پرسپولیس ۲.۱ همتی شد؛ ۵ خارجی از ۲۷ ایرانی گران‌تر! | دلار چگونه هزینه سرخ‌ها را منفجر کرد؟

پیمان حدادی، مدیرعامل پرسپولیس، در گفت‌وگوی اخیر خود رقم قراردادهای تیم را به دو بخش تقسیم کرده است: هزار میلیارد تومان برای ۲۷ بازیکن ایرانی و ۴.۰۸ میلیون دلار برای پنج بازیکن خارجی.

اگر نرخ دلار ۲۷۰ هزار تومان را مبنای محاسبه قرار دهیم، تصویر مالی به این شکل خواهد بود:

به این ترتیب پنج خارجی حدود ۱۰۱.۶ میلیارد تومان بیشتر از ۲۷ بازیکن ایرانی ارزش دارند. این همان بخش حیرت‌انگیز حساب پرسپولیس است: کمتر از یک‌ششم تعداد بازیکنان، از نظر ارزش ریالی قرارداد، بیش از کل گروه ایرانی هزینه ایجاد کرده‌اند.

میانگین قرارداد بازیکنان پرسپولیس؛ خارجی‌ها تقریباً ۶ برابر ایرانی‌ها

تقسیم همین ارقام تصویر روشن‌تری ایجاد می‌کند.

هزار میلیارد تومان قرارداد میان ۲۷ بازیکن ایرانی، میانگینی نزدیک به ۳۷ میلیارد تومان برای هر بازیکن ایجاد می‌کند.

در سمت مقابل، میانگین قرارداد پنج خارجی برابر با ۸۱۶ هزار دلار است. با دلار ۲۷۰ هزار تومان، میانگین ارزش ریالی قرارداد هر خارجی تقریباً ۲۲۰ میلیارد و ۳۲۰ میلیون تومان می‌شود.

بنابراین متوسط قرارداد یک بازیکن خارجی در پرسپولیس تقریباً شش برابر متوسط قرارداد یک بازیکن ایرانی است. گزارش منتشرشده از اظهارات مدیرعامل نیز همین فاصله را تأیید می‌کند.

البته این مقایسه یک محدودیت جدی دارد؛ میان بازیکنان ایرانی نفرات جوان و کم‌قرارداد زیادی حضور دارند و طبیعتاً قرارداد ملی‌پوشان و ستاره‌های باتجربه بسیار بالاتر از متوسط ۳۷ میلیارد تومان است.

به همین دلیل نمی‌توان از رقم میانگین نتیجه گرفت که قرارداد تک‌تک ایرانی‌ها در همین محدوده است.

پنج خارجی گران پرسپولیس چه کسانی هستند؟

پنج بازیکن خارجی فعلی سرخ‌ها عبارتند از دنیل گرا، مارکو باکیچ، اوستون اورونوف، تیوی بیفوما و ایگور سرگیف. مدیرعامل باشگاه مجموع قرارداد این پنج نفر را ۴ میلیون و ۸۰ هزار دلار اعلام کرده است.

درباره قراردادهای انفرادی آنها پیش از این ارقام مختلفی منتشر شده بود؛ از جمله رقم‌هایی در محدوده ۱.۵ میلیون دلار برای اورونوف یا مبالغ پایین‌تر برای برخی دیگر از خارجی‌ها.

اما نکته مهم اینجاست که حدادی رقم قرارداد تک‌تک بازیکنان را تأیید نکرده است.

تنها عددی که اکنون می‌توان به عنوان اعلام رسمی مدیریت باشگاه روی آن حساب کرد، مجموع ۴.۰۸ میلیون دلاری است. بنابراین استفاده از ارقام رسانه‌ای برای تعیین دقیق دستمزد هر بازیکن همچنان با عدم قطعیت همراه است.

دلار چگونه ۴۰۰ میلیارد تومان به هزینه پرسپولیس اضافه کرد؟

بزرگ‌ترین ریسک قراردادهای خارجی پرسپولیس نه افزایش دستمزد آنها، بلکه افزایش نرخ ارز بوده است.

اگر همان ۴.۰۸ میلیون دلار با دلار ۱۷۰ هزار تومانی محاسبه شود، ارزش ریالی آن حدود ۶۹۳.۶ میلیارد تومان خواهد بود.

با دلار ۱۸۰ هزار تومانی، عدد به ۷۳۴.۴ میلیارد تومان می‌رسد.

اما در نرخ ۲۷۰ هزار تومان، ارزش همین تعهد بدون آنکه حتی یک دلار به قراردادها اضافه شده باشد، به ۱۱۰۱.۶ میلیارد تومان رسیده است.

یعنی پرسپولیس تنها بر اثر تغییر نرخ ارز، نسبت به دلار ۱۷۰ هزار تومانی با حدود ۴۰۸ میلیارد تومان افزایش ارزش ریالی تعهدات مواجه شده است.

این دقیقاً همان چیزی است که مدیریت باشگاه اکنون درباره آن هشدار می‌دهد.

هر ۱۰ هزار تومان افزایش دلار چقدر خرج پرسپولیس را بالا می‌برد؟

یک محاسبه ساده شدت ریسک ارزی را بهتر نشان می‌دهد.

وقتی مجموع تعهد خارجی پرسپولیس ۴.۰۸ میلیون دلار است، هر ۱۰ هزار تومان افزایش نرخ دلار، حدود ۴۰ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان به معادل ریالی این تعهد اضافه می‌کند.

اگر نرخ ارز به ۳۰۰ هزار تومان برسد، ارزش تومانی پنج قرارداد خارجی به حدود یک‌هزار و ۲۲۴ میلیارد تومان خواهد رسید.

در چنین شرایطی هزینه کل قرارداد بازیکنان، با ثابت ماندن قرارداد ایرانی‌ها، از حدود ۲.۱ همت فعلی به بیش از ۲.۲۲ همت افزایش خواهد یافت.

این همان دلیلی است که قرارداد دلاری را برای باشگاه ایرانی به یک تعهد باز تبدیل می‌کند.

یک نکته مهم؛ ۲.۱ همت الزاماً پول پرداخت‌شده نیست

رقم ۲.۱ همت را نباید با «پولی که پرسپولیس تا امروز پرداخت کرده» یکسان دانست.

این رقم حاصل جمع ارزش قراردادها با یک نرخ فرضی ارز است.

قرارداد بازیکنان معمولاً در چند مرحله پرداخت می‌شود و هزینه واقعی بخش خارجی به نرخ ارزی که باشگاه هنگام خرید یا تأمین ارز با آن روبه‌رو می‌شود، زمان پرداخت اقساط و حتی نحوه تأمین منابع ارزی بستگی دارد.

بنابراین ۲۱۰۱.۶ میلیارد تومان را بهتر است ارزش روز تقریبی تعهد قرارداد بازیکنان بدانیم، نه الزاماً خروج نقدی قطعی باشگاه تا امروز. همین نکته در گزارش منتشرشده درباره ارقام قراردادها نیز مورد تأکید قرار گرفته است.

دلار آزاد امروز سه‌شنبه ۱۴ مهر نیز بسته به ساعت ثبت نرخ، در محدوده حدود ۲۶۸ تا ۲۷۰ هزار تومان معامله شده و در یکی از نرخ‌های بعدازظهر به حدود ۲۷۰ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است؛ بنابراین انتخاب دلار ۲۷۰ هزار تومانی برای این محاسبه با شرایط فعلی بازار فاصله زیادی ندارد.

۲.۱ همت هنوز تمام هزینه تیم نیست

نکته‌ای که می‌تواند در تیترهای مربوط به «پرسپولیس ۲.۱ همتی» گم شود، این است که این رقم فقط مربوط به قرارداد بازیکنان است.

هزینه قرارداد سرمربی و سایر اعضای کادر فنی، پاداش مسابقات، آپشن‌های قراردادی، رضایت‌نامه بازیکنان، حق مدیران برنامه، مالیات، اقامت و رفت‌وآمد خارجی‌ها، اردوها، هزینه مسابقات و سایر مخارج تیم در این عدد قرار ندارد.

به همین دلیل، هزینه واقعی اداره تیم بزرگسالان می‌تواند بالاتر از ۲.۱ همت باشد.

از سوی دیگر اگر بخشی از آپشن‌های بازیکنان فعال نشود یا نرخ ارز در زمان تسویه پایین‌تر از نرخ مبنای محاسبه باشد، رقم نهایی نیز می‌تواند متفاوت شود.

آیا پرسپولیس سقف بودجه را شکسته است؟

مقایسه رقم امروز با سقف‌های چند فصل گذشته می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

برای نمونه در فصل گذشته سقف بودجه اعلامی پرسپولیس حدود ۵۱۰ میلیارد تومان بود. اما ساختار مقررات مالی فوتبال ایران در تابستان ۱۴۰۵ تغییر کرده است. سازمان لیگ اعلام کرد با ابلاغ آیین‌نامه «انضباط، شفافیت و ثبات مالی»، مقررات سقف عددی بودجه دیگر اجرا نخواهد شد و مدل جدید قرار است طی یک برنامه پنج‌ساله به سمت کنترل زیان، حقوق مالکانه، شفافیت مالی و نسبت هزینه به منابع حرکت کند.

بنابراین نمی‌توان صرفاً با کنار هم گذاشتن عدد ۲.۱ همت امسال و سقف ۵۱۰ میلیاردی دوره قبل نتیجه گرفت پرسپولیس مقررات فعلی را نقض کرده است.

معیار نظارتی تغییر کرده و حالا مسئله مهم‌تر، منبع درآمد، توان پرداخت و پایداری مالی باشگاه است.

چرا حدادی خرید بازیکن خارجی را متوقف کرد؟

تأثیر همین ارقام را می‌توان در تصمیم تازه هیأت‌مدیره دید.

حدادی اعلام کرده پرسپولیس در نقل‌وانتقالات نیم‌فصل بازیکن خارجی نخواهد گرفت و به احتمال زیاد در تابستان آینده نیز سیاست مشابهی خواهد داشت. او صراحتاً هزینه بالای ارز را یکی از دلایل این تصمیم معرفی کرده و گفته باشگاه می‌تواند با منابع کمتر بازیکنان ایرانی جذب کند و در آکادمی سرمایه‌گذاری بیشتری داشته باشد.

حتی انتخاب کادر فنی ایرانی نیز از سوی مدیرعامل با همین منطق اقتصادی توضیح داده شده است؛ یعنی باشگاه از ابتدای فصل افزایش قیمت دلار را یکی از ریسک‌های اصلی هزینه‌ای خود می‌دانسته است.

پنج خارجی پرسپولیس در پایان فصل؛ تمدید یا جدایی؟

گزارش‌های فعلی درباره وضعیت قراردادی تیم حاکی از آن است که قرارداد پنج خارجی پرسپولیس در پایان فصل جاری به نقطه تعیین تکلیف می‌رسد. در مورد اورونوف نیز منابع پیشین قرارداد او را تا پایان فصل ۲۰۲۶-۲۷ اعلام کرده بودند.

این مسئله مدیریت را با تصمیم دشواری روبه‌رو می‌کند.

اگر باشگاه بخواهد نفرات اصلی خارجی را حفظ کند، تمدید قرارداد آنها در بازاری با دلار نزدیک ۲۷۰ هزار تومان می‌تواند تعهد مالی بسیار بزرگی ایجاد کند.

اگر هم تمدید انجام نشود و باشگاه طبق سیاست اعلامی خارجی تازه نخرد، پرسپولیس باید بخش بزرگی از جایگزینی نفرات را از بازار داخلی یا آکادمی انجام دهد.

بنابراین «نخریدن خارجی» به معنای پایان مسئله ارزی نیست؛ تصمیم درباره تمدید همین بازیکنان فعلی مهم‌تر از خرید یک بازیکن جدید خواهد بود.

یک ابهام جالب در فهرست اعلام‌شده پرسپولیس

در فهرست اسکوادی که همراه با گزارش قراردادها منتشر شده، ۲۸ نام دیده می‌شود که پنج نفر آنها خارجی هستند؛ یعنی ۲۳ ایرانی. در عین حال، رقم رسمی حدادی مربوط به قرارداد ۲۷ بازیکن ایرانی است.

این اختلاف نشان می‌دهد فهرست منتشرشده لزوماً شامل تمام افرادی نیست که قرارداد آنها در عدد هزار میلیارد تومانی محاسبه شده است؛ ممکن است قرارداد بازیکنان خارج از فهرست مسابقه‌ای فعلی، تغییرات ثبت‌شده در طول فصل یا نفرات دیگری نیز در حساب باشگاه وجود داشته باشد.

بنابراین نباید از فهرست ۲۸ نفره برای بازسازی قراردادهای انفرادی استفاده کرد.

پرسپولیس گران نشده؛ دلار گران‌ترش کرده است

مهم‌ترین نتیجه اعداد منتشرشده شاید همین باشد.

پرسپولیس اکنون تقریباً به اندازه‌ای برای پنج خارجی خود تعهد ریالی دارد که برای تمام بازیکنان ایرانی‌اش هزینه کرده است؛ نه الزاماً به این دلیل که قراردادهای دلاری ناگهان بیشتر شده‌اند، بلکه چون ارزش تومان در برابر دلار به‌شدت تغییر کرده است.

پنج خارجی، ۴.۰۸ میلیون دلار هزینه دارند؛ عدد دلاری ثابت است، اما ارزش آن از حدود ۶۹۴ میلیارد تومان با دلار ۱۷۰ هزار تومانی به بیش از ۱.۱ همت با دلار ۲۷۰ هزار تومانی رسیده است.

از همین منظر، تصمیم باشگاه برای کاهش خرید خارجی بیشتر از آنکه یک تغییر فنی باشد، تصمیم مدیریت ریسک ارزی است.

پرسپولیس امروز روی کاغذ اسکوادی حدود ۲.۱ همتی دارد؛ اما مهم‌تر از این عدد، اتفاقی است که در صورت ادامه رشد دلار رخ خواهد داد. وقتی هر ۱۰ هزار تومان افزایش ارز می‌تواند بیش از ۴۰ میلیارد تومان به ارزش ریالی تعهدات خارجی اضافه کند، مدیریت نقل‌وانتقالات دیگر فقط مسئله انتخاب بازیکن نیست؛ نرخ دلار هم عملاً به یکی از اعضای میز تصمیم‌گیری باشگاه تبدیل شده است.