پنجمین دوره بازی‌های پاراآسیایی آیچی–ناگویا از ۲۶ مهر تا ۲ آبان ۱۴۰۵ به میزبانی ژاپن برگزار شد و ورزشکاران کشورهای آسیایی در رشته‌های مختلف برای کسب مدال به رقابت پرداختند.

کاروان ایران با نام «جان‌فدای ایران قوی» در ۱۵ رشته ورزشی شرکت کرد و در پایان مسابقات موفق به کسب ۱۰۲ نشان رنگارنگ شد.

در آخرین روز رقابت‌ها، مسابقات پاراشمشیربازی برگزار شد، اما نماینده ایران موفق به افزایش تعداد مدال‌های کاروان نشد. به این ترتیب، مجموع مدال‌های ایران روی عدد ۱۰۲ باقی ماند و رتبه ششم در جدول نهایی قطعی شد.

این نتیجه در گزارش‌های روز شنبه ۲ آبان خبرگزاری‌های تسنیم و میزان نیز تأیید شده است.

یکی از نکات مهم این دوره، تفاوت تعداد ورزشکاران اعزامی با دوره گذشته بود. بر اساس فهرست منتشرشده کمیته ملی پارالمپیک، ایران با ۱۶۶ ورزشکار شامل ۶۲ زن و ۱۰۴ مرد در مسابقات شرکت کرد. در برخی گزارش‌ها عدد ۱۶۷ نفر آمده، اما ترکیب تفصیلی اعلام‌شده مجموع ۱۶۶ نفر را تأیید می‌کند.

جدول نهایی مدال‌های بازی‌های پاراآسیایی ناگویا ۲۰۲۶؛ چین قهرمان شد

چین بار دیگر قدرت برتر ورزش پارالمپیکی آسیا بود و با کسب ۲۰۷ مدال طلا و مجموع ۴۳۵ مدال، مقتدرانه قهرمان شد.

ژاپن میزبان با ۶۴ طلا دوم شد و ازبکستان نیز با ۴۵ طلا جایگاه سوم را به دست آورد.

جدول نهایی مسابقات ۲۰۲۶؛ مقایسه گزارش میزان، ESPN و رسانه‌های بین‌المللی.

نکته جالب این جدول، قرار گرفتن ایران بالاتر از تایلند با وجود کسب مدال‌های کمتر است. تایلند ۱۲۵ مدال گرفت، اما با ۱۹ طلا در رتبه هفتم قرار گرفت.

دلیل این تفاوت، شیوه رتبه‌بندی کشورهاست؛ تعداد مدال‌های طلا در اولویت قرار دارد و در صورت برابری، نقره و سپس برنز ملاک مقایسه است.

مقایسه عملکرد ایران در پاراآسیایی هانگژو و ناگویا؛ افت ۴۱ درصدی طلاها

یکی از مهم‌ترین بخش‌های ارزیابی عملکرد کاروان ایران، مقایسه نتایج ناگویا با بازی‌های پاراآسیایی هانگژو است.

ایران در هانگژو ۲۰۲۳ با ۲۱۰ ورزشکار موفق شد ۱۳۱ مدال کسب کند و پس از چین به مقام نایب‌قهرمانی برسد.

اما در ناگویا، مجموع مدال‌ها به ۱۰۲ و تعداد طلاها به ۲۶ کاهش یافت.

محاسبات نشان می‌دهد تعداد کل مدال‌های ایران حدود ۲۲ درصد کاهش یافته، درحالی‌که افت مدال‌های طلا نزدیک به ۴۱ درصد بوده است.

هرچند تعداد ورزشکاران اعزامی نیز حدود ۲۱ درصد کمتر شده، کاهش شدیدتر مدال‌های طلا نشان می‌دهد کوچک‌ترشدن کاروان، به‌تنهایی توضیح کاملی برای افت جایگاه ایران نیست.

پارادوومیدانی ناجی کاروان ایران؛ ۵۰ مدال از یک رشته

یکی از مهم‌ترین نکات عملکرد ایران در ناگویا، وابستگی بالای مدال‌آوری به پارادوومیدانی بود.

این رشته با کسب ۵۰ مدال شامل ۱۴ طلا، ۲۰ نقره و ۱۶ برنز، نزدیک به نیمی از مجموع مدال‌های کاروان را تأمین کرد.

پاراشنا نیز با ۱۶ مدال و پاراتکواندو با ۱۱ مدال، در جایگاه‌های بعدی قرار گرفتند.

مجموع مدال‌های این سه رشته به ۷۷ رسید؛ یعنی حدود ۷۵.۵ درصد کل مدال‌های ایران.

جدول مدال‌های ایران به تفکیک رشته‌های ورزشی

توزیع مدال‌ها بر اساس فهرست مدال‌آوران. آمار پاراوزنه‌برداری در بعضی گزارش‌ها با جای نقره و برنز جابه‌جا درج شده است؛ ترکیب صحیح و سازگار با مجموع نهایی، یک طلا، پنج نقره و دو برنز است.

این جدول نشان می‌دهد ایران در تعداد قابل‌توجهی از رشته‌ها توانسته به مدال برسد، اما تولید مدال طلا عمدتاً بر دوش چند رشته محدود قرار داشته است.

ستاره‌های طلایی ایران در ناگویا؛ از سینا ضیغمی‌نژاد تا الهام صالحی

در میان مدال‌آوران ایرانی، سینا ضیغمی‌نژاد یکی از برجسته‌ترین عملکردها را ثبت کرد.

این شناگر در مواد مختلف پاراشنا موفق به کسب سه مدال طلا شد و نقش مهمی در افزایش تعداد مدال‌های طلایی ایران داشت.

الهام صالحی نیز در پارادوومیدانی در دو ماده پرتاب نیزه و پرتاب وزنه به مدال طلا رسید.

علیرضا زارع با کسب دو نشان طلای انفرادی و آیلار جامی، امیرمحمد حقیقت‌شناس، علیرضا بخت و حامد حق‌شناس در پاراتکواندو، از دیگر چهره‌های موفق کاروان بودند.

در بخش تیمی نیز والیبال نشسته مردان ایران بار دیگر قدرت خود را نشان داد و با پیروزی مقابل قزاقستان به مدال طلا رسید.

تیم والیبال نشسته زنان نیز نقره گرفت و بسکتبال با ویلچر مردان ایران به مقام نایب‌قهرمانی رسید.

این دستاوردها نشان می‌دهد در کنار کاهش رتبه کلی، برخی رشته‌ها و ورزشکاران همچنان از ظرفیت بالایی برای رقابت در سطح آسیا برخوردارند.

چرا کاروان ایران در ناگویا ششم شد؟

برای تحلیل جایگاه ششم ایران باید چند متغیر را هم‌زمان در نظر گرفت.

نخستین موضوع، کاهش تعداد مدال‌های طلای ایران است. در سیستم رتبه‌بندی بازی‌ها، افت از ۴۴ طلا به ۲۶ طلا تأثیر مستقیمی بر جایگاه کاروان دارد.

دومین عامل، پیشرفت رقباست. هند در ناگویا با ۱۱۴ مدال و ۳۰ طلا به بهترین نتیجه تاریخ حضور خود در این مسابقات دست یافت و چهارم شد.

ازبکستان نیز با ۴۵ طلا بالاتر از ایران قرار گرفت و نشان داد رقابت برای جایگاه‌های نخست ورزش پارالمپیکی آسیا دشوارتر شده است.

موضوع سوم، تمرکز مدال‌آوری ایران در چند رشته مشخص است. اگرچه این تمرکز نشان‌دهنده موفقیت رشته‌هایی مانند پارادوومیدانی است، وابستگی زیاد به آن‌ها می‌تواند جایگاه کلی کاروان را در برابر تغییر برنامه مسابقات یا نتایج حساس‌تر کند.

البته برای تعیین علت دقیق افت عملکرد، باید شرایط اردوها، بودجه آماده‌سازی، تعداد فرصت‌های مدال‌آوری و نتایج هر رشته در مقایسه با دوره قبل به‌طور مستقل بررسی شود.

آینده ورزش پارالمپیکی ایران؛ چه برنامه‌ای برای بازگشت به جمع سه کشور برتر لازم است؟

نتیجه ناگویا می‌تواند مبنایی برای بازنگری در برنامه‌ریزی ورزش پارالمپیکی کشور باشد.

یکی از اولویت‌های مهم، حفظ توان مدال‌آوری رشته‌های موفق و هم‌زمان افزایش ظرفیت رشته‌هایی است که سهم کمتری در جدول نهایی داشته‌اند.

استعدادیابی در استان‌ها، افزایش مسابقات تدارکاتی بین‌المللی، تقویت امکانات تخصصی و استمرار اردوها می‌تواند در این مسیر مؤثر باشد.

در کنار این موارد، باید عملکرد ورزشکاران زن و مرد نیز به‌صورت جداگانه بررسی شود تا سیاست‌های توسعه‌ای متناسب با ظرفیت‌های واقعی هر بخش تدوین شود.

از سوی دیگر، ارزیابی موفقیت نباید تنها به رتبه نهایی محدود بماند. رشد رکوردهای فردی، حضور ورزشکاران جوان و افزایش تعداد رشته‌های رقابت‌پذیر نیز شاخص‌هایی مهم برای برنامه‌ریزی بلندمدت هستند.

جمع‌بندی؛ ۱۰۲ مدال ارزشمند، اما چهار پله عقب‌گرد

کاروان «جان‌فدای ایران قوی» با کسب ۱۰۲ مدال، پرونده حضور خود در بازی‌های پاراآسیایی ناگویا ۲۰۲۶ را بست؛ کارنامه‌ای که شامل موفقیت‌های ارزشمند ورزشکاران ایرانی و در عین حال کاهش محسوس رتبه کشور نسبت به هانگژو بود.

کسب ۲۶ طلا و جایگاه ششم نشان می‌دهد ایران همچنان یکی از قدرت‌های مهم ورزش پارالمپیکی آسیاست، اما رقبا نیز پیشرفت کرده‌اند.

مهم‌ترین هشدار ناگویا، کاهش حدود ۴۱ درصدی تعداد طلاها و تمرکز بیش از ۷۵ درصد مدال‌ها در سه رشته است.