قیمت دام زنده امروز جمعه ۱۰ مهر ۱۴۰۵؛ گوسفند ارزان شد، گوساله ثابت ماند / گوشت قرمز ارزان میشود؟
تازهترین رصد منتشرشده از بازار دام نشان میدهد در بخش دام سبک، قیمتها مسیر نزولی گرفتهاند؛ در حالی که نرخ گوساله در مقایسه با روزهای اخیر تغییر مهمی نداشته است.
| استان / میانگین | گوسفند زنده | گوساله زنده |
|---|---|---|
| تهران | ۷۰۵,۰۰۰ تومان | ۷۱۵,۰۰۰ تومان |
| اصفهان | ۷۰۱,۵۰۰ تومان | ۶۷۰,۲۵۰ تومان |
| خراسان رضوی | ۷۰۹,۰۰۰ تومان | ۶۶۶,۰۰۰ تومان |
| میانگین کشوری | ۷۰۴,۳۵۰ تومان | ۶۷۶,۸۵۰ تومان |
در این جدول، تهران بالاترین قیمت گوساله را در میان سه استان مورد بررسی دارد، اما قیمت گوسفند در خراسان رضوی کمی بالاتر از تهران و اصفهان است.
گوسفند ارزان شد؛ چرا دام سبک عقب نشست؟
مهمترین اتفاق بازار امروز مربوط به گوسفند زنده است.
گزارش بازار ۱۰ مهر از کاهش نرخ دام سبک در استانهای مورد بررسی حکایت دارد. این حرکت با شرایط فصلی بازار نیز همخوانی دارد؛ چراکه با پایان تابستان، بخشی از دامهایی که در مراتع نگهداری میشدند به مراکز نگهداری و کشتار هدایت میشوند و فشار عرضه افزایش پیدا میکند.
منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، پیشتر گفته بود با آغاز پاییز عرضه دام کشتاری بیشتر میشود و فشار عرضه نسبت به تقاضا میتواند دستکم تا میانه مهر ادامه داشته باشد. او همچنین جمعیت دام سبک کشور را حدود ۶۸ میلیون رأس اعلام کرده است.
بنابراین کاهش فعلی گوسفند را نمیتوان صرفاً نتیجه افت تقاضا دانست؛ افزایش فصلی عرضه نیز یکی از توضیحات مهم رفتار بازار است.
۳.۵ تا ۴ میلیون رأس دام سبک آماده کشتار
برآوردهای شورای تأمین دام نشان میدهد در فصل پاییز حدود ۳.۵ تا چهار میلیون رأس دام سبک آماده کشتار وجود خواهد داشت.
همزمان، حجم گوشت تولیدی و عرضهشده از کشتارگاهها که در مقطع فعلی حدود ۴۷ تا ۴۸ هزار تن در ماه برآورد شده، ممکن است در پاییز به ۵۵ تا ۶۰ هزار تن برسد؛ رقمی نزدیک به نیاز ۵۰ تا ۶۰ هزار تنی بازار گوشت گرم کشور.
اگر این افزایش عرضه مطابق برآوردها محقق شود، زمینه بنیادی برای مهار رشد قیمت دام وجود خواهد داشت.
اما «افزایش عرضه» لزوماً به معنای سقوط سریع قیمت نیست؛ زیرا هزینه خوراک، حملونقل و نگهداری دام همچنان بالاست.
چرا قیمت گوساله تکان نخورد؟
در سمت دیگر بازار، گوساله زنده وارد فاز ثبات شده است.
میانگین کشوری گوساله در رصد امروز ۶۷۶ هزار و ۸۵۰ تومان اعلام شده و اقتصادآنلاین گزارش کرده نرخ دام سنگین نسبت به روزهای اخیر ثابت مانده است.
رفتار متفاوت گوسفند و گوساله میتواند به ترکیب عرضه هر دو بازار مربوط باشد.
دام سبک بیش از دام سنگین تحت تأثیر چرخه مرتع، کوچ، فصل زایش و ورود فصلی دام آماده کشتار قرار میگیرد. بنابراین در آغاز پاییز ممکن است فشار عرضه در گوسفند سریعتر ظاهر شود، در حالی که بازار گوساله مسیر آرامتری داشته باشد.
از سوی دیگر، نوع تقاضا نیز متفاوت است؛ گوشت گوساله سهم قابل توجهی در مصرف خانوار، رستورانها، صنایع فرآوری و گوشت چرخکرده دارد و همین تفاوت میتواند رفتار قیمت دام سنگین را از گوسفند جدا کند.
قیمت نهادههای دامی همچنان بالاست
مهمترین مانع کاهش بزرگ قیمت دام، هزینه خوراک است.
آخرین نرخهای منتشرشده در ۹ مهر نشان میدهد ذرت حدود ۵۲ هزار و ۵۵۰ تومان، جو حدود ۵۱ هزار و ۷۳ تومان و کنجاله سویا نزدیک ۷۰ هزار و ۹۲۰ تومان به ازای هر کیلوگرم قیمت داشتهاند.
این ارقام نشان میدهد دامدار همچنان با هزینه قابل توجه خوراک مواجه است.
بنابراین حتی اگر عرضه دام افزایش پیدا کند، تولیدکننده محدودیتی برای کاهش نرخ دارد؛ بهخصوص اگر نگهداری دام در واحدهای بسته طی ماههای سردتر نیاز به خوراک دستی بیشتری پیدا کند.
به همین دلیل، عامل عرضه میتواند بازار را آرام کند، اما برای ایجاد کاهش پایدار، هزینه نهادهها نیز باید تحت کنترل بماند.
آیا گوشت قرمز هم ارزان میشود؟
این مهمترین سؤال مصرفکنندگان است.
پاسخ کوتاه این است که کاهش دام زنده میتواند فشار کاهشی بر گوشت ایجاد کند، اما اثر آن فوری و یکبهیک نیست.
بازار گوشت امروز نیز هنوز ثبات قیمت را نشان میدهد. گزارشهای جمعه قیمت ماهیچه گوسفندی را حدود دو میلیون و ۳۵۰ هزار تومان و گردن گوساله را حدود یک میلیون و ۷۵۰ هزار تومان ثبت کردهاند و تغییر محسوسی نسبت به روزهای قبل دیده نشده است.
فاصله زمانی میان دامداری و ویترین قصابی دلایل متعددی دارد؛ دام ابتدا باید خریداری، حمل و کشتار شود، سپس لاشه سرد و قطعهبندی شود و هزینههای حمل، افت وزن، بستهبندی و حاشیه سود شبکه توزیع نیز به آن اضافه شود.
در نتیجه یک یا دو روز افت دام زنده برای ارزان شدن محسوس گوشت کافی نیست.
چه زمانی کاهش دام به قصابی میرسد؟
برای آنکه قیمت نهایی گوشت کاهش پایدارتری داشته باشد، چند اتفاق باید همزمان رخ دهد.
نخست اینکه کاهش قیمت گوسفند فقط یک نوسان کوتاهمدت نباشد و برای چند روز یا چند هفته ادامه پیدا کند.
دوم اینکه حجم بیشتری از دام ارزانتر وارد کشتارگاه شود.
سوم اینکه هزینههای جانبی، بهویژه حملونقل، نهاده، کشتار و توزیع افزایش تازهای نداشته باشد.
اگر این سه شرط برقرار شوند، رقابت میان عرضهکنندگان میتواند نرخ عمدهفروشی گوشت را پایین بیاورد و در مرحله بعد اثر آن به خردهفروشی منتقل شود.
بنابراین کاهش امروز را میتوان یک سیگنال اولیه مثبت دانست، نه تضمین ارزان شدن فوری گوشت.
اختلاف نرخهای اعلامی دام چرا زیاد است؟
یک نکته مهم در تحلیل بازار دام، اختلاف میان نرخهای منابع مختلف است.
برای نمونه رئیس شورای تأمین دام در سوم مهر قیمت بره نر زنده را حدود ۶۸۰ هزار تومان و گوساله را حدود ۵۷۵ هزار تومان اعلام کرده بود؛ در حالی که رصد خردهبازار امروز میانگین گوساله را بسیار بالاتر ثبت میکند.
این اختلاف الزاماً به معنای خطای یکی از ارقام نیست.
قیمت دام به وزن، نژاد، جنسیت، سن، کیفیت پروار، محل خرید، واسطهها، خرید در دامداری یا میدان و حتی حجم معامله بستگی دارد. بنابراین «قیمت مبدا دامداری» را نباید مستقیماً با «میانگین رصد بازار در استان» مقایسه کرد.
برای مصرفکننده، روند تغییر قیمتها معمولاً مهمتر از یک عدد منفرد است.
عرضه داخلی ۹۷ درصد نیاز بازار را تأمین میکند
رئیس شورای تأمین دام کشور همچنین اعلام کرده حدود ۹۷ درصد نیاز بازار گوشت کشور از تولید داخلی تأمین میشود.
این عدد از یک جهت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان میدهد رفتار قیمت دام داخلی نقش اصلی را در مسیر بازار گوشت دارد و واردات بیشتر نقش مکمل تنظیم بازار را ایفا میکند.
اگر پیشبینی افزایش تولید در پاییز محقق شود، اتکای بالا به تولید داخلی میتواند باعث شود اثر رشد عرضه دام سریعتر در بازار قابل مشاهده باشد.
در مقابل، اگر نهادهها گران شوند یا عرضه دام کاهش پیدا کند، همان وابستگی بالا به تولید داخلی میتواند قیمت مصرفکننده را دوباره تحت فشار قرار دهد.
پیشبینی قیمت دام زنده؛ آرامش ادامه دارد؟
دادههای فعلی بیشتر از آرام شدن بازار حمایت میکنند تا آغاز موج تازه گرانی.
گوسفند زنده کاهش پیدا کرده، گوساله در وضعیت ثابت قرار دارد و فعالان بازار دام از افزایش عرضه پاییزی صحبت میکنند.
با این حال هزینه بالای خوراک اجازه نمیدهد کاهش قیمت را قطعی و دائمی بدانیم.
اگر عرضه دام سبک در هفتههای آینده افزایش یابد و متوسط گوسفند زیر محدوده فعلی باقی بماند، احتمال انتقال تدریجی فشار کاهشی به بازار گوشت بیشتر میشود.
اما اگر قیمت نهادهها بالا برود یا عرضه فصلی سریعتر از انتظار کاهش پیدا کند، بازار میتواند دوباره به تعادل بالاتری برگردد.
امید به کاهش گوشت؛ اما نه یکشبه
بازار دام زنده جمعه ۱۰ مهر یک پیام نسبتاً روشن دارد: دام سبک فعلاً زیر فشار فروش و افزایش عرضه قرار گرفته، اما دام سنگین هنوز در فاز ثبات است.
میانگین گوسفند زنده به ۷۰۴ هزار و ۳۵۰ تومان رسیده و میانگین گوساله ۶۷۶ هزار و ۸۵۰ تومان گزارش شده است. در تهران نیز گوسفند ۷۰۵ هزار و گوساله ۷۱۵ هزار تومان معامله میشوند.
این شرایط میتواند از ادامه جهش قیمت گوشت جلوگیری کند و در صورت تداوم، حتی زمینه اصلاح قیمت بعضی قطعات گوسفندی را فراهم سازد.
اما برای خانوارها هنوز زود است که انتظار افت سریع قیمت روی تابلوی قصابیها را داشته باشند. آزمون اصلی بازار در نیمه نخست مهر این خواهد بود که کاهش قیمت گوسفند زنده موقت است یا به یک روند پایدار تبدیل میشود.