ۱۵ هزار تماشاگر برابر تیم ملی «ب» ایران قرار گرفت و آن مسابقه بدون گل تمام شد. چهار روز بعد، نوبت به بازی با منتخب اصفهان رسید؛ دیداری که امروز به واسطه حضور همزمان عابدزاده و سامر اهمیت تاریخی بسیار بیشتری پیدا کرده است.

مسابقه روز یکشنبه ۲۰ بهمن در ورزشگاه تختی اصفهان برگزار شد و بیش از ۲۰ هزار تماشاگر برای دیدن تیم آلمانی به ورزشگاه آمدند. منتخب اصفهان با ترکیبی متشکل از احمدرضا عابدزاده، رضا دوکچی، حسین طلاکش، حسن احمدزاده، امیرحسین شاهزیدی، قاسم زاغی‌نژاد، احمدرضا نکوبین، کریم قنبری، محمود امام‌دوست، محسن سجادیه و علیرضا رحیمی به میدان رفت. در پایان، دینامو درسدن مسابقه نزدیک را ۲ بر یک برد.

ماتیاس سامر ۱۸ ساله گل اول را به عابدزاده زد

چهره‌ای که امروز این مسابقه را به یک عکس تاریخی تبدیل کرده، ماتیاس سامر است. سامر متولد ۵ سپتامبر ۱۹۶۷ بود و هنگام حضور در اصفهان تنها ۱۸ سال داشت. او در ترکیب ابتدایی دینامو درسدن قرار گرفت و براساس روایت منتشرشده از سوی رسانه‌های ایرانی، گل نخست تیم میهمان را در ورزشگاه تختی به ثمر رساند.

سامر در آن زمان هنوز ستاره جهانی نبود، اما نشانه‌های ظهور یک استعداد بزرگ در عملکردش دیده می‌شد. داده‌های رسمی فدراسیون فوتبال آلمان نشان می‌دهد او در فصل ۸۶-۱۹۸۵ برای دینامو درسدن در لیگ برتر آلمان شرقی ۱۸ مسابقه انجام داد و هشت گل زد؛ آماری قابل توجه برای بازیکنی که هنوز هجده‌ساله بود.

جالب اینکه تنها چند ماه قبل از سفر به ایران نیز سامر در جام برندگان جام اروپا برابر HJK هلسینکی دو بار گلزنی کرده بود. دینامو آن مسابقه را ۷ بر ۲ برد و تا مرحله یک‌چهارم نهایی رقابت‌های اروپایی پیش رفت.

بنابراین منتخب اصفهان مقابل یک تیم معمولی اروپایی قرار نگرفته بود؛ تیمی روبه‌رویش بود که در همان فصل در سطح بالای فوتبال قاره اروپا رقابت می‌کرد.

دینامو درسدن آن روزها چه تیمی بود؟

نام دینامو درسدن برای نسل جدید شاید بیشتر با فوتبال آلمان پس از اتحاد دو کشور شناخته شود، اما این باشگاه یکی از قدرت‌های فوتبال آلمان شرقی بود.

دینامو پیش از سفر به ایران، در فصل ۸۵-۱۹۸۴ جام حذفی آلمان شرقی را با پیروزی ۳ بر ۲ برابر BFC Dynamo فتح کرده بود. همین قهرمانی سهمیه حضورش در جام برندگان جام اروپا فصل بعد را فراهم کرد.

فهرست آن تیم نیز پر از نام‌های مهم بود؛ هانس‌یورگن دورنر، اولف کیرستن، یورگ اشتوبنر، هانس-اوه پیلز و ماتیاس سامر در ترکیب دینامو قرار داشتند. فدراسیون فوتبال آلمان نیز حضور سامر، کیرستن و دیگر ستاره‌های آن نسل را در فهرست رسمی فصل ۸۶-۱۹۸۵ تأیید می‌کند.

دینامو فصل را در رده ششم اوبرلیگای آلمان شرقی تمام کرد، اما در اروپا تا جمع هشت تیم پایانی جام برندگان جام پیش رفت؛ سطحی که کیفیت واقعی حریف منتخب اصفهان را بهتر نشان می‌دهد.

عابدزاده هم در آستانه تبدیل شدن به عقاب آسیا بود

در سوی دیگر این قاب، احمدرضا عابدزاده قرار داشت؛ دروازه‌بانی که هنوز سال‌ها با قهرمانی جام ملت‌های آسیا، دربی‌های تهران و جام جهانی ۱۹۹۸ فاصله داشت.

عابدزاده در آن مقطع از فوتبال اصفهان به سرعت در حال بالا آمدن بود. منابع تاریخی نشان می‌دهند او در لیگ قدس به دروازه‌بان منتخب اصفهان تبدیل شده و در بهمن ۱۳۶۴ نیز در جمع بازیکنان مورد توجه تیم ملی قرار گرفته بود. تنها چند روز پس از دیدار منتخب اصفهان و دینامو درسدن، نام عابدزاده در تیم ملی ایران دیده شد.

در واقع این مسابقه تقابل دو بازیکنی بود که هر دو هنوز ابتدای مسیر حرفه‌ای خود را طی می‌کردند؛ یکی قرار بود به یکی از بزرگ‌ترین دروازه‌بانان تاریخ فوتبال ایران تبدیل شود و دیگری به بهترین بازیکن اروپا.

همین نکته ارزش تاریخی عکس را چند برابر می‌کند. در لحظه ثبت تصویر و برگزاری بازی، هیچ‌کس نمی‌توانست با قطعیت پیش‌بینی کند که دو جوان حاضر در زمین بعدها چه جایگاهی در فوتبال کشورهای خود پیدا خواهند کرد.

سامر از تختی اصفهان تا توپ طلای ۱۹۹۶

مسیر حرفه‌ای ماتیاس سامر پس از ترک دینامو درسدن با سرعتی خیره‌کننده ادامه یافت. او تا سال ۱۹۹۰ در این باشگاه ماند و سپس به اشتوتگارت رفت. چند سال بعد به بروسیا دورتموند پیوست و دوران طلایی زندگی فوتبالی خود را آغاز کرد.

سامر در سال ۱۹۹۶ همراه تیم ملی آلمان قهرمان جام ملت‌های اروپا شد و در همان سال توپ طلای اروپا را به دست آورد. فهرست رسمی یوفا نیز نام او را به عنوان برنده توپ طلای ۱۹۹۶ ثبت کرده است.

رقابت آن سال فوق‌العاده نزدیک بود؛ سامر با ۱۴۴ امتیاز تنها یک امتیاز بیشتر از رونالدو نازاریو کسب کرد و توپ طلا را برد.

یک سال بعد، بروسیا دورتموند با حضور سامر در فینال لیگ قهرمانان اروپا یوونتوس را ۳ بر یک شکست داد و قهرمان اروپا شد. سوابق رسمی فدراسیون فوتبال آلمان نیز سامر را قهرمان لیگ قهرمانان فصل ۹۷-۱۹۹۶ ثبت کرده است.

یعنی جوان ۱۸ ساله‌ای که زمستان ۱۳۶۴ در ورزشگاه تختی اصفهان به عابدزاده گل زده بود، حدود یازده سال بعد بر قله فوتبال باشگاهی اروپا ایستاد.

یک عکس معمولی که چهار دهه بعد ارزش تاریخی پیدا کرد

انتشار دوباره تصویر ترکیب دینامو درسدن توسط رسانه‌های مرتبط با سپاهان باعث شده مسابقه‌ای که شاید برای سال‌ها در گوشه آرشیو فوتبال اصفهان باقی مانده بود، دوباره مورد توجه قرار گیرد. گزارش منتشرشده امروز نیز تأکید دارد که نفر دوم ایستاده از سمت راست در عکس تیم آلمانی همان ماتیاس سامر جوان است.

ارزش چنین تصاویری دقیقاً با گذشت زمان مشخص می‌شود. در سال ۱۳۶۴، آن قاب تنها عکس یادگاری یک بازی دوستانه بین‌المللی بود؛ امروز اما در یک سوی آن نام دینامو درسدن و بازیکنی دیده می‌شود که بعدها توپ طلا و لیگ قهرمانان را برد و در سوی دیگر، دروازه‌بانی حضور دارد که سال‌ها بعد به یکی از نمادهای فوتبال ایران تبدیل شد.