واکنش بذرپاش به سخنان ترامپ در سازمان ملل؛ «پزشکیان از همان تریبون پاسخ خواهد داد»

واکنش مهرداد بذرپاش یکی از موضع‌گیری‌های داخلی پس از سخنرانی رئیس‌جمهوری آمریکا در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل بود.

بذرپاش در شبکه ایکس نوشت: «رئیس جمهور محترم از همان تریبونی که ترامپ یاوه گویی کرد جوابش را خواهد داد.» تسنیم، خبرآنلاین و چند رسانه دیگر نیز این پیام را منتشر کرده‌اند. تعبیر «یاوه‌گویی» در این جمله، توصیف و ارزیابی شخص بذرپاش از سخنان ترامپ است.

ترامپ در سازمان ملل درباره ایران چه گفت؟

دونالد ترامپ روز سه‌شنبه ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کرد و بخش مهمی از سخنانش را به جنگ و روابط با ایران اختصاص داد.

طبق گزارش رویترز، ترامپ در این سخنرانی گفت در صورت نرسیدن به توافق برای پایان دادن به درگیری، آمریکا ممکن است اقدامات شدیدتری علیه جمهوری اسلامی انجام دهد. او در عین حال احتمال رسیدن به توافق را نیز مطرح کرد و گفت ممکن است مسیر دیپلماتیک به نتیجه برسد.

ترامپ همچنین بر موضع دولت خود درباره جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تأکید کرد و از دیگر کشورها خواست فشار اقتصادی بیشتری بر ایران وارد کنند. این سخنان در شرایطی بیان شد که همزمان تلاش‌های دیپلماتیک در حاشیه اجلاس سازمان ملل برای کاهش تنش میان تهران و واشنگتن ادامه داشت.

بنابراین سخنرانی ترامپ دو پیام همزمان داشت: از یک سو هشدار درباره ادامه درگیری و از سوی دیگر اشاره به امکان توافق.

بذرپاش پیش از سخنرانی پزشکیان چه پیامی داد؟

پیام مهرداد بذرپاش بر این نکته متمرکز بود که رئیس‌جمهوری ایران باید پاسخ مواضع مطرح‌شده از سوی ترامپ را در همان مجمع عمومی ارائه کند.

این موضع از این جهت مورد توجه قرار گرفت که بذرپاش از چهره‌های سیاسی نزدیک به جریان اصولگراست، در حالی که پزشکیان با حمایت ائتلاف متفاوتی وارد دولت شده است. در پیام کوتاه بذرپاش، موضوع اختلافات داخلی مطرح نشد و تمرکز او بر حمایت از پاسخ رئیس‌جمهوری ایران در برابر سخنان ترامپ بود.

زمان انتشار این پیام نیز اهمیت داشت؛ چراکه پزشکیان قرار بود یک روز پس از سخنرانی ترامپ پشت تریبون همان مجمع عمومی قرار بگیرد.

پزشکیان در سازمان ملل چه پاسخی داد؟

تا زمان تنظیم این گزارش، سخنرانی مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل انجام شده است.

رویترز گزارش داده که رئیس‌جمهوری ایران در سخنرانی چهارشنبه ۲۳ سپتامبر گفت ایران در جنگ با آمریکا تسلیم نخواهد شد، اما همچنان به استفاده از دیپلماسی برای پایان دادن به درگیری اعتقاد دارد.

پزشکیان همچنین درباره تنگه هرمز سخن گفت و تأکید کرد ایران نمی‌پذیرد سایر کشورها از این مسیر دریایی استفاده کنند در حالی که دسترسی ایران به کشتیرانی محدود باشد. او استقرار دائمی نیروهای نظامی خارجی و ادامه جنگ را ناسازگار با دستیابی به صلح توصیف کرد.

به این ترتیب، پیش‌بینی مطرح‌شده در پیام بذرپاش درباره پاسخگویی پزشکیان از همان تریبون، در فاصله کوتاهی با سخنرانی رئیس‌جمهوری ایران دنبال شد؛ هرچند محتوای پاسخ پزشکیان همزمان بر دو محور ایستادگی بر مواضع ایران و ادامه دیپلماسی قرار داشت.

نمایندگان آمریکا سخنرانی پزشکیان را ترک کردند

یکی از حاشیه‌های سخنرانی رئیس‌جمهوری ایران نیز رفتار هیئت آمریکایی بود.

براساس گزارش رویترز، هیئت ایالات متحده در آغاز سخنرانی پزشکیان سالن مجمع عمومی را ترک کرد. نمایندگی آمریکا در سازمان ملل در زمان انتشار گزارش اولیه توضیح فوری درباره این اقدام ارائه نکرده بود.

یک روز قبل نیز سخنرانی ترامپ با واکنش هیئت ایران همراه شده بود و تنش سیاسی میان دو طرف در فضای اجلاس کاملاً مشهود بود. با این حال، همزمان کانال‌های غیرمستقیم گفت‌وگو نیز فعال باقی مانده‌اند.

همزمان با جدال لفظی، مذاکرات غیرمستقیم ادامه دارد

یکی از نکات مهم تحولات نیویورک این است که افزایش لحن تقابلی در سخنرانی‌های عمومی مانع ادامه تماس‌های دیپلماتیک نشده است.

استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا، اعلام کرده ایران و آمریکا روز سه‌شنبه از طریق میانجی‌ها مذاکرات طولانی انجام داده‌اند و واسطه‌ها در طول روز میان دو طرف رفت‌وآمد داشته‌اند. او ابراز امیدواری کرده بود این تماس‌ها سازنده باشد.

رویترز نیز امروز گزارش داد این نخستین مذاکرات غیرمستقیم دو طرف در چند ماه گذشته بوده و اگرچه امتیاز مشخصی از سوی هیچ‌کدام اعلام نشده، ادامه گفت‌وگوها امید به پیشرفت در مسیر دیپلماتیک را افزایش داده است.

در نتیجه فضای نیویورک را نمی‌توان تنها بر پایه لحن سخنرانی‌های عمومی ارزیابی کرد؛ همزمان با اظهارات تند دو طرف، کانال‌های مذاکره نیز فعال هستند.

تنگه هرمز در مرکز مذاکرات ایران و آمریکا

یکی دیگر از محورهای مهم مذاکرات، وضعیت تنگه هرمز است.

رویترز گزارش داده پیش از جنگ، حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از این مسیر عبور می‌کرد. تنش‌های ماه‌های اخیر باعث شده امنیت کشتیرانی در این آبراه به یکی از موضوعات اصلی مذاکرات ایران، آمریکا و کشورهای منطقه تبدیل شود.

یک مقام ارشد ایرانی نیز به رویترز گفته بود تهران پیشنهادی درباره شرایط بازگشایی کامل مسیر برای کشتیرانی کشورهای خلیج فارس از طریق میانجی‌ها به واشنگتن منتقل کرده است.

به همین دلیل، سخنان پزشکیان درباره هرمز فقط یک بخش از پاسخ سیاسی او به ترامپ نبود و مستقیماً با یکی از موضوعات اصلی مذاکرات جاری ارتباط داشت.

سازمان ملل؛ همزمان میدان تقابل و مذاکره

هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل از ۲۲ تا ۲۸ سپتامبر در مقر سازمان ملل در نیویورک برگزار می‌شود و رؤسای دولت‌ها و نمایندگان کشورهای عضو درباره مسائل بین‌المللی سخنرانی می‌کنند.

امسال روابط ایران و آمریکا یکی از محورهای برجسته اجلاس شده است. ترامپ در روز نخست سخنرانی خود درباره ایران مواضع سختگیرانه‌ای بیان کرد و یک روز بعد پزشکیان از همان تریبون بر عدم تسلیم ایران و در عین حال آمادگی برای پیگیری دیپلماسی تأکید کرد.

پیام مهرداد بذرپاش نیز در همین فاصله منتشر شد و عملاً خواستار پاسخ رئیس‌جمهوری ایران به اظهارات ترامپ شد.

در مجموع، واکنش بذرپاش تنها بخشی از فضای سیاسی شکل‌گرفته پس از سخنرانی ترامپ بود؛ اما تحولات چند ساعت بعد نشان داد در کنار این تقابل لفظی، مسیر مذاکره نیز کاملاً بسته نشده است. پزشکیان در سخنرانی خود هم بر مواضع ایران تأکید کرد و هم دیپلماسی را راهی برای تلاش جهت پایان دادن به درگیری دانست؛ دو مسیری که اکنون به‌طور همزمان در نیویورک دنبال می‌شوند.