فولاد ایرانیان
هشدار جدی دولت درباره بحران گاز در زمستان ۱۴۰۵؛ قائم‌پناه از ناترازی ۵۳۰ میلیون واحدی گفت | آیا گاز صنایع قطع می‌شود؟
محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، روز یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵ در مراسم افتتاح بیست‌وپنجمین نمایشگاه بین‌المللی دام، طیور و صنایع وابسته، نسبت به تشدید ناترازی گاز کشور در آستانه فصل سرما هشدار داد. او با اشاره به ناترازی پیشین حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعبی و اختلال در ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت روزانه فرآورش گاز پس از حملات به تأسیسات پارس جنوبی، مجموع این ارقام را حدود ۵۳۰ میلیون اعلام کرد و از تولیدکنندگان خواست مصرف برق و گاز را کاهش دهند. با این حال، گزارش‌های پیشین وزارت نفت از بازیابی بخشی از ظرفیت آسیب‌دیده حکایت دارد؛ بنابراین رقم اعلام‌شده را نمی‌توان بدون بررسی تازه، کمبود قطعی فعلی گاز کشور دانست.
۱۴:۵۰ - ۲۶ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
موضوع ناترازی انرژی بار دیگر در یکی از مهم‌ترین رویدادهای تولیدی کشور مطرح شد؛ این بار نه در یک نشست تخصصی نفت و گاز، بلکه در جمع فعالان صنعت دام و طیور.
محمدجعفر قائم‌پناه در مراسم افتتاح نمایشگاه دام، طیور و صنایع وابسته تهران اعلام کرد که کشور از سال گذشته با ناترازی قابل‌توجه گاز روبه‌رو بوده و آسیب به تأسیسات عسلویه نیز فشار مضاعفی بر عرضه انرژی وارد کرده است.
او با اشاره به شرایط موجود، از تولیدکنندگان خواست پیش از تشدید مصرف زمستانی، برای کاهش نیاز واحدهای خود به برق و گاز برنامه‌ریزی کنند.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور همچنین تأکید کرد که دولت خواهان قطع نشدن انرژی واحدهای تولیدی است؛ اما تحقق این هدف به همکاری مصرف‌کنندگان و مدیریت منابع موجود نیاز دارد.
اهمیت این سخنان به زمان مطرح شدن آن بازمی‌گردد. کشور در آستانه ورود به ماه‌های سرد سال قرار دارد؛ دوره‌ای که معمولاً مصرف گاز خانگی و تجاری افزایش پیدا می‌کند و تأمین سوخت نیروگاه‌ها و صنایع حساس‌تر می‌شود.
ناترازی گاز ایران چقدر است؟ ابهام در رقم ۵۳۰ میلیون
یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان قائم‌پناه به ارقام ناترازی گاز مربوط می‌شود.
او از ناترازی حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعبی در سال گذشته و اختلال ۲۳۰ میلیون مترمکعبی در ظرفیت روزانه گاز کشور سخن گفت.
در گزارش منتشرشده از این اظهارات، مجموع دو رقم حدود ۵۳۰ میلیون اعلام شده، اما واحد آن «لیتر در روز» درج شده است.
از نظر فنی، حجم گاز طبیعی در چنین گزارش‌هایی معمولاً با مترمکعب بیان می‌شود، نه لیتر.
بنابراین کنار هم قرار گرفتن ارقام برحسب مترمکعب و اعلام مجموع برحسب لیتر، نیازمند توضیح و اصلاح رسمی است.
از سوی دیگر، یک مسئله مهم‌تر نیز وجود دارد: بخشی از ظرفیت آسیب‌دیده پارس جنوبی در هفته‌های گذشته بازیابی شده است.
به همین دلیل، حتی اگر منظور گوینده ۵۳۰ میلیون مترمکعب در روز بوده باشد، این عدد الزاماً بیانگر کمبود خالص گاز در تاریخ ۲۶ مهر نیست.
جدول ارقام مهم بحران گاز ایران در مهر ۱۴۰۵
| شاخص | رقم اعلام‌شده | وضعیت و توضیح |
|---|---|---|
| ناترازی پیشین گاز | حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب | نقل‌قول قائم‌پناه؛ مبنای زمانی دقیق در خبر روشن نیست |
| ظرفیت آسیب‌دیده فرآورش گاز | حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز | مربوط به اختلال اولیه در پارس جنوبی |
| مجموع مطرح‌شده در سخنرانی | حدود ۵۳۰ میلیون | جمع حسابی دو رقم؛ نه لزوماً کسری فعلی |
| ظرفیت بازیابی‌شده تا ۱۳ مهر | نزدیک به ۱۰۰ میلیون مترمکعب در روز | اعلام مدیرعامل شرکت ملی گاز |
| ظرفیت بازیابی‌شده تا ۲۳ مهر | نزدیک به ۱۰۰ میلیون مترمکعب در روز | تأیید رئیس کمیسیون انرژی مجلس |
| ظرفیت مورد اشاره برای بازگشت تا پایان ماه | ۱۰۰ میلیون مترمکعب | مشخص نیست ظرفیت جدید است یا همان میزان بازیابی‌شده |
اعداد جدول از گزارش‌های مقامات استخراج شده‌اند و نباید همه آن‌ها را به‌عنوان اجزای مستقل قابل جمع در تراز فعلی گاز کشور در نظر گرفت.
آخرین وضعیت پارس جنوبی؛ ۱۰۰ میلیون مترمکعب گاز قبلاً به مدار بازگشته بود
راستی‌آزمایی سخنان امروز قائم‌پناه، نکته مهمی را درباره روند بازسازی تأسیسات گازی نشان می‌دهد.
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، روز ۱۳ مهر اعلام کرده بود که با استفاده از ظرفیت‌های موجود و اجرای برنامه تولید زودهنگام، نزدیک به ۱۰۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت از دست‌رفته به چرخه تولید بازگشته است.
او توضیح داده بود که در جریان حملات به تأسیسات پارس جنوبی، پالایشگاه‌های سوم، چهارم، پنجم و ششم آسیب دیده‌اند و در مجموع حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت فرآورش گاز خارج شده است.
براساس توضیحات توکلی، با ورود سه فاز به چرخه تولید، بخش مهمی از این ظرفیت جبران شد.
همچنین موسی احمدی، رئیس کمیسیون انرژی مجلس، روز ۲۳ مهر بار دیگر بازگشت نزدیک به ۱۰۰ میلیون مترمکعب گاز به مدار را تأیید کرد.
بنابراین درباره سخنان امروز قائم‌پناه یک پرسش مهم وجود دارد: آیا منظور او اضافه شدن ۱۰۰ میلیون مترمکعب ظرفیت تازه تا پایان مهر است یا اشاره به همان برنامه بازیابی که پیش‌تر تحقق آن اعلام شده بود؟
تا زمانی که وزارت نفت تراز روزآمد تولید، فرآورش و مصرف را منتشر نکند، پاسخ قطعی به این پرسش ممکن نیست.
چرا عسلویه برای امنیت انرژی ایران اهمیت دارد؟
منطقه عسلویه و تأسیسات پارس جنوبی از مهم‌ترین بخش‌های زیرساخت انرژی ایران محسوب می‌شوند.
بخش بزرگی از گاز طبیعی مورد نیاز کشور از میدان پارس جنوبی تأمین و در پالایشگاه‌های این منطقه فرآورش می‌شود.
گاز تولیدی پس از تصفیه وارد شبکه انتقال سراسری می‌شود و در بخش‌های خانگی، تجاری، صنعتی و نیروگاهی مصرف می‌شود.
آسیب به پالایشگاه‌ها می‌تواند باعث کاهش ظرفیت عرضه گاز شیرین شود؛ حتی اگر استخراج گاز از چاه‌ها به‌طور کامل متوقف نشده باشد.
از این منظر، تفاوت میان تولید گاز در میدان و ظرفیت فرآورش پالایشگاه‌ها اهمیت زیادی دارد.
همچنین بازسازی واحدهای آسیب‌دیده معمولاً به تجهیزات تخصصی، قطعات صنعتی، نیروی انسانی ماهر و سرمایه‌گذاری نیاز دارد.
به همین دلیل، بازگرداندن ظرفیت اسمی یک پالایشگاه همیشه به معنای پایان فوری همه محدودیت‌های عملیاتی نیست.
آیا گاز صنایع در زمستان ۱۴۰۵ قطع می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان معاون اجرایی رئیس‌جمهور، تأکید بر جلوگیری از قطع برق و گاز تولیدکنندگان بود.
قائم‌پناه اعلام کرد که رئیس‌جمهور بر استمرار تأمین انرژی واحدهای تولیدی تأکید دارد و دولت تلاش می‌کند مانع توقف فعالیت آن‌ها شود.
با این حال، چنین تأکیدی را نباید به‌عنوان تضمین قطعی نبود محدودیت انرژی در زمستان تفسیر کرد.
در شرایط ناترازی، برنامه‌ریزی برای توزیع گاز میان مصرف خانگی، نیروگاه‌ها، صنایع و سایر بخش‌ها پیچیده‌تر می‌شود.
اگر مصرف افزایش یابد و عرضه نتواند متناسب با آن رشد کند، ممکن است فشار بیشتری بر شبکه انرژی وارد شود.
میزان واقعی محدودیت‌ها به وضعیت دما، مصرف خانوارها، تولید روزانه گاز و ظرفیت استفاده از سوخت‌های جایگزین بستگی خواهد داشت.
بنابراین برای ارزیابی خطر قطع گاز صنایع باید اطلاعیه‌های رسمی شرکت ملی گاز و شرکت‌های توزیع استانی دنبال شود.
چرا هشدار گازی در نمایشگاه دام و طیور مطرح شد؟
طرح موضوع انرژی در نمایشگاه دام و طیور اتفاقی نیست.
صنعت دام و طیور علاوه بر تأمین نهاده‌های خوراک، به انرژی پایدار برای فعالیت سالن‌های پرورش، دستگاه‌های تهویه، گرمایش، سردخانه‌ها و خطوط تولید خوراک وابسته است.
در مرغداری‌ها، حفظ دمای مناسب سالن به‌ویژه در مراحل ابتدایی پرورش جوجه‌ها اهمیت زیادی دارد.
از سوی دیگر، سامانه‌های تهویه برای کنترل رطوبت، کیفیت هوا و شرایط بهداشتی مورد نیاز هستند.
در واحدهای تولید خوراک دام نیز فعالیت ماشین‌آلات آسیاب، میکسر و تجهیزات فرآوری به برق وابسته است.
اختلال در انرژی می‌تواند هزینه‌های عملیاتی را افزایش دهد و در صورت نبود تجهیزات پشتیبان، بر استمرار تولید اثر بگذارد.
به همین دلیل، کاهش مصرف انرژی در این بخش باید به‌صورت هوشمند انجام شود.
صرف کم کردن گرمایش یا خاموش کردن تهویه بدون رعایت الزامات فنی می‌تواند سلامت دام و طیور را با خطر مواجه کند و حتی زیان اقتصادی بیشتری ایجاد کند.
راهکارهای کاهش مصرف گاز و برق در مرغداری‌ها چیست؟
برای مدیریت مصرف انرژی در واحدهای دام و طیور، افزایش بهره‌وری معمولاً راهکار مؤثرتری از کاهش غیراصولی خدمات ضروری است.
عایق‌کاری مناسب سالن‌ها، سرویس منظم سامانه‌های گرمایشی، استفاده از تجهیزات با راندمان بالاتر و کنترل هوشمند دما می‌تواند اتلاف انرژی را محدود کند.
همچنین بررسی نشتی خطوط گاز، تنظیم مشعل‌ها و تعمیر تجهیزات فرسوده اهمیت زیادی دارد.
در بخش برق نیز استفاده از روشنایی کم‌مصرف، نگهداری مناسب موتورهای الکتریکی و بهینه‌سازی عملکرد تجهیزات می‌تواند مفید باشد.
با این حال، هر اقدام باید متناسب با شرایط پرورش، استانداردهای بهداشتی و الزامات ایمنی اجرا شود.
این موضوع به‌ویژه در مورد تهویه اهمیت دارد؛ زیرا کاهش بیش از اندازه جریان هوا ممکن است کیفیت محیط نگهداری حیوانات را تحت تأثیر قرار دهد.
در نتیجه، سیاست صرفه‌جویی زمانی موفق خواهد بود که هم مصرف انرژی را کاهش دهد و هم ظرفیت تولید و سلامت محصول را حفظ کند.
نمایشگاه دام و طیور تهران با حضور فعالان ۱۶ کشور آغاز شد
بیست‌وپنجمین نمایشگاه بین‌المللی دام، طیور و صنایع وابسته از یکشنبه ۲۶ مهر در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران آغاز شده و تا چهارشنبه ۲۹ مهر ادامه دارد.
مجید موافق قدیری، رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان، پیش‌تر اعلام کرده بود که فعالان اقتصادی از ۱۶ کشور در این رویداد حضور خواهند داشت.
به گفته او، ۵۰ شرکت دانش‌بنیان داخلی نیز برای حضور در نمایشگاه برنامه‌ریزی کرده‌اند.
شعار اصلی این دوره، «هم‌افزایی برای ارتقای امنیت غذایی و تاب‌آوری ملی» اعلام شده است.
برنامه‌های تخصصی نمایشگاه موضوعاتی مانند سلامت تغذیه، امنیت زیستی، فناوری، نوآوری، تجارت و بهره‌وری را در بر می‌گیرد.
با توجه به هشدارهای تازه درباره ناترازی گاز، فناوری‌های کاهش مصرف انرژی می‌توانند یکی از موضوعات مهم گفت‌وگو میان تولیدکنندگان و شرکت‌های دانش‌بنیان باشند.
کمبود گاز چه تأثیری بر قیمت مرغ، گوشت و لبنیات دارد؟
ناترازی گاز در صورت ایجاد محدودیت عملیاتی برای تولیدکنندگان، می‌تواند از مسیر افزایش هزینه بر زنجیره تأمین مواد غذایی اثر بگذارد.
برای مثال، استفاده از تجهیزات پشتیبان انرژی ممکن است هزینه تولید را افزایش دهد.
در واحدهای فرآوری و بسته‌بندی نیز افزایش هزینه برق و سوخت می‌تواند بر قیمت تمام‌شده محصولات تأثیر بگذارد.
با این حال، قیمت نهایی مرغ، گوشت و لبنیات تنها تابع انرژی نیست.
نرخ نهاده‌های دامی، هزینه حمل‌ونقل، دستمزد، میزان تولید و قدرت خرید مصرف‌کنندگان نیز در تعیین قیمت نقش دارند.
بنابراین نمی‌توان تنها براساس هشدار امروز قائم‌پناه، افزایش قطعی قیمت محصولات پروتئینی در زمستان را پیش‌بینی کرد.
برای بررسی این احتمال باید وضعیت واقعی تأمین انرژی، موجودی نهاده‌ها و میزان تولید واحدهای دامپروری و مرغداری در هفته‌های آینده مشخص شود.
چشم‌انداز بحران گاز در آبان و زمستان ۱۴۰۵
شرایط بازار انرژی ایران در ماه‌های آینده به چند متغیر اصلی وابسته خواهد بود.
نخست، سرعت بازسازی ظرفیت‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی است. هر میزان ظرفیت که به شکل پایدار به مدار بازگردد، می‌تواند به بهبود عرضه گاز کمک کند.
دوم، شدت سرمای هوا و مصرف گاز در بخش خانگی است که بر منابع قابل‌تخصیص به صنایع و نیروگاه‌ها تأثیر می‌گذارد.
سوم، میزان موفقیت برنامه‌های مدیریت مصرف و افزایش بهره‌وری در بخش‌های مختلف اقتصادی است.
اگر روند بازیابی ظرفیت ادامه پیدا کند و مصرف کنترل شود، احتمال کاهش فشار بر شبکه وجود خواهد داشت.
در مقابل، سرمای شدید، تأخیر در بازسازی یا افزایش ناگهانی مصرف می‌تواند مدیریت انرژی را دشوارتر کند.
با این حال، بدون تراز رسمی و به‌روز گاز کشور نمی‌توان درباره میزان کسری واقعی زمستان یا زمان دقیق اعمال محدودیت‌ها عدد قطعی ارائه کرد.
جمع‌بندی؛ هشدار ۵۳۰ میلیونی گاز چه پیامی برای تولیدکنندگان دارد؟
اظهارات محمدجعفر قائم‌پناه در افتتاحیه نمایشگاه دام و طیور نشان می‌دهد مسئله ناترازی انرژی همچنان یکی از نگرانی‌های دولت در آستانه زمستان ۱۴۰۵ است.
او با اشاره به ناترازی پیشین و اختلال در ظرفیت فرآورش گاز پارس جنوبی، بر ضرورت کاهش مصرف برق و گاز در واحدهای تولیدی تأکید کرد.
با این حال، بررسی گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد نزدیک به ۱۰۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت آسیب‌دیده پیش‌تر بازیابی شده و در متن سخنان امروز نیز درباره واحد اندازه‌گیری و مبنای محاسبه کمبود گاز ابهام وجود دارد.
بنابراین رقم ۵۳۰ میلیون را نباید بدون توضیح بیشتر، کسری قطعی و فعلی گاز ایران معرفی کرد.
آنچه برای تولیدکنندگان اهمیت فوری دارد، آمادگی برای مدیریت مصرف انرژی بدون آسیب رساندن به تولید است؛ در حالی که دولت نیز باید با انتشار آمار شفاف و روزآمد، وضعیت واقعی عرضه گاز و برنامه تأمین انرژی صنایع در زمستان را روشن کند.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
