جدیدترین مرحله عرضه شمش طلای استاندارد در مرکز مبادله ایران روز سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶، برگزار خواهد شد.

این رویداد یکصد و پنجاه و هشتمین جلسه حراج شمش طلا محسوب می‌شود و در ادامه برنامه عرضه این فلز گران‌بها به فعالان رسمی بازار برگزار خواهد شد.

مطابق اطلاعیه منتشرشده، متقاضیان تا پایان روز دوشنبه ۲۷ مهر فرصت دارند مراحل ثبت‌نام و واریز وجه‌الضمان را تکمیل کنند.

مهم‌ترین نکته برای شرکت‌کنندگان آن است که مهلت تعیین‌شده صرفاً به روز برگزاری حراج مربوط نیست و متقاضیان باید پیش از آن، شرایط قانونی و مالی حضور در معاملات را فراهم کرده باشند.

جزئیات اصلی این مرحله از حراج به شرح زیر است:

این اطلاعات بر اساس اطلاعیه منتشرشده از سوی مرکز مبادله ایران تنظیم شده است.

شرط پنج میلیارد تومانی حراج شمش طلا؛ قیمت هر شمش چقدر است؟

یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که درباره حراج جدید مطرح شده، الزام به واریز مبلغ ۵۰ میلیارد ریال معادل پنج میلیارد تومان برای هر قطعه شمش است.

این مبلغ به‌عنوان وجه‌الضمان دریافت می‌شود و هدف آن، تضمین جدیت خریدار و انجام تعهدات مربوط به فرایند معامله است.

بنابراین پنج میلیارد تومان، قیمت فروش هر شمش طلا نیست و نباید آن را با ارزش واقعی محصول اشتباه گرفت.

قیمت نهایی شمش در جریان حراج و براساس شرایط معامله، قیمت پایه عرضه‌کننده و پیشنهادهای خرید مشخص می‌شود.

برای مثال، متقاضی شرکت در حراج برای پنج قطعه شمش باید ۲۵ میلیارد تومان وجه‌الضمان تأمین کند. اگر فردی قصد شرکت برای سقف ۲۵ قطعه را داشته باشد، مبلغ تضمین موردنیاز او به ۱۲۵ میلیارد تومان خواهد رسید.

البته این ارقام مربوط به وجه تضمین شرکت در حراج هستند، نه هزینه قطعی خرید شمش‌ها.

چنین الزامی نشان می‌دهد این سازوکار بیشتر برای فعالان حرفه‌ای بازار طلا طراحی شده و ورود به آن نیازمند برخورداری از توان مالی قابل توجه است.

چه کسانی می‌توانند در حراج شمش طلا شرکت کنند؟

بر اساس شیوه‌نامه شماره ۱۰ مرکز مبادله ایران، خرید شمش طلا در این حراج به گروه‌های مشخصی از فعالان اقتصادی محدود شده است.

فروشندگان عمده شمش طلا، تولیدکنندگان مصنوعات طلا و جواهر، خرده‌فروشان طلای آب‌شده و سکوهای برخط فروش طلای آب‌شده و مصنوعات طلا و جواهر، چهار گروهی هستند که امکان حضور در معاملات را دارند.

شرط مشترک تمامی این گروه‌ها، برخورداری از پروانه کسب معتبر و ثبت‌شده در درگاه ملی مجوزهای کشور است.

همچنین شناسه یکتای پروانه کسب متقاضی باید از طریق این درگاه قابل استعلام باشد. این الزام با هدف شناسایی فعالان اقتصادی و افزایش شفافیت معاملات اعمال می‌شود.

در نتیجه، اشخاص حقیقی فاقد مجوز فعالیت مرتبط با طلا نمی‌توانند صرفاً با تأمین پنج میلیارد تومان وجه‌الضمان، وارد فرایند خرید شوند.

این محدودیت تفاوت مهمی میان حراج شمش مرکز مبادله و برخی روش‌های سرمایه‌گذاری عمومی در بازار طلا ایجاد می‌کند.

سقف خرید ۲۵ شمش طلا؛ هر خریدار چند کیلو طلا می‌تواند بخرد؟

یکی دیگر از ضوابط مهم حراج، تعیین سقف خرید هفتگی برای هر متقاضی است.

مطابق مقررات اعلام‌شده، هر خریدار مجاز است در یک هفته تقویمی حداکثر ۲۵ قطعه شمش طلا خریداری کند.

در سازوکار شناخته‌شده مرکز مبادله، شمش‌های استاندارد عرضه‌شده معمولاً یک کیلوگرمی هستند؛ بنابراین سقف ۲۵ قطعه معادل حداکثر ۲۵ کیلوگرم طلا برای هر خریدار خواهد بود.

طبق جزئیات شیوه‌نامه که در اطلاعیه‌های قبلی منتشر شده، این سقف شامل حداکثر پنج قطعه در حراج خرد و ۲۰ قطعه در حراج عمده است. معاملات عمده در قالب بسته‌های پنج‌قطعه‌ای انجام می‌شود.

تعیین سقف خرید می‌تواند از تمرکز بیش از اندازه معاملات در اختیار تعداد محدودی از خریداران جلوگیری کند و امکان توزیع عرضه میان فعالان بیشتری را فراهم سازد.

البته سقف قانونی به معنای تضمین خرید این تعداد شمش نیست. مقدار واقعی خرید به میزان عرضه، رقابت میان خریداران و شرایط نهایی حراج بستگی دارد.

نحوه ثبت‌نام در حراج شمش طلا و مدارک لازم

متقاضیان واجد شرایط باید پیش از پایان مهلت اعلام‌شده، مدارک مورد نیاز را مطابق شیوه‌نامه مرکز مبادله آماده کنند.

بر اساس ضوابط منتشرشده برای دوره‌های قبلی، متقاضیانی که نخستین بار در حراج شرکت می‌کنند باید مدارکی مانند درخواست حضور در حراج، کارت ملی، تعهدنامه محرمانگی و شناسه یکتای پروانه کسب را ارائه دهند.

برای اشخاص حقوقی، مدارک ثبتی شرکت و اسناد نمایندگی یا وکالت نیز مطابق شرایط دستورالعمل مورد نیاز خواهد بود.

متقاضیانی که پیش‌تر مراحل احراز هویت و ارائه مدارک را تکمیل کرده‌اند، ممکن است تنها ملزم به ارائه مدارکی باشند که اطلاعات آنها تغییر کرده است.

جزئیات فرم‌ها و دستورالعمل معاملات از طریق وب‌سایت رسمی مرکز مبادله ارز و طلای ایران قابل پیگیری است.

بر اساس اطلاعیه‌های قبلی، کارمزد خرید برای هر طرف معامله به ازای هر شمش ۲۰ میلیون ریال، معادل دو میلیون تومان، تعیین شده بود و معاملات به‌صورت نقدی و حضوری انجام می‌شد. بااین‌حال، شرکت‌کنندگان باید پیش از حضور در جلسه ۱۵۸، کارمزد و سایر شرایط اجرایی را با آخرین شیوه‌نامه تطبیق دهند.

نتیجه حراج قبلی شمش طلا؛ ۱۹ کیلوگرم به فروش رسید

بررسی عملکرد دوره قبلی حراج نشان می‌دهد که مرکز مبادله ایران همچنان یکی از مسیرهای تأمین شمش برای فعالان رسمی بازار محسوب می‌شود.

در یکصد و پنجاه و هفتمین حراج شمش طلا که سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵ برگزار شد، مجموعاً ۱۹ قطعه شمش یک کیلوگرمی عرضه شد و تمامی آنها به فروش رسید.

میانگین قیمت معامله هر شمش در این جلسه ۳۵ میلیارد و ۴۰۶ میلیون تومان بود و ارزش کل معاملات به ۶۷۲ میلیارد و ۷۱۴ میلیون تومان رسید.

با احتساب معاملات این دوره، مجموع شمش طلای معامله‌شده در ۱۷ جلسه حراج برگزارشده از ابتدای سال ۱۴۰۵ به ۸۵۴ کیلوگرم رسید و ارزش آن حدود ۲۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان ثبت شد.

این آمار نشان می‌دهد که حجم قابل توجهی از معاملات شمش در چارچوب رسمی مرکز مبادله انجام شده است.

بااین‌حال، قیمت ۳۵ میلیارد و ۴۰۶ میلیون تومانی مربوط به دوره قبلی است و نمی‌توان آن را قیمت قطعی حراج ۲۸ مهر دانست.

تأثیر حراج شمش طلا بر قیمت طلا و سکه در بازار ایران

یکی از پرسش‌های مهم فعالان بازار این است که آیا عرضه جدید شمش در مرکز مبادله می‌تواند موجب کاهش قیمت طلا شود؟

از منظر اقتصادی، افزایش عرضه رسمی شمش می‌تواند بخشی از نیاز واحدهای تولیدی و فعالان عمده بازار را تأمین کند و در صورت کافی بودن حجم عرضه، فشار تقاضا در سایر مسیرهای تأمین را کاهش دهد.

بااین‌حال، قیمت طلا در ایران تنها به حجم شمش عرضه‌شده وابسته نیست.

نرخ ارز، قیمت جهانی هر اونس طلا، میزان تقاضای سرمایه‌گذاری و انتظارات تورمی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر قیمت نهایی محصولات طلا در بازار داخلی هستند.

به همین دلیل، حتی اگر حراج با استقبال بالا مواجه شود، الزاماً نمی‌توان انتظار داشت قیمت طلای ۱۸ عیار یا سکه بلافاصله کاهش پیدا کند.

از سوی دیگر، بازار شمش و بازار سکه ساختار یکسانی ندارند. شمش عمدتاً برای تأمین مواد اولیه و معاملات حرفه‌ای کاربرد دارد، درحالی‌که قیمت سکه علاوه بر ارزش طلای موجود در آن، تحت تأثیر حباب و تقاضای سرمایه‌گذاری نیز قرار می‌گیرد.

بنابراین تأثیر واقعی حراج باید پس از مشخص شدن حجم عرضه، تعداد معاملات و قیمت‌های کشف‌شده ارزیابی شود.

آیا حراج ۲۸ مهر فرصت مناسبی برای خرید طلاست؟

برای فعالان مجاز صنف طلا، شرکت در حراج می‌تواند یکی از مسیرهای رسمی تأمین مواد اولیه یا خرید شمش استاندارد باشد.

اما مناسب بودن خرید به چند عامل بستگی دارد: قیمت نهایی کشف‌شده، هزینه‌های معاملاتی، میزان نقدینگی در دسترس و اختلاف قیمت حراج با سایر بازارهای عمده‌فروشی.

خریداران حرفه‌ای باید توجه داشته باشند که وجه‌الضمان پنج میلیارد تومانی تنها یکی از الزامات مالی است و برای تسویه خرید، به منابع بیشتری نیاز خواهند داشت.

همچنین در صورت افزایش رقابت میان متقاضیان، قیمت نهایی می‌تواند نسبت به انتظارات اولیه بالاتر تعیین شود.

به همین دلیل، صرف برگزاری حراج از سوی مرکز مبادله به معنای فروش شمش با تخفیف یا قیمتی پایین‌تر از بازار آزاد نیست.

برای سرمایه‌گذاران عادی نیز این حراج مسیر خرید مستقیم محسوب نمی‌شود و امکان مشارکت به گروه‌های دارای مجوز محدود شده است.

پیش‌بینی نتیجه حراج ۱۵۸ شمش طلا؛ بازار در انتظار چه اتفاقی است؟

در آستانه حراج سه‌شنبه ۲۸ مهر، سه عامل می‌توانند در نتیجه معاملات تعیین‌کننده باشند: حجم شمش عرضه‌شده، تعداد خریداران واجد شرایط و سطح قیمت‌های پیشنهادی.

اگر میزان عرضه متناسب با تقاضای فعالان بازار باشد، احتمال انجام معاملات با رقابت متعادل‌تر وجود خواهد داشت.

در مقابل، عرضه محدود در برابر تقاضای بالا ممکن است رقابت قیمتی را افزایش دهد.

از آنجا که هنوز میزان قطعی شمش قابل عرضه و قیمت نهایی این دوره مشخص نشده، پیش‌بینی دقیق حجم معاملات یا میانگین نرخ فروش امکان‌پذیر نیست.

نتیجه این حراج می‌تواند نشانه تازه‌ای از وضعیت تقاضای عمده در بازار طلا ارائه کند، اما برای نتیجه‌گیری درباره روند عمومی قیمت‌ها باید سایر متغیرهای اقتصادی نیز بررسی شوند.

جمع‌بندی؛ آخرین فرصت ثبت‌نام در حراج شمش طلا

یکصد و پنجاه و هشتمین حراج شمش طلای مرکز مبادله ایران روز سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵ برگزار می‌شود و متقاضیان تنها تا ساعت ۲۴ دوشنبه ۲۷ مهر فرصت دارند برای حضور در آن اقدام کنند.

شرط مالی اصلی، واریز پنج میلیارد تومان وجه‌الضمان برای هر قطعه شمش است. علاوه بر این، برخورداری از مجوز صنفی معتبر و رعایت شیوه‌نامه شماره ۱۰ برای تمام خریداران الزامی خواهد بود.

هر متقاضی واجد شرایط نیز حداکثر امکان خرید ۲۵ قطعه شمش در طول یک هفته تقویمی را دارد.

نکته مهم برای متقاضیان این است که مبلغ پنج میلیارد تومان صرفاً وجه‌الضمان ورود به حراج است، نه قیمت خرید شمش. قیمت نهایی در جریان معاملات مشخص خواهد شد.

با توجه به حجم ۸۵۴ کیلوگرمی معاملات شمش از ابتدای سال تا پایان حراج قبلی، جلسه جدید می‌تواند تصویر روشن‌تری از وضعیت تقاضای فعالان حرفه‌ای بازار طلا ارائه دهد؛ هرچند تأثیر آن بر قیمت طلا و سکه به شرایط کلی بازار و نتیجه واقعی معاملات وابسته خواهد بود.