فولاد ایرانیان
تصمیم بزرگ تاج برای لیگ برتر؛ حکم «بازی بدون تماشاگر» از فوتبال ایران حذف میشود؟
فوتبال ایران در آستانه تغییر یکی از بحثبرانگیزترین مجازاتهای انضباطی سالهای اخیر قرار گرفته است. امیرمهدی علوی، سخنگوی فدراسیون فوتبال، از تأکید مهدی تاج بر صادر نشدن حکم محرومیت تماشاگران برای تیمهای لیگ برتری خبر داده؛ تصمیمی که اگر به رویه رسمی تبدیل شود، دیگر قرار نیست هزاران هوادار به دلیل تخلف بخشی از سکوها از تماشای بازی تیم خود محروم شوند. با این حال یک پرسش مهم باقی میماند: وقتی مقررات فعلی هنوز اجازه صدور چنین احکامی را میدهد، جایگزین «بازی بدون تماشاگر» چه خواهد بود؟
۱۶:۲۶ - ۲۰ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
یکی از قدیمیترین تنبیهات فوتبال ایران ممکن است به پایان راه رسیده باشد.
براساس اعلام تازه سخنگوی فدراسیون فوتبال، مهدی تاج در جلسه با ارکان انضباطی فدراسیون تأکید کرده است برای تیمهای لیگ برتری حکم محرومیت تماشاگران صادر نشود.
این تصمیم در ظاهر ساده است، اما اگر به مرحله اجرا برسد، شیوه برخورد انضباطی با اتفاقاتی مانند فحاشی گسترده، پرتاب اشیا، استفاده از مواد محترقه، لیزر و درگیری روی سکوها را به شکل قابل توجهی تغییر خواهد داد.
تاج از یک ماه قبل زمینه این تصمیم را چیده بود
موضع تازه رئیس فدراسیون فوتبال اتفاقی و ناگهانی نیست.
مهدی تاج سوم شهریور در مجمع هیئت فوتبال استان البرز صریحاً گفته بود بهشدت با محروم شدن تماشاگران مخالف است و این مجازات باید «آخرین راهکار» ارکان قضایی باشد، نه نخستین واکنش به تخلفات هواداری.
او هواداران حاضر در ورزشگاه را سرمایه و مشتری فوتبال توصیف کرد و تأکید داشت نباید مسابقهای که قرار است محل سرگرمی مردم باشد به دلیل رفتار بخشی از تماشاگران برای همه آنها به یک محرومیت تبدیل شود.
تفاوت مهم خبر امروز با آن صحبتها این است که تاج آن زمان از یک دیدگاه مدیریتی صحبت میکرد، اما حالا براساس اعلام علوی، این دیدگاه در جلسه با ارکان انضباطی به یک دستور مشخص نزدیک شده است.
چرا محرومیت تماشاگران همیشه بحثبرانگیز بوده است؟
مهمترین انتقاد به این نوع مجازات، «جمعی بودن» آن است.
فرض کنید در ورزشگاهی با حضور ۵۰ هزار نفر، چندصد نفر شعار توهینآمیز سر میدهند یا چند نفر بطری و مواد دودزا پرتاب میکنند. حکم برگزاری بازی بعدی بدون تماشاگر عملاً نه فقط متخلفان، بلکه دهها هزار هواداری را تنبیه میکند که هیچ نقشی در تخلف نداشتهاند.
از طرف دیگر باشگاه نیز از درآمد بلیتفروشی، فضای میزبانی و مزیت حضور تماشاگر محروم میشود.
حامیان محرومیت اما استدلال متفاوتی دارند: باشگاه طبق مقررات مسئول رفتار هواداران منتسب به خود است و اگر جریمه صرفاً مالی باشد، ممکن است برای باشگاههای بزرگ اثر بازدارندگی کافی نداشته باشد.
همین دو نگاه سالهاست درباره آرای کمیته انضباطی در تقابل هستند.
ماده ۸۶ هنوز حذف نشده است
این دقیقاً مهمترین ابهام تصمیم جدید است.
کمیته انضباطی در سالهای اخیر بارها با استناد به مواد ۸۵ و ۸۶ مقررات انضباطی، باشگاهها را مسئول رفتار تماشاگران خود دانسته و در پروندههای مختلف علاوه بر جریمه مالی، حکم محرومیت کامل یا محدود تماشاگران صادر کرده است.
برای نمونه در پرونده تراکتور و پرسپولیس در جام حذفی، کمیته انضباطی با استناد به همین مواد، تراکتور را از حضور تماشاگران در مسابقات خانگی جام حذفی محروم کرد و محدودیتهایی نیز برای حضور هواداران این تیم در مسابقات خارج از خانه در نظر گرفت.
کمیته استیناف نیز در یک پرونده دیگر صراحتاً اعلام کرده بود ماده ۸۶ اجازه محرومیت تماشاگران را میدهد و حتی تأکید کرده این مقررات میان هوادار زن و مرد تفکیک قائل نشده است.
بنابراین اگر قرار باشد حکم «بدون تماشاگر» بهطور کامل از فوتبال ایران حذف شود، احتمالاً صرف یک توصیه مدیریتی کافی نیست و شکل حقوقی اجرای تصمیم اهمیت پیدا میکند.
آیا احکام قبلی هم لغو میشوند؟
فعلاً چنین چیزی اعلام نشده است.
تأکید جدید درباره صدور احکام آینده است و نباید بهطور خودکار نتیجه گرفت تمام محرومیتهایی که قبلاً قطعی شدهاند، لغو خواهند شد.
فوتبال ایران نمونههای متعددی از احکام محرومیت دارد که در یک فصل صادر و در فصل بعد اجرا شدهاند.
یکی از پروندههای سنگین اخیر مربوط به تراکتور بود که علاوه بر جریمه نقدی، محرومیت تماشاگران و حتی محرومیت چند لیدر را در پی داشت.
خود تاج نیز سوم شهریور هنگام مخالفت با محرومیت هواداران، به مسابقه تراکتور و پرسپولیس اشاره کرده بود؛ یعنی موضوع دقیقاً در واکنش به آثار عملی همین نوع احکام دوباره به صدر مباحث مدیریتی فوتبال بازگشته است.
جای «بازی بدون تماشاگر» چه مجازاتی میآید؟
این بزرگترین سؤال تصمیم تازه است.
تا این لحظه بسته مشخص و رسمی از مجازاتهای جایگزین اعلام نشده، اما تجربه آرای اخیر نشان میدهد ارکان قضایی ابزارهای دیگری نیز در اختیار دارند.
جریمه مالی یکی از آنهاست. همین هفتههای اخیر باشگاههایی مانند صنعت نفت و فولاد به دلیل شعارهای موهن و پرتاب بطری توسط تماشاگران، با استناد به ماده ۸۶ به جریمه نقدی محکوم شدند و محرومیت سکو برای آنها صادر نشد. خیبر نیز بابت استفاده تماشاگرانش از مواد دودزا جریمه شد.
شمسآذر نیز در ۱۸ شهریور به دلیل شعارهای توهینآمیز هواداران علیه بازیکنان تراکتور، ۱۱۰ میلیون تومان جریمه شد.
این احکام نشان میدهد حتی با مقررات فعلی نیز کمیته انضباطی الزام ندارد در هر تخلف هواداری مستقیماً سراغ بستن ورزشگاه برود.
محروم کردن فرد متخلف به جای ۵۰ هزار هوادار؟
یکی از راهکارهایی که میتواند جایگزین حکم جمعی شود، شناسایی و محروم کردن مستقیم افراد متخلف است.
در پرونده جام حذفی تراکتور و پرسپولیس، ۱۲ نفر از سرمشوقان تراکتور به مدت شش ماه از حضور در ورزشگاههای محل مسابقات این تیم محروم شدند.
این مدل از یک جهت با منطق تصمیم تازه تاج همخوانی بیشتری دارد: کسی که تخلف میکند مجازات شود، نه تماشاگرانی که صرفاً برای دیدن فوتبال به ورزشگاه آمدهاند.
اما اجرای گسترده چنین سیاستی نیازمند زیرساخت است؛ بلیتفروشی با هویت مشخص، دوربینهای مناسب، امکان شناسایی افراد و جلوگیری واقعی از ورود شخص محروم به ورزشگاه.
بدون چنین ابزارهایی، محرومیت فردی ممکن است روی کاغذ جذاب باشد اما در عمل بهسادگی دور زده شود.
بستن یک سکو به جای بستن کل ورزشگاه
فوتبال ایران پیش از این مدل دیگری را نیز امتحان کرده است.
کمیته انضباطی در برخی پروندهها به جای محروم کردن تمام هواداران، تنها جایگاههای خاصی را که تخلف از آنها صورت گرفته بسته است. در پرونده یکی از دربیها، برای استقلال و پرسپولیس جریمه نقدی و محرومیت هواداران از چند جایگاه مشخص ورزشگاه آزادی در نظر گرفته شد.
این الگو میتواند میان دو دیدگاه تعادل ایجاد کند.
باشگاه و بخش متخلف سکو تنبیه میشوند، اما تمام ورزشگاه خالی نمیماند.
البته اگر دستور جدید تاج «هرگونه محرومیت تماشاگر» را شامل شود، حتی استفاده از این ابزار نیز نیازمند روشن شدن محدوده تصمیم خواهد بود.
تصمیمی محبوب، اما یک خطر جدی هم دارد
حذف محرومیت جمعی احتمالاً با استقبال بخش بزرگی از هواداران و باشگاهها روبهرو میشود.
فوتبال بدون تماشاگر هم از نظر کیفیت تلویزیونی و هم درآمد باشگاه و هم فضای مسابقه، بخش مهمی از جذابیت خود را از دست میدهد.
اما سمت دیگر ماجرا نباید نادیده گرفته شود.
اگر محرومیت تماشاگران حذف شود اما مجازات جایگزین بازدارندهای تعریف نشود، این احتمال وجود دارد که برخی باشگاهها جریمه مالی را صرفاً بخشی از هزینه فعالیت خود بدانند و کنترل سکوها جدی گرفته نشود.
بهویژه در تخلفاتی مانند شعارهای قومیتی، خشونت، پرتاب اشیا به بازیکن و داور یا حوادثی که امنیت ورزشگاه را تهدید میکند، فدراسیون نیازمند ابزاری خواهد بود که واقعاً برای باشگاه هزینه داشته باشد.
مسئولیت باشگاهها از بین نمیرود
حذف احتمالی بازی بدون تماشاگر به معنی سلب مسئولیت از باشگاه نیست.
مقررات فعلی همچنان باشگاه میزبان را در برابر رفتار تماشاگران، نظم ورزشگاه و عملکرد کانون هواداران مسئول میداند. همین مسئولیت مبنای بسیاری از احکام سنگین فصلهای گذشته بوده است.
در نتیجه ممکن است شکل تنبیه تغییر کند، اما اصل مسئولیت باشگاه برای کنترل سکوها باقی خواهد ماند.
حتی میتوان انتظار داشت در سیستم جدید، فشار بیشتری متوجه کانون هواداران، لیدرها، مدیر تیم و مدیران اجرایی باشگاه شود.
یک تغییر بزرگ؛ به شرط اصلاح مقررات
آنچه امروز اعلام شده میتواند یکی از مهمترین تغییرهای انضباطی فوتبال ایران طی سالهای اخیر باشد.
مهدی تاج پیشتر صریحاً گفته بود هواداران سرمایه فوتبال هستند و محرومیت آنها باید آخرین گزینه باشد؛ حالا ظاهراً موضع او یک قدم جلوتر رفته و به سمت حذف این گزینه برای لیگ برتر حرکت کرده است.
با این حال نقطه تعیینکننده هنوز باقی مانده است.
تا زمانی که ماده ۸۶ و مقررات مرتبط به شکل رسمی اصلاح نشده یا دستورالعمل حقوقی روشنی درباره نحوه اجرای سیاست جدید منتشر نشود، نمیتوان گفت مجازات «بازی بدون تماشاگر» برای همیشه از فوتبال ایران حذف شده است.
اگر فدراسیون این تغییر را با محرومیت فردی متخلفان، جریمههای مالی بازدارنده، بسته شدن محدود سکوهای مسئلهدار و سیستم دقیق شناسایی هواداران همراه کند، تصمیم تازه میتواند به پایان یک مجازات جمعی بحثبرانگیز منجر شود.
اما اگر تنها ابزار قبلی حذف شود و جایگزین مؤثری برای آن وجود نداشته باشد، چالش بزرگ بعدی خیلی زود خودش را نشان خواهد داد: وقتی یک سکو تخلف سنگین میکند، فوتبال ایران دقیقاً چگونه میخواهد متخلف را مجازات کند بدون آنکه دهها هزار تماشاگر بیتقصیر تاوان بدهند؟
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
