قیمت برنج پاکستانی امروز ۵ مهر ۱۴۰۵؛ کیسه ۱۰ کیلویی تا ۳.۹ میلیون تومان / گرانی ادامه دارد؟

تازه‌ترین فهرست قیمت بازار نشان می‌دهد برنج پاکستانی سوپرکرنل باسماتی انبه در بسته ۱۰ کیلویی با نرخ سه میلیون و ۳۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود.

برنج پاکستانی باسماتی ۳۸۶ ستاره با قیمت سه میلیون و ۹۰۰ هزار تومان گران‌ترین محصول میان نمونه‌های بررسی‌شده است.

قیمت برنج دانه‌بلند ۱۱۲۱ کیهان سبز به سه میلیون و ۵۶۹ هزار تومان رسیده و سوپر باسماتی علاءالدین نیز سه میلیون و ۷۰۰ هزار تومان قیمت خورده است.

در سمت ارزان‌تر بازار، برنج پاکستانی سپهدل برای هر کیسه ۱۰ کیلویی دو میلیون و ۷۵۰ هزار تومان عرضه می‌شود. بنابراین اختلاف میان ارزان‌ترین و گران‌ترین نمونه این فهرست به حدود یک میلیون و ۱۵۰ هزار تومان در هر کیسه ۱۰ کیلویی رسیده است.

هر کیلو برنج پاکستانی چند شده است؟

تبدیل قیمت بسته‌های ۱۰ کیلویی به نرخ هر کیلو، تصویر روشن‌تری از هزینه واقعی خرید خانوار ارائه می‌دهد.

بر این اساس، هر کیلو برنج سوپرکرنل باسماتی انبه حدود ۳۳۰ هزار تومان، باسماتی ۳۸۶ ستاره حدود ۳۹۰ هزار تومان، دانه‌بلند ۱۱۲۱ کیهان سبز حدود ۳۵۶ هزار و ۹۰۰ تومان و سوپر باسماتی علاءالدین حدود ۳۷۰ هزار تومان تمام می‌شود.

برنج سپهدل نیز با قیمت دو میلیون و ۷۵۰ هزار تومان برای ۱۰ کیلو، معادل حدود ۲۷۵ هزار تومان برای هر کیلو است.

این فاصله قیمتی نشان می‌دهد دیگر نمی‌توان «برنج پاکستانی» را به‌عنوان یک گروه کالایی با نرخ تقریباً یکسان در نظر گرفت. نوع دانه، درجه کیفی، برند، بسته‌بندی و جایگاه محصول در بازار تأثیر زیادی بر قیمت دارد.

چرا باسماتی و سوپرکرنل گران‌تر شده‌اند؟

در بازار امروز بیشترین قیمت‌ها مربوط به گروه باسماتی و محصولات با کیفیت بالاتر است.

باسماتی به دلیل دانه بلند، عطر و ظاهر مناسب پس از پخت در بخش مهمی از بازار برنج وارداتی تقاضای بالاتری دارد. سوپرکرنل نیز معمولاً به‌عنوان یکی از ارقام باکیفیت‌تر باسماتی عرضه می‌شود و به همین دلیل قیمت آن می‌تواند بالاتر از برنج‌های معمولی باشد.

البته نام باسماتی یا سوپرکرنل به تنهایی برای قضاوت درباره کیفیت محصول کافی نیست. درجه شکستگی دانه، یکنواختی محصول، سال برداشت، نحوه سورت و بسته‌بندی و اعتبار برند می‌تواند میان دو بسته با عنوان مشابه اختلاف کیفیت و قیمت ایجاد کند.

به همین دلیل بخشی از فاصله یک میلیون تومانی میان کیسه‌های ۱۰ کیلویی الزاماً ناشی از «گرانی فروشنده» نیست و مشخصات کالا نیز در آن نقش دارد.

برنج پاکستانی دیگر کالای ارزان بازار نیست

مقایسه قیمت‌های امروز با هفته پایانی شهریور نشان می‌دهد برنج وارداتی پاکستانی پیش از ورود به مهر نیز در محدوده‌های بالایی معامله می‌شد.

در ۲۹ شهریور، برخی کیسه‌های ۱۰ کیلویی پاکستانی مانند برنج ۱۱۲۱ بیتمز حدود سه میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، سوپر باسماتی نفیس سه میلیون و ۷۰۰ هزار تومان، غزال سه میلیون و ۶۵۰ هزار تومان و رقم ۳۸۶ آریاپریا سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت داشتند.

بنابراین گرانی فعلی پدیده‌ای نیست که فقط در پنج روز نخست مهر ایجاد شده باشد؛ بازار از شهریور وارد سطوح جدیدی از قیمت شده و اکنون برخی برندها در حال تثبیت یا حرکت در همان محدوده هستند.

این شرایط باعث شده فاصله قیمتی برنج پاکستانی با بخشی از برنج‌های داخلی نسبت به سال‌های گذشته کمتر شود و مزیت سنتی «قیمت پایین‌تر» برنج خارجی برای خانوارها کاهش پیدا کند.

حذف ارز ترجیحی همچنان در قیمت برنج اثر دارد

یکی از تحولات مهم بازار برنج وارداتی در ماه‌های گذشته، حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی از واردات برنج بود؛ موضوعی که وزارت جهاد کشاورزی در آذر ۱۴۰۴ آن را تأیید کرد.

وقتی نرخ تأمین ارز برای واردکننده بالاتر می‌رود، هزینه خرید خارجی، حمل، ترخیص و سرمایه در گردش نیز با نرخ‌های جدید محاسبه می‌شود و این فشار در نهایت می‌تواند به قیمت مصرف‌کننده منتقل شود.

البته ارز تنها عامل نیست. هزینه حمل دریایی، قیمت جهانی برنج، شرایط تجارت با پاکستان، هزینه توزیع داخلی و حاشیه سود شبکه فروش نیز در قیمت نهایی نقش دارند.

به همین دلیل ممکن است حتی با ثبات نرخ ارز، برخی برندها به دلیل تغییر هزینه تأمین یا موجودی انبار افزایش یا کاهش قیمت داشته باشند.

خبر مهم امروز؛ ثبت سفارش برنج دوباره باز شد

همزمان با افزایش قیمت‌ها، یک اتفاق مهم در بخش سیاست تجاری نیز رخ داده است.

سامانه جامع تجارت اعلام کرده از امروز ۵ مهرماه امکان ثبت سفارش واردات برنج سفید و غیرسفید فراهم شده است. اعتبار ثبت سفارش‌ها ۱۸۰ روز در نظر گرفته شده و قابلیت تمدید ۶۰ روزه دارد. در این مرحله نیز سقف سابقه بازرگان اعمال نشده است.

این تصمیم می‌تواند از نظر انتظارات بازار اهمیت داشته باشد، زیرا هرچه امکان ورود بازیگران بیشتر و ثبت سفارش گسترده‌تر شود، احتمال افزایش عرضه در ماه‌های بعد بیشتر خواهد شد.

اما میان «ثبت سفارش» و رسیدن برنج به قفسه فروشگاه فاصله زمانی وجود دارد. تخصیص ارز، خرید از فروشنده خارجی، حمل، ورود به گمرک و توزیع داخلی همگی زمان‌بر هستند.

بنابراین نباید انتظار داشت باز شدن ثبت سفارش از امروز به کاهش فوری قیمت در همین هفته منجر شود.

ایران سالانه به ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون تن برنج وارداتی نیاز دارد

آمار انجمن واردکنندگان برنج نشان می‌دهد نقش واردات در بازار ایران ساختاری است، نه موقت.

به گفته رئیس هیأت‌مدیره این انجمن، تولید داخلی حدود دو میلیون تن و نیاز سالانه کشور نزدیک ۳.۵ میلیون تن است؛ بنابراین سالانه تقریباً ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون تن برنج وارداتی برای پوشش فاصله تولید و مصرف مورد نیاز است. نیاز ماهانه نیز به‌طور متوسط حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن برآورد می‌شود.

این ارقام توضیح می‌دهد چرا هر اختلال در ثبت سفارش یا تخصیص ارز می‌تواند با فاصله زمانی روی قیمت بازار اثر بگذارد.

انجمن واردکنندگان می‌گوید در حال حاضر موجودی بازار مناسب است، اما واردات پنج ماه نخست سال نسبت به سال قبل کاهش قابل توجهی داشته و مشکلات ارزی همچنان یکی از گلوگاه‌های اصلی تأمین محسوب می‌شود. حدود یک میلیارد یورو از مطالبات ارزی مربوط به محموله‌های قبلی نیز به گفته این انجمن هنوز تعیین تکلیف نشده است.

آیا افزایش واردات می‌تواند برنج را ارزان کند؟

از نظر عرضه و تقاضا، افزایش واردات می‌تواند فشار قیمتی را کاهش دهد؛ اما اثر آن به چند شرط وابسته است.

نخست اینکه ثبت سفارش‌ها واقعاً به واردات و ترخیص کالا منجر شوند. دوم اینکه تأمین ارز بدون وقفه انجام شود و سوم اینکه حجم واردات با نیاز واقعی بازار تناسب داشته باشد.

رئیس انجمن واردکنندگان برنج نیز تأکید کرده واردات کمتر از نیاز می‌تواند عرضه را کاهش داده و قیمت را بالا ببرد، در حالی که ورود برنامه‌ریزی‌شده و رقابتی کالا می‌تواند به تنظیم بازار کمک کند.

بنابراین باز شدن ثبت سفارش امروز می‌تواند یک سیگنال کاهنده برای انتظارات آتی باشد، اما برای اثرگذاری واقعی باید در آمار ورود و عرضه کالا دیده شود.

پیش‌بینی قیمت برنج پاکستانی در مهر ۱۴۰۵

در کوتاه‌مدت، نشانه روشنی از کاهش سریع قیمت دیده نمی‌شود. نرخ‌های فعلی از دو میلیون و ۷۵۰ هزار تا سه میلیون و ۹۰۰ هزار تومان برای بسته‌های ۱۰ کیلویی نشان می‌دهد بازار همچنان تحت فشار هزینه تأمین و تفاوت کیفیت قرار دارد.

در مقابل، باز شدن ثبت سفارش واردات از ۵ مهر می‌تواند در افق چند هفته یا چند ماه، در صورت تخصیص مناسب ارز و ورود محموله‌های جدید، از شدت فشار عرضه بکاهد.

در نتیجه مسیر قیمت برنج پاکستانی در ادامه مهر به سه عامل وابسته خواهد بود: نرخ ارز، سرعت واردات جدید و میزان تقاضای خانوارها.

اگر ثبت سفارش‌ها به سرعت تبدیل به محموله‌های وارداتی شود و بازار ارز نیز آرام بماند، احتمال تثبیت یا کاهش نسبی نرخ‌ها بیشتر می‌شود. اما هرگونه وقفه در تأمین ارز یا افزایش هزینه واردات می‌تواند باعث شود برنج پاکستانی همچنان در کانال‌های بالای فعلی باقی بماند.

در مجموع، بازار برنج خارجی در آغاز مهر یک پیام روشن برای مصرف‌کننده دارد: دوران برنج پاکستانی بسیار ارزان نسبت به سایر گزینه‌های بازار تا حد زیادی تغییر کرده است و اکنون انتخاب میان برندها و ارقام مختلف می‌تواند در یک خرید ۱۰ کیلویی بیش از یک میلیون تومان اختلاف ایجاد کند.