فولاد ایرانیان
ایران باخت اما فاصله با ژاپن کم شد؛ نقرهای که بوی بازگشت میدهد | راه المپیک هنوز باز است
تیم ملی والیبال ایران در فینال قهرمانی مردان آسیا ۲۰۲۶ نتوانست از سد ژاپن عبور کند و با شکست سه بر صفر، مدال نقره قاره را به دست آورد؛ اما نتیجه ۳ بر صفر تمام داستان فینال فوکوئوکا نیست. ایران ستها را با نتایج نزدیک ۲۱ بر ۲۵، ۲۴ بر ۲۶ و ۲۳ بر ۲۵ واگذار کرد و برخلاف فینال سه سال قبل در ارومیه، تا امتیازات پایانی ژاپن را تحت فشار گذاشت. ژاپنی که مرحله مقدماتی لیگ ملتهای ۲۰۲۶ را با ۱۲ پیروزی از ۱۲ مسابقه تمام کرده بود، برای شکست شاگردان روبرتو پیاتزا به مراتب بیشتر از نتیجه روی تابلو جنگید. ایران سهمیه مستقیم المپیک را از دست داد، اما جواز قهرمانی جهان ۲۰۲۷ را گرفت و مسیر لسآنجلس ۲۰۲۸ هنوز برای این نسل بسته نشده است.
۲۲:۵۴ - ۲۲ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
فینال قهرمانی آسیا در فوکوئوکا با تکرار نتیجه سه سال قبل تمام شد؛ ژاپن سه بر صفر ایران را شکست داد و دوباره بر بام آسیا ایستاد. با این حال مقایسه ساده دو نتیجه ۳ بر صفر، تصویری اشتباه از آنچه در زمین اتفاق افتاد ارائه میدهد.
در فینال سال ۲۰۲۳ ارومیه، ژاپن ایران را با امتیازات ۲۵ بر ۲۰، ۲۵ بر ۱۸ و ۲۵ بر ۱۸ شکست داده بود؛ مسابقهای که در دو ست پایانی برتری ژاپنیها کاملاً محسوس بود. این بار اما سه ست با اختلاف چهار، دو و دو امتیاز تمام شد. مجموع امتیازات فینال ۲۰۲۳، ۷۵ بر ۵۶ به سود ژاپن بود؛ در فینال ۲۰۲۶ این فاصله به ۷۶ بر ۶۸ کاهش یافت. همین آمار ساده نشان میدهد با وجود یکسان بودن نتیجه نهایی، کیفیت رقابت دو تیم یکسان نبوده است.
نتیجه والیبال ایران و ژاپن؛ سه ست نزدیک اما سه فرصت از دسترفته
ژاپن در فینال یکشنبه ۲۲ شهریور با نتایج ۲۵ بر ۲۱، ۲۶ بر ۲۴ و ۲۵ بر ۲۳ ایران را شکست داد و علاوه بر دفاع از عنوان قهرمانی آسیا، نخستین سهمیه قارهای والیبال مردان برای المپیک لسآنجلس ۲۰۲۸ را نیز به دست آورد. ایران نایبقهرمان شد و کره جنوبی با شکست استرالیا روی سکوی سوم ایستاد.
تفاوت اصلی مسابقه در لحظات پایانی ستها رقم خورد. ایران در ستهای دوم و سوم فاصلهای با برد نداشت، اما ژاپن در امتیازهای سرنوشتساز کماشتباهتر، آرامتر و دقیقتر عمل کرد.
همین موضوع شاید مهمترین درس این فینال باشد؛ فاصله با یک تیم سطح اول فقط در ارتفاع اسپک یا قدرت سرویس خلاصه نمیشود. گاهی تفاوت اصلی در امتیاز ۲۳-۲۳ است؛ جایی که یک تصمیم، یک سرویس یا یک حمله اشتباه میتواند تمام کاری را که در طول ست انجام شده از بین ببرد.
آمار فینال چه میگوید؟ ایران در دفاع حتی بهتر از ژاپن بود
آمار رسمی مسابقه تصویر دقیقتری از عملکرد ایران ارائه میکند.
ملیپوشان ایران در سه ست ۱۰ امتیاز مستقیم از دفاع روی تور گرفتند، در حالی که ژاپن تنها پنج امتیاز دفاع داشت. این یعنی ایران در یکی از مهمترین فاکتورهای والیبال مدرن نهتنها عقبتر نبود، بلکه برتری قابل توجهی داشت.
مشکل در دو بخش دیگر بود. ژاپن در حمله ۴۱ امتیاز در برابر ۳۶ امتیاز ایران کسب کرد و در سرویس نیز هفت بر سه برتری داشت. مهمتر از همه، ژاپن ۲۳ امتیاز از اشتباهات ایران به دست آورد، در حالی که سهم ایران از خطاهای میزبان ۱۹ امتیاز بود.
در مسابقهای که دو ست فقط با اختلاف دو امتیاز تمام شده، همین چهار امتیاز اختلاف ناشی از خطا میتواند معنای مدال طلا و نقره باشد.
بنابراین اگر بخواهیم یک نقطه ضعف مشخص برای ایران استخراج کنیم، پاسخ بیش از هر چیز ثبات و کنترل اشتباه در لحظات حساس است.
علی حاجیپور پابهپای ستاره بزرگ ژاپن
یکی از نکات امیدوارکننده فینال، عملکرد علی حاجیپور بود.
حاجیپور و یوجی نیشیدا هر کدام با ۱۸ امتیاز مشترکاً امتیازآورترین بازیکنان مسابقه شدند. رسیدن یک بازیکن ایرانی به آماری برابر با یکی از مطرحترین پشتخطزنهای جهان در چنین فینالی، نشانه مهمی برای آینده این تیم است.
عملکرد خوب بازیکنان ایران فقط به این مسابقه محدود نشد. در پایان رقابتها سه ملیپوش ایران در تیم منتخب قهرمانی آسیا قرار گرفتند؛ علی حاجیپور، پوریا حسینخانزاده و سیدعیسی ناصری در میان برترینهای تورنمنت انتخاب شدند.
این اتفاق ارزش نایبقهرمانی را بیشتر میکند؛ زیرا نشان میدهد ایران فقط با یک حرکت تیمی مقطعی به فینال نرسیده و چند بازیکن جوان آن در سطح فردی نیز جزو برترینهای قاره بودهاند.
ژاپن واقعاً چقدر قدرتمند بود؟
برای تحلیل شکست ایران باید سطح حریف را نیز در نظر گرفت.
ژاپن چند هفته پیش از قهرمانی آسیا، مرحله مقدماتی لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۶ را با یک رکورد خیرهکننده به پایان رساند: ۱۲ مسابقه و ۱۲ پیروزی. ژاپنیها با ۳۰ امتیاز صدرنشین مرحله مقدماتی شدند و تنها تیم بدون شکست آن مرحله بودند.
ایران البته در همان لیگ ملتها نشان داده بود که میتواند این تیم را تحت فشار قرار دهد. دو تیم در ۲۶ ژوئن مقابل یکدیگر قرار گرفتند؛ ژاپن دو ست نخست را برد، اما ایران بازی را به تساوی ۲-۲ کشاند و تنها در تایبریک ۱۵ بر ۱۲ شکست خورد.
پس فینال آسیا یک اتفاق جداافتاده نبود. ایران طی ماههای اخیر دستکم دو مرتبه نشان داده که فاصلهاش با ژاپن نسبت به سالهای گذشته کاهش یافته، هرچند هنوز در تبدیل این رقابت نزدیک به پیروزی مشکل دارد.
تفاوت فینال فوکوئوکا با شکست تلخ ارومیه
این شاید مهمترین بخش داستان باشد.
در سال ۲۰۲۳، ایران در خانه خود مقابل ژاپن ۲۵-۲۰، ۲۵-۱۸ و ۲۵-۱۸ شکست خورد. دو ست پایانی تقریباً بدون ابهام به سود ژاپن تمام شدند و تیم ایران راهی برای تغییر جریان مسابقه پیدا نکرد.
سه سال بعد، ایران در خانه ژاپن و مقابل تیمی که یکی از بهترین فصلهای بینالمللی خود را پشت سر گذاشته بود، ست دوم را تا امتیاز ۲۴ و ست سوم را تا ۲۳ پیش برد.
لوران تیلی، سرمربی ژاپن، نیز پس از فینال به این تغییر اشاره کرد و گفت تیمش برای شکست ایران «خیلی سخت» جنگیده و پیشرفت بازیکنان ایرانی را مشاهده میکند.
این صحبت شاید ارزش تحلیلی بیشتری از نتیجه ۳ بر صفر داشته باشد. وقتی سرمربی تیم قهرمان از دشواری مسابقه و پیشرفت رقیب حرف میزند، یعنی مسیر طیشده قابل مشاهده است.
ایران با یک شکست نایبقهرمان آسیا شد
مسیر ایران تا فینال نیز قابل توجه بود.
شاگردان پیاتزا مسابقات را با پیروزی سه بر صفر برابر نیوزیلند آغاز کردند، هند را سه بر صفر شکست دادند و چین را سه بر یک از پیش رو برداشتند. ایران سپس در یکچهارم نهایی چین تایپه را سه بر یک شکست داد و در نیمهنهایی نیز با نتیجه سه بر یک از سد استرالیا گذشت.
به این ترتیب، ایران کل رقابتهای قهرمانی آسیا را با تنها یک شکست به پایان رساند؛ همان شکست برابر ژاپن در فینال.
این نقره نهمین مدال تاریخ ایران در قهرمانی مردان آسیا نیز محسوب میشود و ایران پس از ژاپن در رتبه دوم مسابقات ۲۰۲۶ قرار گرفت.
سهمیه قهرمانی جهان قطعی شد؛ مسیر المپیک هنوز تمام نشده است
شکست برابر ژاپن یک فرصت مهم را از ایران گرفت: سهمیه مستقیم المپیک.
در سیستم انتخابی لسآنجلس ۲۰۲۸، قهرمان هر یک از پنج قاره مستقیماً راهی المپیک میشود. این سهمیه در آسیا به ژاپن رسید. اما این پایان راه ایران نیست.
طبق سیستم رسمی FIVB، سه تیم برتر قهرمانی جهان ۲۰۲۷ که قبلاً سهمیه المپیک نگرفته باشند نیز به لسآنجلس میروند. پس از آن، سه سهمیه باقیمانده براساس رنکینگ جهانی در پایان مرحله مقدماتی لیگ ملتهای ۲۰۲۸ توزیع خواهد شد.
از طرف دیگر، حضور ایران در همان قهرمانی جهان ۲۰۲۷ از همین حالا قطعی شده است. سه تیم برتر آسیا یعنی ژاپن، ایران و کره جنوبی جواز حضور در مسابقات جهانی لهستان را به دست آوردند.
بنابراین ایران هنوز دو مسیر جدی برای المپیکی شدن دارد: قهرمانی جهان ۲۰۲۷ و در صورت نیاز رنکینگ جهانی در سال ۲۰۲۸.
نقرهای که باید نقطه شروع باشد، نه مقصد
نباید شکست سه بر صفر را با عباراتی مانند «برد اخلاقی» پنهان کرد. ایران برای قهرمانی و سهمیه مستقیم المپیک وارد فینال شد و به هیچکدام نرسید. تیم پیاتزا هنوز در سرویس، ثبات حمله و مدیریت امتیازات پایانی با ژاپن فاصله دارد.
اما نادیده گرفتن پیشرفت این تیم نیز به همان اندازه اشتباه است.
فاصله امتیازی با ژاپن نسبت به فینال ۲۰۲۳ بهشدت کاهش یافته، ایران در دفاع روی تور فینال بهتر از قهرمان آسیا بوده، سه بازیکنش وارد تیم منتخب مسابقات شدهاند و کل تورنمنت را فقط با یک شکست تمام کرده است.
این تیم هنوز به مقصد نرسیده، اما نشانهها میگویند جهت حرکت درست است.
فینال فوکوئوکا رؤیای طلای آسیا و صعود مستقیم به المپیک را متوقف کرد، اما همزمان یک پیام روشن داشت: والیبال ایران دوباره در حال ساختن تیمی است که میتواند مقابل بهترینهای آسیا بایستد. گام بعدی، تبدیل ستهای ۲۴-۲۶ و ۲۳-۲۵ به برد است؛ همان چند امتیازی که فاصله میان «تیم امیدوارکننده» و «تیم سطح اول جهان» را میسازد.
مدال نقره شاید آن چیزی نبود که بازیکنان ایران میخواستند، اما اگر این نسل مسیر فعلی را ادامه دهد، فوکوئوکا میتواند بعدها نه بهعنوان پایان یک رؤیا، بلکه بهعنوان یکی از نقاط آغاز بازگشت والیبال ایران به سطح اول جهان به یاد آورده شود.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
