دفاع کفاشیان از حسین عبدی پس از حذف تلخ تیم امید؛ «سال‌هاست همین مشکل را داریم»

پرونده فوتبال ایران در بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ ناگویا خیلی زودتر از آنچه انتظار می‌رفت بسته شد. تیم امید در نخستین مسابقه با نتیجه ۳ بر یک امارات را شکست داد و شروع امیدوارکننده‌ای داشت؛ سپس برابر چین به تساوی بدون گل رسید و برای صعود از مرحله گروهی تنها به یک امتیاز مقابل کره شمالی نیاز داشت. با این حال، شاگردان حسین عبدی در مسابقه سوم پس از آنکه با گل امیرحسین حسین‌زاده پیش افتادند، چهار گل دریافت کردند و با شکست ۴ بر یک از رقابت‌ها کنار رفتند. ایران در نهایت با چهار امتیاز پایین‌تر از چین و کره شمالی در جایگاه سوم گروه B قرار گرفت.

این حذف سنگین باعث شد انتقادات زیادی متوجه حسین عبدی شود و سرمربی تیم امید نیز پس از بازگشت، مسئولیت فنی نتیجه را پذیرفت و استعفای خود را اعلام کرد. با این حال کفاشیان معتقد است اگر تحلیل ناکامی تنها به نام سرمربی محدود شود، بخش بزرگی از مشکلات ساختاری فوتبال پایه ایران نادیده گرفته خواهد شد.

کفاشیان: حسین عبدی تنها مقصر حذف تیم امید نیست

رئیس پیشین فدراسیون فوتبال در واکنش به نتایج ناگویا تأکید کرده که این نوع ناکامی برای تیم امید مسئله تازه‌ای نیست و فوتبال ایران سال‌هاست با مشکلات مشابه مواجه می‌شود.

از نگاه کفاشیان، عبدی مربی توانمندی است که در رده‌های پایه سابقه قابل‌قبولی داشته و نمی‌توان همه مسئولیت شکست را به او منتقل کرد. این ارزیابی با سابقه کاری عبدی نیز بی‌ارتباط نیست؛ او پیش از تیم امید، نسل فعلی را در رده‌های نوجوانان و جوانان هدایت کرده بود و در اردیبهشت ۱۴۰۵، تنها حدود چهار ماه پیش از بازی‌های آسیایی، هدایت تیم امید به او سپرده شد.

زمان کوتاه میان انتخاب سرمربی و شروع ناگویا یکی از نخستین محدودیت‌های این تیم بود. عبدی باید در همین فاصله بازیکنان را انتخاب می‌کرد، اردو برگزار می‌کرد، هماهنگی با باشگاه‌ها را پیش می‌برد و تیم را برای یک تورنمنت مهم آسیایی آماده می‌کرد.

بازی‌های تدارکاتی تیم امید کافی بود؟

یکی از محورهای اصلی صحبت‌های کفاشیان، کیفیت و تعداد مسابقات تدارکاتی است.

تیم امید در تیرماه اردویی در ترکیه برگزار کرد و دو مسابقه دوستانه برابر کایسری‌اسپور و مانیسا انجام داد که هر دو بازی با پیروزی یک بر صفر ایران تمام شد. این اردو از معدود مقاطع آماده‌سازی منظم تیم پیش از بازی‌های آسیایی بود.

اما مشکل اصلی در هفته‌های نزدیک به مسابقات شکل گرفت. طبق برنامه کادرفنی قرار بود تیم امید در شهریور اردویی متصل به رقابت‌ها داشته باشد و حتی به فیلیپین برود و یک مسابقه تدارکاتی برگزار کند، اما تداخل برنامه لیگ و مسابقات باشگاهی آسیا باعث شد این برنامه به‌طور کامل اجرا نشود. تسنیم پیش از شروع ناگویا گزارش داده بود تیم امید در نهایت بدون اردوی مدنظر کادرفنی و با مشکلات متعدد راهی ژاپن شده است.

خود عبدی نیز پیش از مسابقات گفته بود اردوی هفتم تا دهم شهریور و برنامه تدارکاتی بعد از آن به دلیل در اختیار نداشتن بازیکنان عملی نشده است.

بنابراین انتقاد کفاشیان درباره آماده‌سازی تیم، صرفاً یک ارزیابی پس از شکست نیست؛ این مسئله قبل از اعزام نیز مطرح شده بود.

ماجرای غندی‌پور؛ مشکل قدیمی باشگاه یا تیم ملی؟

رضا غندی‌پور یکی از بازیکنانی بود که کادرفنی تمایل داشت در اختیار داشته باشد، اما شباب الاهلی امارات اجازه حضور او در تیم امید را نداد. گزارش‌های پیش از مسابقات نیز تأیید می‌کرد این مهاجم جوان به دلیل مخالفت باشگاهش ناگویا را از دست خواهد داد.

کفاشیان این اتفاق را نمونه‌ای از مشکلی قدیمی در فوتبال ایران دانسته است؛ اینکه تیم‌های ملی پایه گاهی برای در اختیار گرفتن بازیکنان با باشگاه‌ها دچار چالش می‌شوند.

البته وضعیت بازیکنان شاغل در باشگاه‌های خارجی با لیگ داخلی متفاوت است و الزام آزاد کردن بازیکن به تقویم رسمی و مقررات رقابت مربوط می‌شود. اما درباره تیم امید ایران فقط غندی‌پور مطرح نبود. در داخل کشور نیز زمان‌بندی لیگ و رقابت‌های باشگاهی باعث شد بعضی بازیکنان دیر به اردو برسند یا تیم برای بخش‌هایی از آماده‌سازی نفرات کامل خود را در اختیار نداشته باشد.

نمونه روشن آن امیرحسین حسین‌زاده بود که پس از انجام مسابقه تراکتور برابر شباب الاهلی راهی ژاپن شد و در ناگویا به تیم اضافه شد.

تیم امید با ۱۸ بازیکن راهی ناگویا شد

یکی از نکات مهمی که پیش از شروع مسابقات کمتر مورد توجه عمومی قرار گرفت، تعداد نفرات تیم اعزامی بود.

گزارش تسنیم در آستانه دیدار نخست مقابل امارات تأکید داشت تیم امید با تنها ۱۸ بازیکن راهی ناگویا شده و لغو اردو، کمبود مسابقات دوستانه و همکاری‌نکردن برخی باشگاه‌ها بخشی از مشکلات آن بوده است.

با این حال ایران مسابقات را خوب شروع کرد. پیروزی ۳ بر یک مقابل امارات حتی این امیدواری را ایجاد کرد که مشکلات آماده‌سازی تأثیر تعیین‌کننده‌ای نداشته باشد. مقابل چین نیز ایران شکست نخورد و با چهار امتیاز در موقعیت مناسبی برای صعود قرار گرفت.

اما بازی با کره شمالی همه‌چیز را تغییر داد.

شکست ۴ بر یک؛ جایی که مشکلات فنی هم قابل انکار نیست

اگرچه مشکلات ساختاری و تدارکاتی واقعی بودند، نتیجه مقابل کره شمالی را نیز نمی‌توان فقط با همین عوامل توضیح داد.

ایران در دقیقه ۱۷ با گل حسین‌زاده پیش افتاد و برای صعود حتی به تساوی هم نیاز داشت، اما در دقایق ۴۱ و ۴۴ دو بار دروازه‌اش باز شد. کره شمالی در نیمه دوم نیز دو گل دیگر به ثمر رساند و ایران عملاً نتوانست به جریان مسابقه برگردد. گزارش مسابقه از نمایش ضعیف و ناتوانی تیم در واکنش تاکتیکی پس از گل‌های حریف حکایت داشت.

این بخش مسئولیت کادرفنی و بازیکنان است و خود عبدی نیز آن را پذیرفته است. بنابراین دفاع از سرمربی به معنی حذف نقد فنی نیست؛ بلکه بحث کفاشیان این است که برای جلوگیری از تکرار چنین اتفاقی باید عوامل بیرون از زمین نیز اصلاح شوند.

تعطیلی لیگ هم مشکلات تیم امید را حل نکرد

فوتبال ایران برای حضور تیم امید در ناگویا حتی بخشی از لیگ برتر را متوقف کرد؛ تصمیمی که خودش باعث فشرده‌تر شدن تقویم باشگاهی شد.

کفاشیان معتقد است مسئله اصلی فقط تعطیل کردن یا نکردن لیگ نیست، بلکه فوتبال ایران همچنان از کمبود زمین تمرین، ورزشگاه و زیرساخت مناسب رنج می‌برد. به گفته او، وقتی حتی برگزاری مسابقات لیگ در برخی مقاطع با مشکل ورزشگاه مواجه است، نمی‌توان انتظار داشت تیم‌های پایه بدون سرمایه‌گذاری زیرساختی به شکل مستمر پیشرفت کنند.

این نگاه بحث تیم امید را از یک شکست در ناگویا فراتر می‌برد. ایران سال‌هاست در رده امید با تغییر مربی، مشکلات آماده‌سازی و نبود برنامه بلندمدت دست‌وپنجه نرم می‌کند و تغییر نام سرمربی به تنهایی این چرخه را متوقف نکرده است.

بعد از استعفای عبدی چه باید کرد؟

حسین عبدی استعفای خود را اعلام کرده، اما سؤال اصلی این است که فدراسیون فوتبال چه تصمیمی درباره ساختار تیم امید خواهد گرفت.

فدراسیون پس از حذف تیم نیز در بیانیه‌ای از مردم عذرخواهی و اعلام کرد عملکرد این تیم را بررسی خواهد کرد.

اگر بررسی‌ها تنها به انتخاب یک سرمربی تازه منتهی شود، بدون آنکه تکلیف اردوها، همکاری باشگاه‌ها، تقویم لیگ، مسابقات تدارکاتی و مسیر توسعه بازیکنان روشن شود، احتمال تکرار همان مشکلات وجود دارد.

حرف اصلی کفاشیان نیز همین است: حذف تیم امید یک مقصر ندارد.

عبدی و بازیکنان بابت عملکرد فنی به‌ویژه شکست مقابل کره شمالی مسئولیت دارند، اما تیمی که با اردوی ناقص، بازیکنان دیررس و برنامه‌های تدارکاتی لغوشده وارد یک تورنمنت آسیایی شده، محصول تصمیم یک نفر نیست.

ناکامی ناگویا می‌تواند به یک تغییر ساده روی نیمکت ختم شود یا فرصتی باشد برای بررسی اینکه چرا تیم امید ایران بارها با مشکلات مشابه وارد مسابقات مهم می‌شود. پاسخ به این سؤال، احتمالاً بسیار مهم‌تر از پیدا کردن یک مقصر برای شکست ۴ بر یک مقابل کره شمالی خواهد بود.