تیم امید با ۱۸ بازیکن راهی ژاپن شد؛ فریاد حسین عبدی پیش از ناگویا / «عاقلانه این بود که نرویم!»

شدیدترین زنگ خطر شاید نه هنگام اعزام، بلکه هشتم شهریور به صدا درآمد.

حسین عبدی در شرایطی مقابل رسانه‌ها قرار گرفت که تنها پنج بازیکن در اختیار داشت. او توضیح داد با چنین تعدادی می‌توان تمرین‌های محدود یا سرگرم‌کننده انجام داد، اما امکان تمرین واقعی فوتبال و آماده‌سازی یک تیم برای تورنمنت وجود ندارد.

عبدی تأکید کرد اگر تعداد نفرات حتی به ۱۰ بازیکن و حداقل یک دروازه‌بان نرسد، عملاً تیمی تشکیل نشده که بتوان درباره قهرمانی آن صحبت کرد. او همچنین گفت کاهش تعداد اردوها، بازی‌های تدارکاتی و نبود بازیکنان، درصد موفقیت را پایین می‌آورد.

این سخنان از یک جهت اهمیت بیشتری دارد؛ چون سرمربی امیدها نمی‌گفت تیم باید به هر قیمتی قهرمان شود. بحث او درباره ابتدایی‌ترین پیش‌نیازهای آماده‌سازی بود: داشتن بازیکن کافی برای تمرین.

وقتی سرمربی تیم ملی در آستانه بازی‌های آسیایی به جای تحلیل تاکتیکی حریفان درباره تعداد نفرات تمرین صحبت می‌کند، مشکل دیگر فقط فنی نیست.

اما آیا تیم امید هیچ اردویی نداشت؟

برای قضاوت منصفانه باید این بخش را هم دید.

عبدی گفته بود تیم امید در خرداد و تیر دو اردوی مناسب داشته و برنامه اولیه کادر فنی ادامه اردوها در مرداد و شهریور بوده است. بخشی از برنامه مرداد به دلیل فشردگی لیگ کنار گذاشته شد و کادر فنی تلاش کرد با باشگاه‌ها همراهی کند.

بنابراین دقیق نیست بگوییم تیم امید از ابتدا هیچ برنامه آماده‌سازی نداشت.

مسئله اصلی این است که حساس‌ترین مرحله آماده‌سازی، یعنی هفته‌های منتهی به مسابقات، از دست رفت.

در فوتبال ملی، اردوی دو ماه قبل نمی‌تواند جای تمرین با ترکیب نهایی چند روز قبل از تورنمنت را بگیرد. هماهنگی دفاعی، ضربات ایستگاهی، پرس تیمی و شناخت زوج‌ها و خطوط زمانی شکل می‌گیرد که بازیکنان اصلی کنار یکدیگر باشند.

اردوی خارجی هم لغو شد

کادر فنی برای روزهای پایانی برنامه مفصل‌تری داشت.

قرار بود تیم امید از اوایل شهریور حدود ۱۰ روز در یکی از کشورهای اندونزی، فیلیپین یا تایلند اردو برگزار کند و با تمرین و مسابقات تدارکاتی به شکل مستقیم از همان منطقه راهی ژاپن شود.

این اردو به دلیل در اختیار نبودن بخش قابل توجهی از بازیکنان لغو شد.

لغو یک اردوی خارجی صرفاً از دست رفتن چند جلسه تمرین نیست.

در چنین اردوهایی مربی می‌تواند ترکیب اصلی را آزمایش کند، زمان‌بندی مسابقه را شبیه‌سازی کند، ایرادهای تاکتیکی را ببیند و بازیکنان نیز چند روز از فضای باشگاهی خارج شوند و به هویت یک تیم ملی برسند.

این فرصت برای ایران از بین رفت.

تیم ۲۳ نفره‌ای که فقط با ۱۸ نفر پرواز کرد

فهرست نهایی حسین عبدی ۲۳ بازیکن داشت، اما هنگام اعزام فقط ۱۸ بازیکن در اختیار تیم بودند.

سه بازیکن استقلال یعنی امیرمحمد رزاقی‌نیا، اسماعیل قلی‌زاده و سعید سحرخیزان به دلیل برنامه استقلال در لیگ نخبگان همراه کاروان اولیه نشدند. امیرحسین حسین‌زاده نیز به دلیل حضور تراکتور در لیگ نخبگان باقی ماند و رضا غندی‌پور، مهاجم لژیونر، پنجمین غایب کاروان اولیه بود.

این فقط یک نقص عددی نیست.

رزاقی‌نیا، قلی‌زاده و سحرخیزان بازیکنانی هستند که در هفته‌های اخیر در ترکیب استقلال بازی کرده‌اند و حسین‌زاده نیز آن‌قدر برای کادر فنی اهمیت داشت که به‌عنوان تنها سهمیه بزرگسال انتخاب شد.

تراکتور در نهایت با حضور حسین‌زاده موافقت کرد، اما قرار است این بازیکن پس از مسابقه لیگ نخبگان مقابل شباب‌الاهلی به تیم اضافه شود؛ در نتیجه احتمال از دست دادن مسابقه اول امیدها مقابل امارات بالاست.

استقلال هم سه بازیکنش را دیر تحویل می‌دهد

استقلال نیز شرایط مشابهی دارد.

آبی‌ها باید در ۲۳ شهریور در لیگ نخبگان آسیا مقابل السد قرار بگیرند و طبق توافق صورت‌گرفته، سه ملی‌پوش امید استقلال پس از این مسابقه راهی ژاپن خواهند شد.

مسابقه اول ایران فقط دو روز بعد، در ۲۵ شهریور مقابل امارات برگزار می‌شود.

یعنی حتی اگر این بازیکنان بلافاصله پس از مسابقه باشگاهی سفر کنند، بحث خستگی، پرواز طولانی، اختلاف ساعت و نداشتن تمرین کافی با هم‌تیمی‌های ملی مطرح است.

از نظر فنی، داشتن نام بازیکن در فهرست با «در اختیار داشتن بازیکن آماده» دو مفهوم متفاوت است.

باشگاه‌ها مقصرند یا سازمان لیگ؟

اینجا همان اختلاف قدیمی فوتبال ایران دوباره ظاهر می‌شود.

باشگاه‌ها استدلال روشنی دارند: قرارداد بازیکن را پرداخت می‌کنند، در لیگ داخلی رقابت دارند و همزمان برخی از آنها در لیگ نخبگان آسیا نیز بازی می‌کنند.

خود حسین عبدی هم پیش‌تر صراحتاً گفته بود نمی‌خواهد باشگاه‌ها را مقصر اصلی معرفی کند و تأکید کرده بود نباید تیم ملی و باشگاه‌ها مقابل یکدیگر قرار بگیرند.

این جمله شاید کلید فهم ماجرا باشد.

مشکل اصلی نباید به دعوای «باشگاه بد» و «تیم ملی خوب» تقلیل پیدا کند. اگر تقویم از ماه‌ها قبل مشخص است، وظیفه ساختار مدیریتی فوتبال این است که لیگ، مسابقات آسیایی باشگاه‌ها و اردوهای تیم امید را طوری هماهنگ کند که تعارض به حداقل برسد.

وقتی هر دو طرف استدلال منطقی دارند ولی نتیجه این می‌شود که تیم ملی با ۱۸ بازیکن سفر می‌کند، اشکال در سازوکار هماهنگی است.

«عرق شرم»؛ تندترین اعتراض حسین عبدی

عبدی پیش از پرواز به ژاپن دیگر تلاش نکرد ناراحتی خود را پنهان کند.

او خطاب به افرادی که در آماده‌سازی تیم همکاری نکردند گفت پس از بازگشت تیم باید از کمکی که نکردند احساس شرمندگی کنند. در گزارش‌های منتشرشده از صحبت‌های پیش از پرواز، جمله «عاقلانه این است که در بازی‌های آسیایی ناگویا شرکت نکنیم» نیز از او نقل شده است.

این جمله طبیعتاً بسیار تند است.

اما معنای آن را می‌توان بیشتر یک اعتراض مدیریتی دانست تا درخواست واقعی برای انصراف. تیم همان شب به ژاپن پرواز کرد و خود عبدی نیز بارها از اهمیت این رقابت‌ها سخن گفته است.

در واقع او پیش‌تر ناگویا را هدف کوتاه‌مدت در مسیر صعود به المپیک ۲۰۲۸ توصیف کرده بود.

تناقض ظاهری همین‌جاست: تورنمنتی که قرار بود سکوی ساخت تیم برای المپیک باشد، به مسابقاتی تبدیل شد که سرمربی در روزهای آخر حتی بازیکن کافی برای تمرین نداشت.

سفر ۲۰ ساعته؛ آخرین دردسر قبل از مسابقات

کاروان ایران سه‌شنبه شب تهران را ترک کرد.

مسیر سفر از تهران به شانگهای بود؛ تیم در شانگهای حدود هشت ساعت و نیم توقف داشت و سپس راهی اوزاکا شد. در مجموع، سفر حدود ۲۰ ساعت طول کشید. ملی‌پوشان پس از رسیدن به اوزاکا دو روز در این شهر می‌مانند و سپس راهی منطقه محل برگزاری مسابقات می‌شوند.

سفر طولانی برای ورزشکار حرفه‌ای غیرعادی نیست، اما وقتی آخرین روزهای آماده‌سازی محدود است، هر روز اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

کادر فنی اکنون باید هم آثار خستگی و اختلاف زمانی را مدیریت کند و هم هماهنگی تاکتیکی تیمی را بالا ببرد که همه بازیکنان اصلی آن هنوز کنار هم تمرین نکرده‌اند.

برنامه تیم امید ایران در گروه B

برنامه رسمی مرحله گروهی برای ایران چنین است:

هر سه مسابقه در ورزشگاه WAVE KARIYA در استان آیچی برگزار می‌شوند.

بنابراین اولین آزمون ایران برابر امارات است؛ همان مسابقه‌ای که برخی بازیکنان دیرملحق‌شده ممکن است برای آن آمادگی کامل نداشته باشند.

ناگویا فقط برای مدال نیست

بازی‌های آسیایی برای فوتبال ایران اهمیت دیگری هم دارد.

عبدی از ابتدا اعلام کرده بود ناگویا را یک مرحله در مسیر هدف بزرگ‌تر یعنی المپیک لس‌آنجلس ۲۰۲۸ می‌بیند. فوتبال ایران آخرین بار در المپیک ۱۹۷۶ مونترال حضور داشت و این طلسم حالا نیم‌قرن قدمت پیدا کرده است.

به همین دلیل کیفیت آماده‌سازی تیم امید نباید فقط با این سؤال سنجیده شود که «مدال می‌گیرد یا نه؟»

این بازیکنان باید هسته نسل آینده فوتبال ایران باشند.

اگر تیم امید فقط چند هفته پیش از هر تورنمنت مهم جدی گرفته شود و دوباره پس از مسابقات از اولویت مدیریتی خارج شود، حتی مدال ناگویا نیز مشکل ساختاری فوتبال پایه را حل نمی‌کند.

اگر ایران نتیجه نگیرد، مقصر چه کسی است؟

در صورت ناکامی، ساده‌ترین واکنش همیشه سرزنش سرمربی و بازیکنان است.

کادر فنی بدون تردید مسئول انتخاب ترکیب، برنامه مسابقه، تعویض‌ها و کیفیت بازی خواهد بود. وضعیت دشوار آماده‌سازی نیز نمی‌تواند مجوزی برای هر نتیجه‌ای باشد.

اما قضاوت عادلانه مستلزم دیدن شرایطی است که تیم در آن ساخته شد.

وقتی اردوی خارجی لغو شده، در مقطعی فقط پنج بازیکن در تمرین هستند و کاروان اولیه با پنج غایب راهی ژاپن می‌شود، نتیجه مسابقات را نمی‌توان کاملاً از این مقدمات جدا کرد.

از طرف دیگر اگر تیم موفق شود نیز نباید نتیجه خوب باعث فراموش شدن این مشکلات شود.

یک مدال احتمالی می‌تواند نشان‌دهنده کیفیت بازیکنان و کار کادر فنی باشد، اما نمی‌تواند برنامه‌ریزی ناقص را به برنامه‌ریزی درست تبدیل کند.

ناگویا؛ آزمون بازیکنان یا آزمون مدیریت فوتبال ایران؟

بازیکنان امید اکنون در ژاپن هستند و دیگر نمی‌توانند تقویم لیگ، برنامه سفر یا تصمیم مدیران را تغییر دهند.

کار آنها از اینجا ساده و در عین حال سخت است: تمرکز روی سه مسابقه گروهی و تلاش برای دفاع از اعتبار فوتبال ایران.

اما آزمون بزرگ‌تر شاید بعد از بازگشت آغاز شود.

اینکه فدراسیون، سازمان لیگ و باشگاه‌ها بتوانند برای مسیر المپیک ۲۰۲۸ به یک سازوکار روشن برسند یا دو سال بعد دوباره همان جمله‌ها را بشنویم: بازیکن نداریم، اردو لغو شد، باشگاه تحویل نداد و زمان از دست رفت.

تیم امید ایران به ناگویا رسیده است؛ اما ماجرای این اعزام از همین حالا یک نتیجه روشن دارد:

فوتبال حرفه‌ای را نمی‌توان همیشه با استعداد بازیکنان و جبران لحظه آخری اداره کرد.

اگر ایران در ژاپن موفق شود، این نسل ثابت می‌کند در دشوارترین شرایط نیز ظرفیت رقابت دارد. اگر ناکام شود، پیش از آنکه انگشت اتهام فقط به سمت بازیکنان و حسین عبدی برود، باید پرسید چرا تیمی که قرار است طلسم نیم‌قرنی المپیک را بشکند، در آستانه یکی از مهم‌ترین مسابقات قاره حتی برای تشکیل یک تمرین کامل هم مشکل داشت.