جام گمشده مسی واقعاً کدام است؟ ادعای عجیب درباره جام جهانی باشگاه‌ها که آمار فیفا رد می‌کند

کارنامه لیونل مسی آن‌قدر مملو از جام‌های بزرگ است که پیدا کردن عنوانی که در مجموعه افتخارات او نباشد، به خودی خود سوژه‌ای جذاب برای فوتبال‌دوستان محسوب می‌شود. قهرمانی جام جهانی ۲۰۲۲ با آرژانتین، فتح کوپا آمه‌ریکا، لیگ قهرمانان اروپا، لالیگا و مجموعه‌ای از افتخارات فردی، از مسی یکی از پرافتخارترین چهره‌های تاریخ فوتبال ساخته است.

با برگزاری جام جهانی باشگاه‌های ۲۰۲۵ در آمریکا و تغییر بزرگ ساختار مسابقات، این تصور شکل گرفت که مسی برای نخستین بار به دنبال فتح این جام است. همین موضوع در برخی روایت‌ها به این نتیجه نادرست تبدیل شد که «جام جهانی باشگاه‌ها تنها جامی است که مسی هرگز نبرده است».

اما آمار رسمی خود فیفا چنین ادعایی را به‌طور صریح رد می‌کند. فیفا در مرور افتخارات مسی که در ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شده، او را قهرمان سه دوره جام جهانی باشگاه‌ها در سال‌های ۲۰۰۹، ۲۰۱۱ و ۲۰۱۵ معرفی می‌کند. مسی همچنین در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۱ توپ طلای بهترین بازیکن این رقابت‌ها را گرفت.

اولین قهرمانی؛ شبی که مسی با سینه بارسلونا را قهرمان جهان کرد

اولین قهرمانی مسی در جام جهانی باشگاه‌ها به سال ۲۰۰۹ برمی‌گردد؛ همان سال فراموش‌نشدنی بارسلونای پپ گواردیولا که در نهایت شش جام را در یک سال به دست آورد.

بارسلونا در فینال ابوظبی مقابل استودیانتس آرژانتین قرار گرفت و تا دقایق پایانی با یک گل عقب بود. پدرو در دقیقه ۸۹ بازی را به تساوی کشاند تا کار به وقت اضافه برسد. در دقیقه ۱۱۰، ارسال دنی آلوس به محوطه جریمه رسید و مسی با سینه توپ را وارد دروازه کرد؛ گلی که پیروزی ۲ بر یک بارسلونا و نخستین قهرمانی این باشگاه در جام جهانی باشگاه‌ها را رقم زد.

بنابراین نه‌تنها مسی این جام را برده، بلکه در اولین قهرمانی‌اش مستقیماً گل تعیین‌کننده فینال را نیز به ثمر رسانده است.

نمایش تاریخی مقابل نیمار و سانتوس در سال ۲۰۱۱

دو سال بعد، مسی بار دیگر به جام جهانی باشگاه‌ها رسید؛ این بار یکی از به‌یادماندنی‌ترین نمایش‌های دوران حرفه‌ای خود را در فینال ارائه کرد.

بارسلونا در فینال سال ۲۰۱۱ در ژاپن برابر سانتوس قرار گرفت؛ تیمی که نیمار جوان ستاره اصلی آن بود. مسابقه‌ای که پیش از شروع، بسیاری آن را تقابل مسی و نیمار می‌دانستند، با برتری قاطع ۴ بر صفر بارسلونا پایان یافت.

فیفا در مرور نمایش‌های تاریخی جام جهانی باشگاه‌ها، عملکرد مسی در آن فینال را یکی از برجسته‌ترین اجراهای فردی تاریخ مسابقات معرفی کرده است. مسی گل اول بارسلونا را با ضربه‌ای ظریف به ثمر رساند و در ادامه بار دیگر گلزنی کرد تا با دو گل یکی از چهره‌های اصلی قهرمانی تیمش باشد.

این دومین قهرمانی مسی در جام جهانی باشگاه‌ها بود و او بار دیگر توپ طلای مسابقات را نیز به دست آورد.

سال ۲۰۱۵؛ سومین جام جهانی باشگاه‌ها برای مسی

داستان به همین‌جا ختم نشد. در سال ۲۰۱۵، بارسلونای متکی به مثلث معروف مسی، لوئیس سوارز و نیمار بار دیگر راهی جام جهانی باشگاه‌ها شد.

حریف بارسا در فینال، ریورپلاته آرژانتین بود. مسی پیش از پایان نیمه اول قفل دروازه ریور را شکست و سوارز نیز در نیمه دوم دو گل دیگر به ثمر رساند تا بارسلونا با نتیجه ۳ بر صفر پیروز شود و سومین قهرمانی خود را جشن بگیرد.

برای مسی نیز این سومین قهرمانی در جام جهانی باشگاه‌های فیفا بود؛ آماری که به‌تنهایی نشان می‌دهد تعبیر «جامی که مسی هرگز نبرده» درباره این رقابت از اساس درست نیست.

پس جام جهانی باشگاه‌های ۲۰۲۵ چه تفاوتی داشت؟

منشأ اصلی سردرگمی را باید در تغییر ساختار مسابقات جست‌وجو کرد. فیفا در سال ۲۰۲۵ جام جهانی باشگاه‌ها را با ساختاری کاملاً گسترده‌تر و حضور ۳۲ تیم در آمریکا برگزار کرد؛ رقابتی که از نظر ابعاد و شیوه برگزاری شباهت بسیار بیشتری به جام جهانی تیم‌های ملی پیدا کرد.

اینتر میامی با حضور مسی در گروه A مسابقات قرار گرفت. این تیم ابتدا مقابل الاهلی مصر بدون گل مساوی کرد، سپس پورتو را ۲ بر یک شکست داد و در سومین بازی گروهی نیز مقابل پالمیراس به تساوی رسید.

مهم‌ترین لحظه مسی در مرحله گروهی برابر پورتو رقم خورد. اینتر میامی عقب افتاده بود اما پس از گل تلاسکو سگوویا، مسی در دقیقه ۵۴ با یک ضربه آزاد تماشایی دروازه پورتو را باز کرد تا نماینده آمریکا به پیروزی تاریخی ۲ بر یک برسد. فیفا این نتیجه را یکی از شگفتی‌های مهم دوره ۲۰۲۵ معرفی کرده است.

پاری‌سن‌ژرمن رؤیای مسی را تمام کرد

اینتر میامی با عبور از مرحله گروهی به جمع ۱۶ تیم برتر رسید، اما قرعه‌ای بسیار دشوار انتظار مسی و یارانش را می‌کشید؛ پاری‌سن‌ژرمن، باشگاه سابق خود مسی.

قهرمان اروپا در نیمه نخست چهار بار دروازه اینتر میامی را باز کرد و مسابقه در نهایت با همان نتیجه ۴ بر صفر تمام شد. به این ترتیب، نخستین حضور مسی در نسخه جدید ۳۲ تیمی جام جهانی باشگاه‌ها در مرحله یک‌هشتم نهایی به پایان رسید.

در ادامه چلسی به فینال رسید و با پیروزی ۳ بر صفر مقابل پاری‌سن‌ژرمن، جام قهرمانی دوره ۲۰۲۵ را بالای سر برد.

تفاوتی کوچک اما تعیین‌کننده؛ «جام جهانی باشگاه‌ها» یا «نسخه جدید»؟

اینجاست که یک تفاوت ظاهراً کوچک، کل ماجرا را تغییر می‌دهد.

اگر گفته شود «مسی هرگز قهرمان جام جهانی باشگاه‌ها نشده»، این ادعا نادرست است؛ زیرا او سه بار در سال‌های ۲۰۰۹، ۲۰۱۱ و ۲۰۱۵ این جام را با بارسلونا فتح کرده است.

اما اگر جمله این باشد که «مسی هنوز قهرمان فرمت جدید ۳۲ تیمی جام جهانی باشگاه‌ها نشده»، این گزاره درست است. او تاکنون تنها در دوره ۲۰۲۵ این قالب جدید حضور داشته و اینتر میامی در مرحله یک‌هشتم نهایی حذف شده است.

همین تغییر ساختار باعث شده بسیاری دوره ۲۰۲۵ را در ذهن خود رقابتی کاملاً جدید تلقی کنند؛ در حالی که آمار رسمی فیفا همچنان سه قهرمانی قبلی مسی را در بخش «FIFA Club World Cup» کارنامه او ثبت کرده است.

جام جهانی باشگاه‌ها نه نقطه خالی، بلکه یکی از بخش‌های درخشان کارنامه مسی است

در نتیجه، تصویر «یک جای خالی کوچک در ویترین افتخارات مسی» درباره جام جهانی باشگاه‌ها با واقعیت تاریخی همخوانی ندارد. اتفاقاً این مسابقات یکی از رقابت‌هایی است که مسی در آن کارنامه‌ای بسیار موفق دارد: سه قهرمانی، دو توپ طلای مسابقات و گلزنی در چند فینال بزرگ.

تنها جامی که می‌توان در این زمینه از آن به‌عنوان عنوانی فتح‌نشده یاد کرد، جام مخصوص دوره جدید و ۳۲ تیمی مسابقات است؛ جامی که چلسی در نخستین دوره این قالب به دست آورد و مسی با اینتر میامی نتوانست به مراحل پایانی آن برسد.

بنابراین روایت دقیق‌تر و البته جذاب‌تر این است: لیونل مسی پیش از این سه بار قهرمان جهان در سطح باشگاهی شده، اما مأموریت او برای فتح نسخه تازه و بزرگ‌تر جام جهانی باشگاه‌ها در سال ۲۰۲۵ ناتمام ماند. تفاوتی که شاید در ظاهر فقط به چند کلمه محدود شود، اما برای روایت دقیق یکی از پرافتخارترین دوران‌های حرفه‌ای تاریخ فوتبال، کاملاً تعیین‌کننده است.