تاج وعده داد؛ سرمربی جدید تیم امید تا دو روز آینده معرفی میشود / مأموریت بزرگ برای شکستن طلسم ۵۲ ساله المپیک
مهدی تاج امروز تکلیف زمانی مهمترین تصمیم فنی تیم امید را مشخص کرد. رئیس فدراسیون فوتبال اعلام کرد که سرمربی جدید تیم ملی امید «ظرف دو روز آینده» انتخاب خواهد شد و فدراسیون تلاش میکند شرایط تیمهای پایه را بهبود دهد.
با این حال، تاج در پاسخ به این پرسش که سرمربی بعدی ایرانی خواهد بود یا خارجی، پاسخ مشخصی نداد. او تنها هدف اصلی را روشن کرد: صعود تیم ملی امید به المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس.
این سکوت درباره ملیت سرمربی جدید نشان میدهد بحث درباره گزینههای داخلی و خارجی هنوز در فدراسیون ادامه دارد. خود تاج نیز سه روز قبل گفته بود هنوز درباره انتخاب مربی ایرانی یا خارجی بحث وجود دارد و مهمترین مسئله، انتخاب سریع سرمربی برای آغاز آمادهسازی تیم جهت مسابقات انتخابی المپیک است.
بنابراین دو روز آینده برای آینده تیم امید اهمیت زیادی دارد؛ نه فقط به دلیل تعیین نام سرمربی، بلکه به این دلیل که فدراسیون باید مشخص کند برنامه جدید قرار است ادامه مسیر قبلی باشد یا یک بازسازی کامل در ساختار تیم المپیک.
چرا حسین عبدی از تیم امید رفت؟
تغییر روی نیمکت امیدها پس از ناکامی در بازیهای آسیایی ۲۰۲۶ ناگویا رخ داد.
حسین عبدی پس از بازگشت تیم به ایران استعفای خود را اعلام کرد و کمیته تیمهای ملی نیز این استعفا را پذیرفت. تیم امید در مرحله گروهی ناگویا ابتدا امارات را ۳ بر یک شکست داد و سپس برابر چین به تساوی بدون گل رسید، اما شکست سنگین ۴ بر یک مقابل کره شمالی باعث شد ایران از صعود بازبماند.
این نتیجه زمانی تلختر شد که ایران با چهار امتیاز وارد مسابقه پایانی شده بود و شانس صعود داشت، اما شکست برابر کره شمالی همه محاسبات را تغییر داد.
تاج نیز پس از حذف امیدها اعلام کرد ارزیابی فدراسیون از نتایج تیم مثبت نیست و انتظار بیشتری وجود داشته است. او البته از امکانات فراهمشده دفاع کرد و گفت تیم با بازیکنان ۲۱ ساله به ناگویا اعزام شده بود تا همین نسل برای انتخابی المپیک آماده شود.
به این ترتیب، با استعفای عبدی پروژهای که قرار بود از ناگویا به المپیک متصل شود، حالا باید با سرمربی دیگری ادامه پیدا کند.
گزینه ایرانی یا خارجی؟ هنوز تصمیم رسمی اعلام نشده
در روزهای اخیر نامهایی در رسانهها برای نیمکت تیم امید مطرح شدهاند، اما تا این لحظه هیچیک از سوی فدراسیون فوتبال به شکل رسمی تأیید نشدهاند.
یکی از نامهایی که در گزارشهای رسانهای مطرح شده، مهدی مهدویکیا است. برخی رسانهها او را یکی از گزینههای جدی یا حتی گزینه اصلی فدراسیون معرفی کردهاند؛ با این حال، این موضوع هنوز در حد گزارش رسانهای است و فدراسیون نامی را اعلام نکرده است.
مهدویکیا پیش از این نیز تجربه هدایت تیم امید ایران را داشته و به دلیل سابقه طولانی حضور در فوتبال آلمان و کار در ساختارهای پایه، همواره یکی از گزینههایی بوده که در بحث توسعه بازیکنان جوان نامش مطرح میشود.
اما از طرف دیگر، صحبت تاج درباره ادامه بررسی مربی ایرانی و خارجی نشان میدهد احتمال انتخاب گزینهای خارج از فوتبال ایران نیز هنوز منتفی نیست.
در نتیجه، هرگونه معرفی قطعی یک نام پیش از اعلام رسمی فدراسیون فعلاً زودهنگام است.
مسیر المپیک ۲۰۲۸ از ژاپن میگذرد
مهمترین نکته درباره صحبتهای تاج، هدفگذاری مشخص برای لسآنجلس ۲۰۲۸ است.
کنفدراسیون فوتبال آسیا رسماً اعلام کرده جام ملتهای زیر ۲۳ سال آسیا ۲۰۲۸ در ژاپن برگزار خواهد شد و همین تورنمنت، رقابت انتخابی آسیا برای المپیک لسآنجلس خواهد بود.
این تغییر ساختاری اهمیت زیادی دارد. AFC اعلام کرده دوره ۲۰۲۶ آخرین دوره جام ملتهای زیر ۲۳ سال بوده که در یک سال غیرالمپیکی برگزار شده و از ۲۰۲۸ به بعد، این رقابت هر چهار سال یک بار و به عنوان مسیر رسمی انتخابی المپیک برگزار خواهد شد.
بنابراین سرمربی جدید ایران باید تیمی بسازد که هدفش صرفاً نتیجه گرفتن در یک تورنمنت دوستانه یا بازیهای آسیایی نباشد؛ نقطه اصلی برنامه باید حضور موفق در جام ملتهای زیر ۲۳ سال ۲۰۲۸ و رسیدن به سهمیه المپیک باشد.
این یعنی انتخاب نفرات، اردوها، مسابقات تدارکاتی و حتی تعامل با باشگاهها باید از همین حالا بر اساس یک برنامه حدوداً دو ساله طراحی شود.
طلسمی که از ۱۹۷۶ باقی مانده است
هدفگذاری برای لسآنجلس فقط یک برنامه کوتاهمدت نیست؛ تیم امید ایران با یکی از طولانیترین طلسمهای فوتبال کشور روبهرو است.
بر اساس آمار رسمی فیفا، ایران تاکنون سه بار در مسابقات فوتبال مردان المپیک حضور داشته و آخرین حضورش به المپیک ۱۹۷۶ مونترال برمیگردد. ایران در همان دوره نیز تا مرحله یکچهارم نهایی پیش رفت که بهترین عملکرد تاریخ فوتبال کشور در المپیک محسوب میشود.
اگر ایران بتواند به المپیک ۲۰۲۸ برسد، فاصله دو حضور ایران در این رقابتها به ۵۲ سال خواهد رسید.
همین آمار نشان میدهد چرا وعده تاج درباره لسآنجلس یک هدف معمولی نیست. نسلهای مختلفی از بازیکنان با مربیان متعدد تلاش کردهاند این طلسم را بشکنند، اما هر بار ایران در مراحل مختلف انتخابی آسیا متوقف شده است.
مشکل فقط سرمربی نیست؛ باشگاهها و اردوها تعیینکنندهاند
یکی از چالشهای قدیمی تیم امید، در اختیار داشتن بازیکنان بوده است.
حسین عبدی پیش از بازیهای آسیایی نیز بارها از دشواری اجرای کامل اردوها سخن گفته بود. او شهریورماه اعلام کرد برنامه پیشبینیشده تیم به دلیل در اختیار نداشتن بازیکنان به طور کامل اجرا نشده است.
تاج نیز پس از حذف تیم توضیح داد فدراسیون تلاش کرده حتی خارج از فیفادی، باشگاهها را برای تحویل بازیکنان متقاعد کند، اما بعضی باشگاهها به دلیل حضور در مسابقات آسیایی نفرات خود را در اختیار تیم امید قرار ندادهاند.
این مسئله برای سرمربی جدید نیز تکرار خواهد شد. مسابقات رده امید همیشه در تقویم رسمی فیفا قرار نمیگیرند و در چنین شرایطی الزام باشگاهها برای آزاد کردن بازیکنان محدودتر است.
بنابراین حتی یک انتخاب فنی مناسب بدون هماهنگی میان فدراسیون، سازمان لیگ و باشگاهها ممکن است دوباره به همان مشکلات قبلی منجر شود.
سرمربی جدید با چه مأموریتی روبهرو است؟
سرمربی بعدی باید در مدت کوتاهی چند مسئله مهم را حل کند.
نخست، هسته اصلی بازیکنانی که از نظر سنی امکان حضور در مسیر المپیک دارند باید تثبیت شود. دوم، تیم نیازمند تقویم اردوهای مستمر و مسابقات تدارکاتی باکیفیت است. سوم، کادر فنی باید ارتباط منظم با باشگاهها داشته باشد تا بازیکنان امید در چرخه مسابقه باقی بمانند.
در کنار این مسائل، ناکامی ناگویا نیز باید به شکل فنی بررسی شود. ایران در سه مسابقه از پیروزی ۳ بر یک مقابل امارات به تساوی برابر چین و سپس شکست سنگین مقابل کره شمالی رسید؛ افتی که نشان میدهد تیم در حفظ ثبات عملکرد مشکل داشته است.
سرمربی جدید در واقع تیمی را تحویل میگیرد که مواد اولیه آن وجود دارد، اما نیازمند بازسازی اعتماد، ساختار تاکتیکی و برنامه مسابقاتی است.
دو روز سرنوشتساز برای تیم امید
وعده مهدی تاج مشخص است: سرمربی تیم ملی امید باید تا دو روز آینده انتخاب شود.
اما اهمیت این تصمیم بسیار بیشتر از معرفی یک نام تازه است. مربی بعدی باید تیمی را آماده کند که مأموریت نهایی آن حضور در جام ملتهای زیر ۲۳ سال ۲۰۲۸ ژاپن و رقابت برای سهمیه المپیک باشد؛ مسابقاتی که AFC رسماً آن را مسیر انتخابی آسیا برای لسآنجلس معرفی کرده است.
فوتبال ایران از ۱۹۷۶ تاکنون المپیک را تجربه نکرده است.
به همین دلیل، انتخاب پیشرو میتواند یکی از مهمترین تصمیمات فنی فدراسیون در ردههای پایه باشد. این بار معیار موفقیت سرمربی جدید نه فقط نتیجه یک تورنمنت کوتاهمدت، بلکه پاسخ به پرسشی است که بیش از نیمقرن فوتبال ایران را دنبال کرده است: آیا نسل تازه میتواند سرانجام تیم امید ایران را به المپیک برگرداند؟