پرونده خداداد عزیزی و امید عالیشاه به دادگاه کشیده شد؛ شکایت کیفری بعد از فایل صوتی جنجالی

همه چیز از مسابقه هفته ششم لیگ برتر میان تراکتور و گل‌گهر آغاز شد؛ دیداری که روز ۱۴ شهریور در تبریز برگزار شد و با پیروزی یک بر صفر تراکتور به پایان رسید.

اما نتیجه مسابقه خیلی زود زیر سایه اتفاقات داخل و بیرون زمین قرار گرفت. اعتراض به برخی تصمیم‌های داوری، خطای امید عالیشاه روی امیرحسین حسین‌زاده و اعتراض شدید نیمکت تراکتور فضای بازی را متشنج کرد. خداداد عزیزی نیز در جریان همین اعتراض‌ها از سوی داور اخراج شد. باشگاه تراکتور بعد از مسابقه رسماً به سه صحنه، از جمله برخورد عالیشاه و اخراج خداداد، اعتراض کرد.

تنش اما با سوت پایان تمام نشد. باشگاه گل‌گهر مدعی شد مقابل رختکن این تیم نیز درگیری لفظی ادامه پیدا کرده و خداداد عزیزی الفاظ توهین‌آمیزی خطاب به امید عالیشاه به کار برده است. گل‌گهر اعلام کرد برای این ادعا مستنداتی در اختیار دارد.

امید عالیشاه رسماً از خداداد عزیزی شکایت کرد

یک روز پس از مطرح شدن احتمال شکایت، گزارش‌ها در ۱۶ شهریور از ورود رسمی ماجرا به مسیر قضایی خبر دادند.

بر اساس این گزارش‌ها، امید عالیشاه شکایت خود علیه خداداد عزیزی را به صورت کیفری پیگیری کرده است. موضوع شکایت به اتفاقات پس از مسابقه و ادعای توهین به عالیشاه و خانواده او مربوط می‌شود.

بنابراین دیگر فقط کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال درباره این پرونده تصمیم‌گیر نیست.

رسیدگی قضایی مسیری مستقل از مقررات انضباطی فوتبال دارد و نتیجه تجدیدنظر احتمالی در کمیته استیناف نیز الزاماً تعیین‌کننده نتیجه پرونده قضایی نخواهد بود.

به عبارت دیگر، حتی اگر حکم ورزشی خداداد کاهش پیدا کند یا تغییر کند، شکایت عالیشاه می‌تواند همچنان در دادگستری مسیر خود را طی کند.

فایل صوتی منتسب به خداداد؛ مهم‌ترین بخش اختلاف

یکی از محورهای اصلی پرونده، فایل صوتی‌ای است که بعد از مسابقه در فضای مجازی منتشر شد و به خداداد عزیزی نسبت داده شد.

در این فایل الفاظ بسیار نامناسبی شنیده می‌شود و باشگاه گل‌گهر نیز اعلام کرده بود مستندات صوتی مربوط به اتفاق مقابل رختکن را در اختیار دارد و آن را برای پیگیری به ارکان فدراسیون ارائه خواهد کرد.

اما از منظر خبری و قضایی باید یک مرز مهم رعایت شود: تا زمانی که اصالت، تمامیت و انتساب فایل در مرجع صالح بررسی نشده، دقیق‌ترین تعبیر همان «فایل صوتی منتسب به خداداد عزیزی» است.

باشگاه تراکتور نیز روایت متفاوتی ارائه کرده و در بیانیه خود فایل منتشرشده را «تقطیع و تحریف‌شده» دانسته و نسبت به نحوه ضبط و انتشار آن اعتراض کرده است.

بنابراین یکی از مسائل احتمالی در رسیدگی قضایی، علاوه بر بررسی گفته‌های شاهدان و سایر مدارک، همین موضوع خواهد بود که فایل دقیقاً متعلق به چه زمانی است، آیا دستکاری شده و گوینده جملات مورد بحث چه کسی بوده است.

حکم سنگین کمیته انضباطی برای خداداد عزیزی

پیش از آنکه پرونده قضایی به نتیجه برسد، کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال درباره بخش ورزشی ماجرا رأی خود را صادر کرده است.

طبق حکم اعلام‌شده در ۱۶ شهریور، خداداد عزیزی بابت «بدرفتاری در قبال مقام غیررسمی، استفاده از الفاظ موهن و رفتار غیرورزشی» به چهار ماه محرومیت از حضور در ورزشگاه‌های فوتبال و دو میلیارد تومان جریمه نقدی محکوم شد.

در متن رأی همچنین به پنج سابقه محکومیت انضباطی عزیزی از زمان حضور در سمت مدیریتی تراکتور اشاره و این سوابق یکی از عوامل تشدید مجازات عنوان شده است.

این مجازات یکی از سنگین‌ترین احکام انضباطی هفته‌های اخیر فوتبال ایران بود.

اما پرونده فقط یک محکوم نداشت.

عالیشاه هم چهار بازی محروم شد

امید عالیشاه نیز در همان رأی به دلیل «بدرفتاری در قبال مقام غیررسمی» به چهار جلسه محرومیت از همراهی گل‌گهر و پرداخت ۵۰۰ میلیون تومان جریمه محکوم شد. رأی اعلام‌شده قابل اجراست، اما بخش‌های قابل تجدیدنظر آن را می‌توان در مهلت هفت‌روزه به کمیته استیناف برد.

عالیشاه بعداً به این حکم اعتراض کرد و پرسید چگونه تشخیص داده شده که توهین منتسب به داخل رختکن از سوی او انجام شده است. او اساس انتساب این رفتار به خودش را زیر سؤال برد.

در نتیجه نکته جالب پرونده این است که عالیشاه از یک سو شاکی قضایی پرونده خداداد است و از سوی دیگر خودش در پرونده انضباطی مسابقه، محکوم شده است.

این دو موضوع با یکدیگر تناقض حقوقی ندارند؛ ممکن است دو طرف یک درگیری بابت رفتارهای متفاوت تحت رسیدگی قرار گیرند.

تراکتور حکم خداداد را به استیناف برد

باشگاه تراکتور نیز رأی کمیته انضباطی را نپذیرفته و اعلام کرده موضوع را در کمیته استیناف پیگیری می‌کند.

استدلال باشگاه این است که مجازات خداداد با رفتارهایی که تراکتور به عالیشاه نسبت می‌دهد تناسب ندارد. تراکتور در بیانیه خود مدعی شده گزارش ناظر مسابقه شامل مواردی درباره رفتار عالیشاه با مدیر تیم تراکتور، نیمکت و داور است و از اینکه عالیشاه فقط چهار جلسه محروم شده انتقاد کرده است.

باید توجه داشت این بخش از روایت، موضع و ادعای باشگاه تراکتور درباره محتوای گزارش ناظر است و متن کامل گزارش ناظر در دسترس عمومی قرار نگرفته است.

بنابراین اکنون کمیته استیناف باید درباره اعتراض تراکتور و تناسب مجازات صادرشده تصمیم بگیرد.

دو پرونده، دو معیار متفاوت

مهم‌ترین نکته تحلیلی درباره ادامه ماجرا تفکیک میان «پرونده انضباطی» و «پرونده قضایی» است.

کمیته انضباطی با مقررات فوتبال سروکار دارد؛ یعنی رفتار بازیکن یا مدیر تیم در محدوده یک مسابقه و پیامدهای آن برای نظم مسابقات.

اما شکایت کیفری عالیشاه بر اساس قوانین عمومی کشور بررسی می‌شود. مرجع قضایی برای تصمیم‌گیری باید ادعای شاکی، دفاعیات طرف مقابل و اعتبار مدارک ارائه‌شده را جداگانه ارزیابی کند.

به همین دلیل حکم چهارماهه فدراسیون را نمی‌توان به معنای صدور حکم قضایی علیه خداداد دانست. برعکس، حتی اگر نتیجه استیناف ورزشی تغییر کند نیز پرونده قضایی خودبه‌خود مختومه نمی‌شود.

گل‌گهر از ابتدا دنبال پیگیری بیرون از فوتبال بود

باشگاه گل‌گهر پیش از اعلام حکم کمیته انضباطی نیز گفته بود به پیگیری داخل فدراسیون اکتفا نخواهد کرد.

این باشگاه در ۱۵ شهریور اعلام کرد اتفاقات مسابقه را از مسیر قضایی نیز دنبال می‌کند و بر وجود مستندات درباره حوادث مقابل رختکن تأکید داشت.

حالا با ثبت شکایت عالیشاه، آن موضع اولیه وارد مرحله عملی شده است.

در سوی مقابل تراکتور نیز فقط در موضع دفاعی نمانده و ضمن اعتراض به رأی خداداد، درباره اتفاقات مسابقه و نحوه انتشار فایل صوتی خواستار رسیدگی شده است.

بنابراین پرونده‌ای که با یک مسابقه لیگ شروع شد، اکنون چند شاخه پیدا کرده است: اعتراض تراکتور به داوری، پرونده انضباطی خداداد، محرومیت عالیشاه، تجدیدنظرخواهی ورزشی و شکایت قضایی.

پرونده خداداد و عالیشاه هنوز تمام نشده است

حکم کمیته انضباطی شاید در نگاه اول پایان ماجرا به نظر می‌رسید، اما ثبت شکایت کیفری نشان داد جنجال تراکتور و گل‌گهر تازه وارد مرحله دیگری شده است.

خداداد عزیزی فعلاً با چهار ماه محرومیت و دو میلیارد تومان جریمه روبه‌روست و تراکتور برای تغییر این حکم راهی کمیته استیناف شده است. عالیشاه نیز چهار بازی محروم و ۵۰۰ میلیون تومان جریمه شده و خودش انتساب تخلف مورد استناد کمیته انضباطی را نمی‌پذیرد.