شوک ۶۰۰ میلیونی به متقاضیان مسکن ملی؛ آورده یک میلیارد تومان شد / سرنوشت ۵۴۰۰ واحد رباط‌کریم چه می‌شود؟

پروژه نهضت ملی مسکن آبشناسان رباط‌کریم که قرار است بخشی از تقاضای مسکن در استان تهران را پاسخ دهد، اکنون در مرحله‌ای حساس از اجرا قرار گرفته است.

براساس اظهارات تازه رضا خالقی در روز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵، عمده بخش‌های پروژه فعال هستند، اما تعدادی از کدپروژه‌ها به دلیل مشارکت مالی ناکافی متقاضیان یا کم‌کاری برخی سازندگان متوقف شده‌اند.

او همچنین اعلام کرده که برای تعیین تکلیف بخش‌های غیرفعال، انتقال برخی متقاضیان به پروژه‌های دارای پیشرفت بیشتر در دست بررسی و اجراست.

با این حال، مهم‌ترین مسئله برای متقاضیان، افزایش قابل‌توجه منابع مالی موردنیاز برای ادامه ساخت است؛ موضوعی که می‌تواند برنامه اقتصادی بسیاری از خانوارهای ثبت‌نام‌کننده را تغییر دهد.

جدول آخرین وضعیت پروژه نهضت ملی مسکن آبشناسان رباط‌کریم

افزایش آورده مسکن ملی به یک میلیارد تومان؛ متقاضیان چقدر دیگر باید بپردازند؟

مهم‌ترین بخش سخنان مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران به اختلاف میان آورده پرداخت‌شده و منابع موردنیاز برای ساخت اختصاص دارد.

خالقی می‌گوید میانگین آورده فعلی متقاضیان پروژه آبشناسان حدود ۴۰۰ میلیون تومان است، درحالی‌که این رقم باید به حدود یک میلیارد تومان برسد.

این ارقام به معنای آن است که آورده هدف تقریباً ۲.۵ برابر میانگین پرداخت فعلی است.

برای خانواده‌ای که تاکنون ۴۰۰ میلیون تومان پرداخت کرده، تأمین ۶۰۰ میلیون تومان دیگر می‌تواند فشار مالی بزرگی ایجاد کند؛ به‌ویژه اگر درآمد خانوار در همین مدت متناسب با افزایش هزینه ساخت رشد نکرده باشد.

بااین‌حال، باید میان آورده موردنیاز برای ادامه پروژه و قیمت نهایی یک واحد مسکونی تفاوت قائل شد.

رقم یک میلیارد تومان، قیمت قطعی خانه‌های آبشناسان نیست؛ بلکه سطح موردنیاز آورده متقاضیان بر اساس برآورد فعلی مسئولان پروژه است.

میزان پرداخت باقی‌مانده هر متقاضی نیز به سوابق واریزی، قرارداد، کدپروژه و برنامه تأمین مالی او بستگی خواهد داشت.

چرا برخی واحدهای نهضت ملی مسکن رباط‌کریم متوقف شده‌اند؟

به گفته رضا خالقی، توقف تعدادی از کدپروژه‌های آبشناسان دو دلیل اصلی دارد: مشارکت مالی ناکافی برخی متقاضیان و عملکرد نامناسب بعضی سازندگان.

این دو عامل می‌توانند به شکل مستقیم بر یکدیگر اثر بگذارند.

وقتی آورده مالی متقاضیان مطابق برنامه تأمین نشود، منابع موردنیاز پیمانکار برای خرید مصالح، پرداخت دستمزد و ادامه عملیات ساختمانی کاهش پیدا می‌کند.

در مقابل، زمانی که پیشرفت پروژه با تأخیر مواجه می‌شود، اعتماد بعضی متقاضیان نیز کاهش می‌یابد و ممکن است تمایل کمتری برای واریز مبالغ جدید داشته باشند.

به این ترتیب، چرخه‌ای از کمبود منابع و کندی ساخت شکل می‌گیرد که خروج از آن به اقدامات هم‌زمان مالی و مدیریتی نیاز دارد.

البته نسبت دقیق تأثیر هرکدام از این عوامل بر پروژه آبشناسان اعلام نشده است؛ بنابراین نمی‌توان تمام مسئولیت توقف واحدها را متوجه متقاضیان یا سازندگان دانست.

جابه‌جایی متقاضیان مسکن ملی؛ چه کسانی به پروژه‌های فعال منتقل می‌شوند؟

یکی از راهکارهای مطرح‌شده برای تسریع در تکمیل واحدها، انتقال متقاضیان از پروژه‌های کم‌پیشرفت به پروژه‌های فعال‌تر است.

خالقی اعلام کرده ظرفیت ایجادشده بر اثر انصراف برخی متقاضیان می‌تواند برای جابه‌جایی افراد به کار گرفته شود.

پیش‌تر، در چهارم خرداد ۱۴۰۵ نیز مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران توضیح داده بود که براساس مصوبه شورای مسکن استان، امکان انتقال متقاضیان خوش‌حساب از پروژه‌های کم‌پیشرفت به پروژه‌های پیشرفته‌تر، با رضایت آنان، فراهم شده است.

او همچنین درباره محدودیت‌های سامانه ثبت‌نام هشدار داده بود.

طبق توضیحات خالقی، انتقال متقاضی در سامانه مستلزم خروج از پروژه قبلی و ثبت مجدد در پروژه مقصد است؛ به همین دلیل، برای انجام این فرایند اقرارنامه رضایت اخذ می‌شود تا از مشکلات حقوقی احتمالی جلوگیری شود.

این موضوع برای متقاضیان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا انتقال به پروژه جدید نباید بدون روشن شدن وضعیت آورده‌های قبلی، حقوق ثبت‌نامی و شرایط واحد جایگزین انجام شود.

همچنین اعلام امکان جابه‌جایی به معنای انتقال خودکار تمام متقاضیان پروژه‌های متوقف‌شده نیست.

وام ۸۵۰ میلیون تومانی نهضت ملی مسکن به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران، استفاده از متمم تسهیلات بانکی با سقف ۸۵۰ میلیون تومان را یکی از منابع احتمالی تکمیل پروژه آبشناسان معرفی کرده است.

این رقم پیشینه مصوب دارد.

در هفتم مرداد ۱۴۰۵، خبرگزاری تسنیم گزارش داد هیئت عالی بانک مرکزی افزایش سقف فردی تسهیلات حمایتی نهضت ملی مسکن را از ۶۵۰ میلیون به ۸۵۰ میلیون تومان تصویب کرده است.

طبق مصوبه اعلام‌شده، این افزایش برای پروژه‌های حمایتی دارای زمین تأمین‌شده توسط وزارت راه و شهرسازی پیش‌بینی شده و همچنین به پروژه‌های حمایتی با پیشرفت فیزیکی بیش از ۶۵ درصد تعمیم یافته است.

بااین‌حال، تصویب سقف وام با پرداخت قطعی آن به تمام متقاضیان متفاوت است.

برای بهره‌مندی از تسهیلات، وضعیت قرارداد بانکی، شرایط پروژه، مراحل پرداخت و قراردادهای متمم باید مشخص باشد.

نکته مهم دیگر اینکه منظور از متمم وام ۸۵۰ میلیون تومانی، افزایش سقف مجموع تسهیلات تا این رقم است؛ نه پرداخت ۸۵۰ میلیون تومان اضافه بر وام قبلی.

بنابراین متقاضیان نباید بدون دریافت تأییدیه بانکی، کل این مبلغ را منابع قطعی در دسترس خود فرض کنند.

هزینه نهایی خانه‌های آبشناسان رباط‌کریم چقدر می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین ابهام‌های موجود، قیمت تمام‌شده واحدهای مسکونی است.

رضا خالقی در اظهارات تازه خود صراحتاً اعلام کرده که در شرایط فعلی امکان پیش‌بینی قیمت نهایی ساخت واحدهای نهضت ملی مسکن وجود ندارد.

به همین دلیل، تعیین یک عدد مشخص به‌عنوان قیمت قطعی خانه‌های آبشناسان، پشتوانه رسمی ندارد.

اگرچه میانگین آورده هدف حدود یک میلیارد تومان و سقف تسهیلات بانکی مورد بحث ۸۵۰ میلیون تومان است، جمع این دو رقم نیز الزاماً هزینه نهایی هر واحد نخواهد بود.

قیمت تمام‌شده به عواملی مانند هزینه مصالح ساختمانی، دستمزد نیروی کار، تأسیسات، زیرساخت‌ها، هزینه‌های اجرایی و مدت زمان تکمیل پروژه وابسته است.

همچنین در پروژه‌های چندمرحله‌ای، تفاوت زمان آغاز ساخت و پیشرفت فیزیکی بلوک‌ها می‌تواند باعث تفاوت هزینه‌ها شود.

آیا پیشرفت ۵۰ درصدی به معنای تکمیل نیمی از واحدهاست؟

اعلام پیشرفت فیزیکی ۵۰ درصدی پروژه آبشناسان ممکن است این تصور را ایجاد کند که ۲۷۰۰ واحد از مجموع ۵۴۰۰ واحد آماده تحویل شده‌اند.

اما این برداشت صحیح نیست.

در پروژه‌های ساختمانی، پیشرفت فیزیکی معمولاً براساس ارزش و حجم عملیات انجام‌شده نسبت به کل عملیات محاسبه می‌شود.

بنابراین پیشرفت ۵۰ درصدی لزوماً به معنای تکمیل نیمی از واحدهای مسکونی نیست.

ممکن است برخی بلوک‌ها در مراحل پایانی ساخت باشند و تعدادی دیگر هنوز به پیشرفت کمتری رسیده باشند.

برای تشخیص تعداد واقعی واحدهای آماده تحویل، باید اطلاعات جداگانه‌ای درباره تکمیل عملیات ساختمانی، انشعابات، محوطه‌سازی و تأییدیه‌های لازم منتشر شود.

این اطلاعات در گزارش تازه خالقی ارائه نشده است.

کمبود آورده متقاضیان چه تأثیری بر زمان تحویل مسکن ملی دارد؟

تأمین منابع مالی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده سرعت ساخت پروژه‌های حمایتی مسکن است.

اگر متقاضیان نتوانند آورده موردنیاز را مطابق برنامه پرداخت کنند، احتمال کند شدن عملیات ساختمانی افزایش می‌یابد.

از سوی دیگر، طولانی شدن دوره ساخت نیز می‌تواند به رشد هزینه تمام‌شده منجر شود؛ زیرا قیمت مصالح و خدمات ساختمانی در طول زمان ممکن است تغییر کند.

در چنین شرایطی، افزایش هزینه ساخت می‌تواند نیاز به منابع جدید ایجاد کند و دوباره فشار مالی بر متقاضیان را افزایش دهد.

به همین دلیل، تأخیر در یک پروژه ساختمانی صرفاً یک مشکل زمانی نیست، بلکه ممکن است هزینه اقتصادی مضاعفی نیز برای خانوارها داشته باشد.

برای پروژه آبشناسان، تعیین برنامه زمان‌بندی مشخص برای هر بلوک و ارائه گزارش منظم پیشرفت می‌تواند به متقاضیان کمک کند وضعیت سرمایه‌گذاری خود را بهتر ارزیابی کنند.

زمان تحویل پروژه آبشناسان رباط‌کریم مشخص شد؟

خالقی درباره چشم‌انداز تکمیل پروژه گفته است در صورت تأمین منابع موردنیاز از ظرفیت اراضی دولتی و متمم تسهیلات بانکی، برای اتمام پروژه پس از پایان سال مشکل خاصی پیش‌بینی نمی‌شود.

بااین‌حال، این اظهارنظر یک ارزیابی مشروط درباره امکان ادامه و تکمیل ساخت است و تاریخ قطعی تحویل واحدها محسوب نمی‌شود.

هنوز برنامه زمان‌بندی تفکیکی برای تحویل تمام واحدهای آبشناسان اعلام نشده است.

از سوی دیگر، فعال بودن بیشتر کدپروژه‌ها نیز تضمین نمی‌کند تمام واحدها هم‌زمان آماده بهره‌برداری شوند.

بنابراین، احتمال تحویل مرحله‌ای واحدها را می‌توان به‌عنوان یک سناریوی اجرایی بررسی کرد، اما بدون انتشار برنامه رسمی نمی‌توان زمان مشخصی برای آن تعیین کرد.

متقاضیان مسکن ملی برای جلوگیری از تضییع حقوق خود چه کنند؟

با توجه به افزایش میانگین آورده موردنیاز، بهتر است متقاضیان وضعیت مالی و قراردادی خود را دقیق‌تر بررسی کنند.

اطلاع از میزان آورده ثبت‌شده، بدهی اعلامی در کدپروژه، وضعیت پیشرفت بلوک و تسهیلات بانکی تخصیص‌یافته اهمیت زیادی دارد.

همچنین افرادی که پیشنهاد انتقال به پروژه دیگری دریافت می‌کنند، باید پیش از پذیرش، شرایط واحد مقصد و نحوه انتقال آورده‌های قبلی را از اداره راه و شهرسازی استعلام کنند.

در صورت درخواست پرداخت جدید نیز ضروری است مبلغ، مهلت و حساب مقصد از طریق مسیر رسمی پروژه تأیید شود.

متقاضیان باید توجه داشته باشند که ثبت‌نام در طرح نهضت ملی مسکن به معنای مجاز بودن خریدوفروش آزاد امتیاز آن نیست و انجام توافق‌های غیررسمی می‌تواند مشکلات حقوقی ایجاد کند.

جمع‌بندی؛ سرنوشت ۵۴۰۰ خانه آبشناسان به تأمین منابع گره خورد

پروژه آبشناسان رباط‌کریم در ابتدای آبان ۱۴۰۵ با پیشرفت فیزیکی ۵۰ درصدی، وارد مرحله حساسی از اجرا شده است.

درحالی‌که عمده بخش‌های پروژه فعال هستند، برخی کدپروژه‌ها به دلیل کمبود مشارکت مالی متقاضیان یا کم‌کاری سازندگان متوقف مانده‌اند.

از سوی دیگر، میانگین آورده ۴۰۰ میلیون تومانی متقاضیان با رقم حدود یک میلیارد تومانی موردنیاز فاصله قابل‌توجهی دارد.

مهم‌ترین مسئله اکنون، تأمین حدود ۶۰۰ میلیون تومان آورده باقی‌مانده به‌طور متوسط برای هر متقاضی، تعیین تکلیف پروژه‌های متوقف‌شده و عملیاتی شدن منابع بانکی وعده‌داده‌شده است.

استفاده از متمم تسهیلات ۸۵۰ میلیون تومانی و ظرفیت اراضی دولتی می‌تواند در صورت تحقق، به ادامه ساخت کمک کند؛ اما هنوز قیمت قطعی واحدها و زمان تحویل همه پروژه مشخص نیست.

در نهایت، موفقیت طرح تنها به افزایش پیشرفت فیزیکی وابسته نخواهد بود؛ بلکه توان پرداخت خانوارها، عملکرد پیمانکاران، تأمین تسهیلات بانکی و شفافیت برنامه تحویل، چهار عامل تعیین‌کننده آینده این پروژه ۵۴۰۰ واحدی خواهند بود.