دلار رکورد تاریخی زد؛ جهش به ۲۳۱ هزار تومان / بازارساز مقابل ریسک جنگ عقب نشست؟

دلار در معاملات امروز از همان ساعات ابتدایی با فشار خرید روبه‌رو شد و تا محدوده ۲۳۱ هزار تومان پیش رفت. این رقم حدود ۶ هزار تومان بالاتر از نرخ ۲۲۵ هزار تومانی پایان معاملات سه‌شنبه است؛ یعنی اسکناس آمریکایی تنها در یک روز حدود ۲.۷ درصد رشد کرده است.

برای مقایسه، دلار روز دوشنبه تا حوالی ۲۲۲ هزار تومان پایین آمده بود. بنابراین از کف کوتاه‌مدت ابتدای هفته تا نرخ ۲۳۱ هزار تومانی امروز، حدود ۹ هزار تومان معادل بیش از چهار درصد افزایش ثبت شده است.

داده‌های مستقل بازار نیز رکورد ۲۳۱ هزار تومانی امروز را تأیید می‌کنند. یک گزارش تازه نرخ فعلی را حدود ۲۵ درصد بالاتر از یک ماه قبل و بیش از دو برابر مدت مشابه سال گذشته اعلام کرده است.

این سرعت برگشت نشان می‌دهد اصلاح چندروزه ابتدای هفته بیشتر نتیجه فشار عرضه و مداخله سیاست‌گذار بوده تا تغییر بنیادین انتظارات معامله‌گران.

چرا سیاست بانک مرکزی فقط چند روز دلار را پایین آورد؟

بازارساز در ابتدای هفته توانست با افزایش عرضه و ارسال پیام‌های کنترلی، دلار را از سطوح نزدیک ۲۳۰ هزار تومان به محدوده ۲۲۲ هزار تومان برگرداند.

اما یک تفاوت مهم وجود دارد: عرضه ارز می‌تواند قیمت را برای مدتی کاهش دهد، ولی لزوماً ریسک سیاسی را از ذهن معامله‌گر حذف نمی‌کند.

وقتی فعالان بازار تصور کنند عامل اصلی افزایش قیمت همچنان پابرجاست، افت چند هزار تومانی می‌تواند به جای ایجاد موج فروش به فرصتی برای ورود خریداران تبدیل شود.

اتفاق سه‌شنبه و چهارشنبه دقیقاً همین الگو را نشان داد. دلار سه‌شنبه دوباره تا ۲۲۵ هزار تومان بالا رفت و امروز با تشدید اخبار سیاسی مستقیماً وارد کانال ۲۳۰ هزار تومان شد. نرخ ۲۲۵ هزار تومانی روز گذشته نیز در داده‌های بازار ثبت شده بود.

بنابراین بانک مرکزی در کوتاه‌مدت هنوز توان ایجاد اصلاح قیمت را دارد، اما برای تبدیل این اصلاح به یک روند نزولی پایدار، کاهش انتظارات سیاسی نیز ضروری است.

تنگه هرمز چگونه دلار را به ۲۳۱ هزار تومان رساند؟

محرک اصلی معاملات امروز را باید در تحولات شب گذشته و بامداد چهارشنبه جست‌وجو کرد.

رویترز گزارش داده در تازه‌ترین مرحله درگیری‌ها، آمریکا چند نفتکش مرتبط با ایران را هدف قرار داده و ایران نیز در واکنش، کشتی‌هایی در نزدیکی تنگه هرمز و یک پایگاه آمریکا در اردن را هدف گرفته است. چند شناور تجاری نیز در خلیج فارس و دریای عمان آسیب دیده‌اند.

این تحول مستقیماً نگرانی درباره تجارت و صادرات انرژی منطقه را افزایش داده است.

داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد روز سه‌شنبه تنها شش کشتی کالایی از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ در حالی که متوسط ۱۰ روزه حدود ۱۲ کشتی بوده است. پیش از آغاز درگیری‌ها نیز روزانه حدود ۱۲۵ شناور بزرگ تجاری از این مسیر عبور می‌کردند.

برای بازار ارز ایران، چنین خبری یک سیگنال مستقیم افزایش ریسک است. هرچه احتمال گسترش جنگ، محدودیت صادرات یا اختلال در تجارت خارجی بیشتر شود، تقاضای احتیاطی برای دلار نیز افزایش پیدا می‌کند.

نفت ۱۰۰ دلاری؛ سیگنال دیگری که معامله‌گران ارز دیدند

همزمان با صعود دلار تهران، بازار جهانی نفت نیز واکنش تندی نشان داده است.

برنت امروز برای نخستین بار از ۲۴ جولای دوباره از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و در مقطعی به حدود ۱۰۰.۱۹ دلار رسید. نفت از ابتدای آگوست نزدیک به ۲۵ درصد رشد کرده است.

در ظاهر، نفت گران‌تر می‌تواند از درآمدهای ارزی کشورهای صادرکننده حمایت کند؛ اما در وضعیت فعلی ایران، بازار بیشتر به ریسک حمل‌ونقل، محدودیت صادرات، هزینه بیمه کشتی‌ها و تداوم درگیری توجه دارد.

رویترز گزارش داده هزینه‌های ریسک جنگ و بیمه عبور کشتی‌های نفتی از هرمز به‌شدت افزایش یافته و در برخی موارد مجموع هزینه‌های اضافی حمل یک محموله به ۱۰ تا ۲۰ میلیون دلار رسیده است.

بنابراین معامله‌گران داخلی افزایش نفت را نه فقط به‌عنوان درآمد بیشتر، بلکه به‌عنوان نشانه‌ای از شدت بالای ریسک منطقه‌ای تفسیر می‌کنند.

دلار توافقی هم رکورد زد؛ ورود به کانال ۱۶۲ هزار تومان

روند صعودی تنها مختص بازار آزاد نیست. نرخ حواله دلار امروز نیز افزایش یافته و وارد کانال ۱۶۲ هزار تومان شده است.

نرخ فروش دلار توافقی با افزایش ۴۸۶ تومانی به ۱۶۲ هزار و ۴۳۷ تومان و نرخ خرید به ۱۶۰ هزار و ۹۷۵ تومان رسیده است.

با قرار گرفتن دلار آزاد در سطح ۲۳۱ هزار تومان، فاصله نرخ آزاد با نرخ فروش حواله‌ای به حدود ۶۸ هزار و ۵۶۰ تومان در هر دلار رسیده است.

این شکاف بزرگ اهمیت زیادی دارد. هرچند بازار آزاد و بازار رسمی کاربرد و ساختار متفاوتی دارند، افزایش فاصله میان آنها می‌تواند انتظارات را در بازار آزاد تشدید کند و کنترل قیمت را برای سیاست‌گذار دشوارتر سازد.

نکته دیگر اینکه حتی نرخ رسمی نیز در مسیر افزایشی قرار دارد؛ بنابراین بازار فقط با جهش یک نرخ غیررسمی روبه‌رو نیست.

یورو هم گران شد؛ اختلاف نرخ منابع بیشتر شده است

یورو نیز امروز همسو با دلار افزایش یافته است. در گزارش اولیه بازار، نرخ حدود ۲۶۲ هزار تومان اعلام شده بود؛ اما داده‌های لحظه‌ای بعدی قیمت‌های بالاتری را نشان می‌دهند.

برای نمونه، تیندکس حوالی ساعت ۱۰:۳۷ نرخ حدود ۲۶۵ هزار و ۳۲۷ تومان را ثبت کرده و منبع دیگری نرخ فروش را بیش از ۲۶۶ هزار تومان نشان داده است. این اختلاف عمدتاً ناشی از زمان ثبت نرخ و تفاوت منابع بازار آزاد است.

رشد همزمان دلار و یورو نشان می‌دهد افزایش امروز بیشتر ماهیت عمومی در بازار ارز دارد و صرفاً به تغییر برابری دلار در بازار جهانی محدود نیست.

حمایت‌های قبلی دلار یکی‌یکی شکسته شدند

تنها یک روز قبل، محدوده ۲۲۲ هزار تومان مهم‌ترین حمایت بازار تلقی می‌شد و ۲۲۵ تا ۲۲۸ هزار تومان به عنوان مقاومت‌های کوتاه‌مدت شناخته می‌شدند.

اما جهش امروز تمام این مقاومت‌ها را در زمانی کوتاه پشت سر گذاشته است.

اکنون ۲۳۰ هزار تومان از مقاومت به حمایت روانی تبدیل شده است. اگر دلار بتواند در معاملات امروز و فردا بالای این سطح باقی بماند، معامله‌گران احتمالاً سطوح بالاتر را بررسی خواهند کرد.

در مقابل، بازگشت سریع زیر ۲۳۰ هزار تومان می‌تواند نشان دهد بخشی از جهش امروز هیجانی بوده و بازار آماده تخلیه قسمتی از رشد است.

پیش‌بینی قیمت دلار؛ سه سناریو برای ادامه بازار

در سناریوی صعودی، درگیری‌های منطقه‌ای ادامه پیدا می‌کند، اختلال در هرمز تشدید می‌شود و عرضه بازارساز توان جذب تقاضای احتیاطی را ندارد. در این وضعیت تثبیت بالای ۲۳۰ هزار تومان می‌تواند راه را برای حرکت به سمت محدوده ۲۳۳ تا ۲۳۵ هزار تومان باز کند. اگر شوک سیاسی تازه‌ای ایجاد شود، حتی سطوح بالاتر نیز از نظر روانی قابل تصور خواهند بود.

در سناریوی میانه، درگیری‌ها ادامه دارد اما خبر تازه‌ای از گسترش جنگ منتشر نمی‌شود و بانک مرکزی عرضه را افزایش می‌دهد. در این حالت دلار می‌تواند در یک دامنه پرنوسان میان حدود ۲۲۷ تا ۲۳۲ هزار تومان رفت‌وبرگشت داشته باشد.

در سناریوی نزولی، هرگونه خبر معتبر درباره کاهش تنش، توقف حملات یا بازگشت مسیر دیپلماتیک می‌تواند به سرعت تقاضای احتیاطی را کاهش دهد. در چنین شرایطی، بازگشت به زیر ۲۲۸ هزار تومان و سپس محدوده ۲۲۵ هزار تومان دور از ذهن نیست. تجربه همین هفته نشان داد بازار توان اصلاح چند هزار تومانی در مدت کوتاه را دارد.

آیا دلار می‌تواند به ۲۵۰ هزار تومان برسد؟

ورود دلار به کانال ۲۳۰ هزار تومان طبیعتاً گمانه‌زنی درباره هدف ۲۵۰ هزار تومان را افزایش داده است؛ اما رسیدن به این عدد هنوز نیازمند حدود ۸ درصد رشد دیگر از سطح ۲۳۱ هزار تومان است.

چنین حرکتی در بازار بسیار پرریسک فعلی غیرممکن نیست، اما نمی‌توان آن را سناریوی قطعی دانست.

رسیدن به ۲۵۰ هزار تومان احتمالاً به تداوم یا گسترش شدید ریسک سیاسی، کاهش اثرگذاری عرضه ارز و افزایش قابل توجه تقاضای احتیاطی نیاز دارد. از سوی دیگر، حتی یک خبر سیاسی مثبت می‌تواند بخشی از این انتظارات را در چند ساعت معکوس کند.

به همین دلیل، استفاده از یک عدد مشخص به عنوان «هدف قطعی» دلار در بازاری که مستقیماً به اخبار جنگ واکنش نشان می‌دهد، ریسک بالایی دارد.

دلار در دست سیاست یا جنگ؛ کدام نیرو برنده می‌شود؟

معاملات چهارشنبه ۱۸ شهریور یک پیام بسیار روشن دارد: فعلاً قدرت ریسک سیاسی از سیاست آرام‌سازی بازار بیشتر شده است.

دلار در فاصله کوتاهی از ۲۲۲ هزار تومان به ۲۳۱ هزار تومان رسیده، نرخ رسمی وارد کانال ۱۶۲ هزار تومان شده و همزمان نفت برنت نیز مرز ۱۰۰ دلار را شکسته است.

با این حال، تجربه ابتدای همین هفته نشان داد که بازار ارز در هر دو جهت ظرفیت نوسان‌های چند هزار تومانی دارد. به همین دلیل، تعیین مسیر روزهای آینده بیش از هر شاخص اقتصادی دیگری به وضعیت درگیری ایران و آمریکا، امنیت تنگه هرمز و شدت عرضه بانک مرکزی وابسته خواهد بود.

تا زمانی که دلار بالای محدوده ۲۳۰ هزار تومان باقی بماند، کفه کوتاه‌مدت بازار به سمت سناریوی صعودی سنگینی می‌کند؛ اما در بازاری که مهم‌ترین محرک آن تیترهای سیاسی است، تغییر جهت می‌تواند به همان سرعتی اتفاق بیفتد که دلار امروز از ۲۲۵ به ۲۳۱ هزار تومان رسید.