پیش‌بینی قیمت آهن آلات در نیمه دوم سال؛ بازار آهن در انتظار گرانی یا ارزانی؟

دلار بعد از صعود تا محدوده ۲۳۵ هزار تومان، در روزهای پایانی شهریور عقب نشست و در محدوده ۲۲۷ تا ۲۳۰ هزار تومان قرار گرفت. از طرف دیگر، بازار فولاد پس از رشدهای قیمتی شهریور، وارد مرحله‌ای شده که هر خبر ارزی، سیاسی یا مربوط به انرژی می‌تواند مسیر قیمت‌ها را تغییر دهد. حالا سؤال اصلی برای فعالان در زمینه خرید و فروش آهن آلات  این است که:

در نیمه دوم سال، کدام سناریو برای بازار آهن فعال می‌شود؟

برای پاسخ باید چهار متغیر را کنار هم گذاشت:  ارز و تورم، تنش ایران و آمریکا، محدودیت انرژی و عرضه فولاد، و تقاضای واقعی.

سه سناریو برای بازار آهن نیمه دوم ۱۴۰۵

برای نیمه دوم، می‌توان بازار آهن را در سه سناریوی اصلی بررسی کرد:

این جدول را نباید پیش‌بینی قطعی دانست. اهمیت آن در این است که نشان می‌دهد با تغییر هر متغیر، وزن سایر عوامل نیز تغییر می‌کند.

1.   سناریوی آرامش؛ دلار پایین می‌آید، اما آهن لزوماً ارزان نمی‌شود

اگر تنش سیاسی کاهش پیدا کند و بازار ارز از فشار خارج شود، اولین اثر آن کاهش انتظارات تورمی است. در این حالت، بازار آهن نیز می‌تواند بخشی از هیجان قیمتی شهریور را تخلیه کند.

اما انتظار ریزش سنگین قیمت چندان منطقی نیست. هزینه تولید، حمل‌ونقل، انرژی و مواد اولیه بالا رفته است. بنابراین حتی با ثبات دلار، قیمت تمام‌شده فولاد همچنان بالاتر از گذشته قرار دارد.

در این سناریو، احتمالاً بازار بیشتر درگیر ثبات نوسانی و اصلاح‌های محدود می‌شود. برای خریدار، این وضعیت یک پیام روشن دارد: اگر نیاز فوری ندارد، خرید هیجانی کل حجم پروژه ضرورتی ندارد و می‌تواند تأمین را مرحله‌ای انجام دهد. 

2.   سناریوی میانه؛ بازار آهن خبرمحور می‌شود

اگر دلار در محدوده فعلی نوسان کند، تنش ایران و آمریکا ادامه داشته باشد و محدودیت انرژی نیز مقطعی باشد، بازار احتمالاً در یک محدوده نوسانی باقی می‌ماند. در این وضعیت یک خبر مثبت سیاسی می‌تواند قیمت‌ها را پایین بیاورد و یک خبر منفی دوباره موج خرید ایجاد کند.

اینجا قیمت آهن بیشتر از روندهای کوتاه‌مدت خبر می‌گیرد تا یک روند صعودی یا نزولی پایدار.

برای خریدار پروژه‌ای، خرید مرحله‌ای و متناسب با زمان مصرف می‌تواند ریسک نوسان را کمتر کند.

3.   سناریوی فشار؛ ارز، تنش و عرضه هم‌زمان بازار را تحت فشار می‌گذارند

پیش بینی سوم زمانی شکل می‌گیرد که دلار در نیمه دوم 1405 دوباره صعودی شود، تنش سیاسی افزایش پیدا کند و هم‌زمان محدودیت انرژی تولید فولاد را کاهش دهد. در چنین شرایطی، حتی ضعف تقاضا نیز لزوماً مانع افزایش قیمت نمی‌شود. چرا؟

چون بازار با دو فشار هم‌زمان روبه‌رو است: افزایش هزینه تامین مجدد و کاهش احتمالی عرضه.

این همان شرایطی است که می‌تواند رکود تورمی را در بازار آهن تشدید کند؛ یعنی قیمت بالا برود، اما حجم واقعی معاملات رشد نکند.

مهم‌ترین عامل قیمت آهن در نیمه دوم 1405

دلار و تورم؛ هنوز مهم‌ترین موتور قیمت آهن در نیمه دوم سال هستند. دلار برای بازار آهن فقط یک عدد روی تابلو نیست. افزایش نرخ ارز روی مواد اولیه، هزینه حمل‌ونقل، قطعات، انرژی و انتظارات فروشندگان اثر می‌گذارد. از طرف دیگر، فروشنده در بازار تورمی به قیمت خرید قبلی نگاه نمی‌کند؛ به هزینه خرید بعدی فکر می‌کند.

به همین دلیل ممکن است بازار در رکود باشد، اما قیمت اسمی آهن همچنان افزایش پیدا کند. در مقابل، اگر دلار کاهش پیدا کند، سرعت رشد قیمت‌ها کمتر می‌شود؛ اما تا زمانی که هزینه‌های تولید و تورم عمومی بالا هستند، نباید انتظار داشت قیمت آهن به‌سرعت به سطوح قبلی برگردد.

بنابراین در نیمه دوم سال، روند دلار مهم‌تر از یک نرخ لحظه‌ای آن است. اگر کاهش دلار چند روزه باشد، اثر آن با یک روند نزولی پایدار کاملاً متفاوت خواهد بود.

تنش ایران و آمریکا؛ متغیری که می‌تواند سناریو را عوض کند

بازار آهن در ماه‌های اخیر به اخبار سیاسی حساس بوده است. کاهش تنش می‌تواند انتظارات تورمی و فشار روی بازار ارز را کمتر کند. ادامه وضعیت فعلی، بازار را خبرمحور نگه می‌دارد و تشدید درگیری می‌تواند دوباره فشار روی ارز و هزینه‌های تجارت را افزایش دهد.

بنابراین برای پیش‌بینی قیمت آهن در نیمه دوم سال، مسئله فقط این نیست که تنش افزایش پیدا می‌کند یا نه.

باید دید اثر آن بر دلار، حمل‌ونقل، تجارت و انتظارات تورمی چیست. در سناریوی تشدید تنش، حتی اگر ساخت‌وساز رونق نگیرد، افزایش قیمت جایگزینی می‌تواند بازار را صعودی کند.

گاز؛ متغیر مهم زمستانی بازار فولاد

تابستان با محدودیت برق برای بخشی از زنجیره فولاد همراه بود. حالا نگاه بازار به گاز در فصل سرد است. مسئله گاز از این جهت اهمیت دارد که محدودیت آن می‌تواند مستقیماً روی تولید آهن اسفنجی و در ادامه شمش و محصولات فولادی اثر بگذارد.

اگر گاز پایدار باشد، اثر انرژی بیشتر در هزینه تولید دیده می‌شود. اگر محدودیت مقطعی باشد، ممکن است برنامه تولید و عرضه برخی کارخانه‌ها تغییر کند.

اما اگر محدودیت شدید شود و تولید آهن اسفنجی یا شمش کاهش محسوسی پیدا کند، سمت عرضه تحت فشار قرار می‌گیرد.

در چنین شرایطی، حتی بازار کم‌تقاضا نیز ممکن است افت قیمتی محدودی داشته باشد؛ چون کاهش عرضه بخشی از فشار تقاضای ضعیف را خنثی می‌کند.

برای بازار ورق نیز باید وضعیت عرضه تولیدکنندگان بزرگ و معاملات بورس کالا را در کنار انرژی دید. به همین دلیل بررسی  قیمت ورق مبارکه  بدون توجه به حجم عرضه و شرایط بورس کالا، تصویر کاملی از بازار به خریدار نمی‌دهد.

تقاضا؛ حلقه‌ای که تعیین می‌کند افزایش قیمت واقعی است یا تورمی

بازار آهن بدون تقاضای واقعی نمی‌تواند برای مدت طولانی صعودی بماند. در نیمه دوم سال سه وضعیت قابل تصور است.

اگر ساخت‌وساز و پروژه‌های عمرانی همچنان ضعیف باشند، افزایش قیمت بیشتر ریشه تورمی یا ناشی از محدودیت عرضه خواهد داشت.

اگر تقاضا متوسط باشد، خریداران عمدتاً به اندازه نیاز نزدیک خود خرید می‌کنند و بازار در محدوده‌ای نوسانی باقی می‌ماند.

اما اگر پروژه‌های ساختمانی و عمرانی فعال‌تر شوند، تقاضای واقعی وارد بازار می‌شود و افزایش قیمت پشتوانه مصرفی پیدا می‌کند.

این تفاوت در محصولات مختلف اهمیت دارد. برای مثال، در محصولات تخت، تقاضای صنعتی اهمیت بیشتری دارد. بنابراین خریدار باید در کنار قیمت ورق روغنی امروز ، وضعیت صنایع مصرف‌کننده و حجم معاملات را هم بررسی کند. 

پیش‌بینی قیمت آهن تا پایان ۱۴۰۵؛ سه دامنه برای سه سناریو

اگر قیمت‌های پایان شهریور را نقطه شروع قرار دهیم، می‌توان یک برآورد سناریویی از مسیر بازار تا پایان سال ارائه کرد:

این اعداد قیمت هدف یا پیش‌بینی قطعی نیستند؛ بلکه دامنه‌های سناریویی برای ارزیابی ریسک بازار هستند. ممکن است با کاهش تنش و افت دلار، بازار از سناریوی سوم به سناریوی دوم یا اول برگردد. برعکس، تشدید هم‌زمان ریسک سیاسی و محدودیت انرژی می‌تواند سناریوی افزایشی را فعال کند. 

خریدارآهن در نیمه دوم سال چگونه تصمیم بگیرد؟

اگر خریدار پروژه‌ای هستید، خرید را با برنامه مصرف هماهنگ کنید و در بازار پرنوسان، تأمین مرحله‌ای را در نظر بگیرید.

اگر مصرف‌کننده صنعتی هستید، فقط نرخ روز را نبینید؛ هزینه تأمین مواد اولیه و احتمال اختلال در تولید خودتان را هم لحاظ کنید.

اگر خریدار سرمایه‌ای هستید، نقدشوندگی کالا، اختلاف قیمت کارخانه و بازار و ریسک خواب سرمایه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در هر سه حالت، هدف اصلی نباید پیدا کردن «کف قطعی بازار» باشد؛ چون چنین کف قیمتی را نمی‌توان از قبل با اطمینان تعیین کرد. هدف، کنترل ریسک خرید در برابر سناریوهای مختلف بازار است.

جمع‌بندی؛ بازار آهن در نیمه دوم 1405

بازار آهن در نیمه دوم ۱۴۰۵ به چهار متغیر اصلی نگاه می‌کند:

دلار و تورم، تنش سیاسی، انرژی و عرضه، و تقاضای واقعی.

اگر ارز آرام شود، تنش کاهش پیدا کند و گاز پایدار بماند، بازار می‌تواند وارد دوره‌ای از ثبات و نوسان محدود شود.

اگر دلار نوسانی بماند و وضعیت سیاسی تغییر محسوسی نکند، بازار بیشتر خبرمحور خواهد بود.

اما اگر رشد ارز، تشدید تنش و محدودیت انرژی هم‌زمان شوند، فشار بر هزینه و عرضه می‌تواند قیمت آهن را وارد مسیر افزایشی کند.

در نتیجه، برای پیش‌بینی قیمت آهن آلات در نیمه دوم سال، باید هر هفته پرسید:

دلار چه می‌کند؟ شمش چه سیگنالی می‌دهد؟ کارخانه‌ها چقدر عرضه دارند؟ انرژی چقدر تولید را محدود کرده و تقاضای واقعی چقدر است؟

پاسخ این پنج سؤال، مسیر بازار آهن را بهتر از هر پیش‌بینی نشان می‌دهد.