دلار به مرز ۲۳۵ هزار تومان رسید؛ شوک جنگ دوباره بازار ارز را صعودی کرد / یورو وارد کانال ۲۷۲ هزار تومان شد

معاملات دلار در آخرین روز کاری هفته با فشار خرید آغاز شد و اسکناس آمریکایی خیلی زود وارد محدوده ۲۳۴ تا ۲۳۵ هزار تومان شد.

داده‌های بازار آزاد در ساعات ابتدایی امروز نرخ ۲۳۴ هزار و ۶۰۰ تومان را برای دلار ثبت کرده‌اند. یورو نیز همزمان حوالی ۲۷۲ هزار و ۹۰۰ تومان قرار داشته است.

البته درباره قیمت پایانی چهارشنبه میان منابع مختلف اختلاف وجود دارد. شبکه طلا و ارز قیمت دلار در پایان بخشی از معاملات چهارشنبه را حدود ۲۳۲ هزار و ۵۷۵ تومان ثبت کرده، در حالی که برخی منابع بازار رقم‌های بالاتر و برخی گزارش‌های معاملاتی حوالی ۲۳۱ هزار تومان را مبنای مقایسه قرار داده‌اند.

بنابراین به جای تکیه بر یک رقم واحد، تصویر روشن‌تر این است که دلار طی دو روز اخیر از محدوده ۲۲۷ تا ۲۳۰ هزار تومان به منطقه ۲۳۴ تا ۲۳۵ هزار تومان رسیده و موج صعودی کوتاه‌مدت آن کاملاً محسوس است.

چرا دلار دوباره جهش کرد؟

مهم‌ترین عامل بازار امروز نه یک متغیر اقتصادی داخلی، بلکه تحولات نظامی منطقه است.

رویترز گزارش داده تنش میان ایران و آمریکا بار دیگر شدت گرفته و دو طرف وارد دور تازه‌ای از حملات متقابل در محدوده خلیج فارس و تنگه هرمز شده‌اند. ایران اعلام کرده پس از هدف قرار گرفتن نفتکش‌هایش، چندین شناور در نزدیکی هرمز را هدف قرار داده است. همزمان حمله موشکی به یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن نیز گزارش شده است.

رویترز امروز نیز به نقل از گزارش CBS اعلام کرد چند هواپیمای نظامی آمریکا در حملات شبانه به پایگاه هوایی «موفق‌السلطی» اردن آسیب دیده‌اند؛ از جمله یک هواپیمای A-10 و تعدادی جنگنده F-15.

در داخل ایران نیز قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا اعلام کرده در پاسخ به حملات آمریکا به مناطقی در جنوب ایران، برخی پایگاه‌های آمریکایی در اردن، کویت و بحرین هدف قرار گرفته‌اند.

این مجموعه خبرها برای بازار ارز یک پیام مشخص دارد: ریسک هنوز کاهش پیدا نکرده است.

چرا جنگ دلار را در ایران گران می‌کند؟

وقتی احتمال تشدید درگیری افزایش پیدا می‌کند، رفتار معامله‌گران تغییر می‌کند.

بخشی از خریداران برای حفظ ارزش دارایی خود به دلار، طلا و سایر دارایی‌های نقدشونده پناه می‌برند. واردکنندگان و فعالان اقتصادی نیز برای پوشش ریسک افزایش هزینه‌های آتی، تقاضای ارز خود را جلو می‌اندازند.

از طرف دیگر فروشندگان ارز در چنین شرایطی ممکن است عرضه را کاهش دهند و منتظر روشن‌تر شدن تحولات سیاسی بمانند.

در نتیجه حتی بدون تغییر بنیادی در حجم واقعی ارز موجود در اقتصاد، ترکیب افزایش تقاضای احتیاطی و کاهش تمایل به فروش می‌تواند قیمت را در مدت کوتاهی بالا ببرد.

این همان الگویی است که بازار تهران در مقاطع پرتنش بارها تجربه کرده است.

اثر آخر هفته؛ چرا تقاضا در پنجشنبه بیشتر می‌شود؟

یک متغیر دیگر نیز امروز به روند صعودی کمک کرده است: تعطیلات پیش‌رو.

خریداران بازار ارز می‌دانند طی روزهای تعطیل امکان وقوع تحولات نظامی یا سیاسی وجود دارد، در حالی که بازار رسمی و بخش مهمی از معاملات داخلی فعال نیست.

به همین دلیل افرادی که نمی‌خواهند ریسک خبرهای جمعه را بپذیرند، ممکن است پیش از تعطیلی موقعیت ارزی خود را افزایش دهند.

این رفتار معمولاً باعث ایجاد چیزی شبیه «حق بیمه آخر هفته» در بازار می‌شود؛ یعنی خریدار حاضر است کمی بالاتر بخرد تا در صورت انتشار خبر منفی طی تعطیلات، بدون پوشش ارزی باقی نماند.

اگر آخر هفته بدون تشدید تنش سپری شود، همین تقاضای احتیاطی ممکن است در شروع هفته آینده بخشی از قدرت خود را از دست بدهد.

یورو چرا سریع‌تر تا ۲۷۲ هزار تومان بالا رفت؟

یورو نیز همراه دلار رشد کرده و نرخ آن امروز حوالی ۲۷۲ تا ۲۷۳ هزار تومان قرار گرفته است.

اما افزایش یورو فقط محصول بازار داخلی نیست.

در بازار جهانی، هر یورو امروز حدود ۱.۱۶۴ دلار معامله می‌شود و پول واحد اروپا در نزدیکی بالاترین سطوح دو هفته اخیر قرار دارد.

بنابراین یورو در بازار تهران از دو کانال تحت فشار صعودی قرار دارد: افزایش قیمت دلار داخلی و قدرت نسبی یورو در برابر دلار جهانی.

به همین دلیل در روزهایی که هر دو عامل همزمان عمل می‌کنند، رشد ریالی یا تومانی یورو می‌تواند از دلار بیشتر باشد.

نفت بالای ۱۰۰ دلار؛ یک سیگنال مهم برای بازار ایران

تحولات اخیر فقط بازار ارز تهران را تحت تأثیر قرار نداده است.

قیمت نفت برنت امروز همچنان بالاتر از ۱۰۰ دلار قرار دارد و رویترز گزارش داده تشدید درگیری‌ها و اختلال در جریان انرژی خلیج فارس نگرانی بازار جهانی را افزایش داده است.

تنگه هرمز پیش از آغاز درگیری‌های فعلی یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و فرآورده‌های انرژی جهان بود. رویترز گزارش کرده حجم عبور نفت از این مسیر هنوز پایین‌تر از سطح قبل از جنگ است و صنعت انرژی آسیا خود را برای اختلال طولانی‌مدت آماده می‌کند.

برای بازار ارز ایران، نفت گران دو اثر متفاوت دارد.

از یک سو افزایش قیمت نفت بالقوه می‌تواند درآمدهای صادراتی را بالا ببرد؛ اما از سوی دیگر اگر همزمان امکان صادرات، حمل‌ونقل، بیمه کشتی‌ها و انتقال پول محدود شود، رشد قیمت جهانی نفت الزاماً به معنای افزایش فوری عرضه ارز در داخل نیست.

در کوتاه‌مدت، بازار بیشتر روی ریسک دسترسی به ارز تمرکز می‌کند تا قیمت اسمی هر بشکه نفت.

دلار از ۲۲۲ هزار تومان تا ۲۳۵ هزار تومان؛ تغییر سریع انتظارات

حرکت چند روز اخیر نشان می‌دهد جهت انتظارات با چه سرعتی عوض شده است.

دلار در ابتدای هفته حتی به محدوده ۲۲۲ تا ۲۲۳ هزار تومان عقب‌نشینی کرده بود، اما از سه‌شنبه دوباره بالا رفت. داده‌های شبکه طلا و ارز نشان می‌دهد نرخ ثبت‌شده دلار در ۱۷ شهریور حوالی ۲۲۶ هزار تومان بوده و چهارشنبه بازار جهش دیگری را تجربه کرده است.

اکنون نرخ‌ها به مرز ۲۳۵ هزار تومان رسیده‌اند.

یعنی در فاصله‌ای کوتاه، بازار حدود ۱۰ تا ۱۳ هزار تومان از کف‌های ابتدای هفته فاصله گرفته است.

این حرکت بیش از هر چیز نشان می‌دهد در شرایط کنونی اخبار سیاسی می‌توانند اثر اقدامات بازارساز یا عوامل بنیادی را در کوتاه‌مدت تحت‌الشعاع قرار دهند.

آیا دلار باز هم گران می‌شود؟

در وضعیت فعلی پیش‌بینی یک عدد قطعی برای دلار منطقی نیست، اما می‌توان چند سناریوی اصلی برای معاملات بعدی ترسیم کرد.

سناریوی اول؛ ادامه تنش و حرکت به کانال‌های بالاتر: اگر در ساعات آینده حملات متقابل ادامه یابد، اخبار تازه‌ای از درگیری در خلیج فارس منتشر شود یا نگرانی درباره تنگه هرمز افزایش پیدا کند، تقاضای احتیاطی می‌تواند حفظ شود. در این حالت تثبیت دلار بالای ۲۳۵ هزار تومان می‌تواند بازار را برای آزمون نرخ‌های بالاتر آماده کند.

سناریوی دوم؛ آرامش خبری و اصلاح قیمت: اگر تعطیلات بدون موج تازه‌ای از درگیری سپری شود و نشانه‌ای از کاهش تنش یا آغاز یک مسیر سیاسی دیده شود، بخشی از تقاضایی که امروز صرفاً برای پوشش ریسک وارد بازار شده می‌تواند عقب بنشیند. در این سناریو بازگشت دلار به محدوده‌های پایین‌تر دور از انتظار نیست.

سناریوی سوم؛ نوسان فرسایشی: اگر نه جنگ وارد مرحله تازه‌ای شود و نه خبر جدی از آتش‌بس یا مذاکره منتشر شود، دلار ممکن است در یک دامنه بالا نوسان کند. این سناریو در شرایط فعلی شاید محتمل‌تر از یک روند یک‌طرفه طولانی باشد؛ زیرا بازار همزمان تحت تأثیر ریسک سیاسی و امکان مداخله بازارساز قرار دارد.

مرز ۲۳۵ هزار تومان چرا مهم است؟

اهمیت ۲۳۵ هزار تومان بیش از آنکه یک سطح بنیادی باشد، روانی است.

عبور و تثبیت بازار در نرخ‌های جدید باعث می‌شود فروشندگان قیمت‌های بالاتری برای معاملات بعدی مطالبه کنند و انتظارات تورمی در بازارهای طلا، خودرو، آهن و کالاهای وارداتی نیز تقویت شود.

برعکس، اگر دلار فقط برای چند ساعت وارد این محدوده شود و دوباره پایین بیاید، احتمال دارد معامله‌گران آن را یک جهش ناشی از خبر تلقی کنند.

بنابراین برای تشخیص جهت بعدی، صرف مشاهده عدد ۲۳۵ هزار تومان کافی نیست؛ مدت ماندگاری قیمت در این محدوده اهمیت بیشتری دارد.

بازار ارز فعلاً سیاسی‌تر از همیشه است

جمع‌بندی معاملات پنجشنبه ۱۹ شهریور یک پیام مشخص دارد: وزن متغیرهای سیاسی در قیمت دلار دوباره افزایش یافته است.

دلار در برخی نرخ‌ها تا حدود ۲۳۵ هزار تومان رسیده، یورو در محدوده ۲۷۲ تا ۲۷۳ هزار تومان قرار دارد و همزمان نفت جهانی نیز به دلیل نگرانی از اختلال در خلیج فارس بالای ۱۰۰ دلار معامله می‌شود.

در چنین فضایی تحلیل صرفاً تکنیکال یا اقتصادی بازار کافی نیست.

هر خبر درباره حملات نظامی، امنیت تنگه هرمز، پایگاه‌های آمریکا، واکنش واشنگتن یا احتمال بازگشت مسیر دیپلماتیک می‌تواند در فاصله کوتاهی صف خریداران و فروشندگان را جابه‌جا کند.

به همین دلیل با وجود روند صعودی قدرتمند چند روز گذشته، نمی‌توان با قطعیت گفت دلار وارد یک مسیر بدون بازگشت شده است.

بازار فعلاً روی ریسک جنگ قیمت می‌گذارد؛ همان‌طور که ادامه درگیری می‌تواند دلار را به ارتفاعات تازه‌ای ببرد، یک خبر معتبر از کاهش تنش نیز قادر است بخشی از رشد اخیر را با سرعت پس بگیرد.