فیفا پس از بالا گرفتن گمانهزنیها درباره آینده جیانی اینفانتینو، با بیانیهای کمسابقه از رئیس خود دفاع کرد و هشدار داد هیچ روندی برای تغییر ریاست این نهاد خارج از اساسنامه و سازوکار دموکراتیک تحمل نخواهد شد. این واکنش در شرایطی منتشر شده که اینفانتینو برای انتخابات ریاست فیفا در سال ۲۰۲۷ آماده میشود، کنفدراسیون فوتبال آفریقا رسماً حمایت خود را از او تجدید کرده، اما در سوی دیگر بخشهایی از فوتبال اروپا و برخی فدراسیونهای ملی به شیوه حکمرانی و تصمیمات تجاری او معترض شدهاند. ماجرا دیگر یک اختلاف مدیریتی ساده نیست؛ رقابت بر سر آینده قدرتمندترین نهاد فوتبال جهان آغاز شده است.
جیانی اینفانتینو با جدیترین بحران دوران دهساله ریاست خود بر فیفا روبهرو شده است. طرح محرمانه فروش حدود ۲۰ درصد از سهام یک نهاد تجاری جدید مرتبط با جام جهانی، اعتراض شدید یوفا، کونکاکاف و چند فدراسیون ملی را به دنبال داشت و در نهایت رئیس فیفا را به عقبنشینی واداشت. همزمان، پرونده تعلیق محرومیت فولارین بالوگان پس از تماس دونالد ترامپ نیز درخواستهایی برای بررسی مستقل ایجاد کرده است. بااینحال، تا ظهر سهشنبه ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ هنوز مجمع فوقالعاده فیفا رسماً فراخوانده نشده، رأی عدم اعتماد برگزار نشده و استعفای اینفانتینو نیز اعلام نشده است.
جانی اینفانتینو که پس از پایان جام جهانی ۲۰۲۶ خود را در آستانه انتخاب مجدد و بدون رقیب جدی میدید، حالا با بزرگترین بحران دوران ریاستش بر فیفا روبهرو شده است. فدراسیونهای فوتبال ولز، سوئد و صربستان رسماً حمایت خود از نامزدی او برای دوره ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۱ را پس گرفتهاند و اتحادیه فوتبال انگلیس نیز در آستانه اتخاذ تصمیمی مشابه قرار دارد. همزمان، گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد رئیس فیفا برای جلب حمایت دونالد ترامپ بارها با کاخ سفید تماس گرفته، اما موفق نشده مستقیماً با رئیسجمهوری آمریکا صحبت کند. بااینحال، بررسی تحولات نشان میدهد بحران کنونی فقط نتیجه اتفاقات جام جهانی نیست؛ طرح شکستخورده واگذاری بخشی از منافع تجاری جام جهانی به سرمایهگذاران خصوصی، مهمترین عامل شورش گسترده علیه اینفانتینو بوده است.
بحران طرح واگذاری بخشی از منافع تجاری جام جهانی، موقعیت جیانی اینفانتینو را بهشدت متزلزل کرده است. رسانههای بریتانیایی از احتمال برگزاری نشست اضطراری شورای فیفا و درخواست برای استعفای رئیس این نهاد خبر میدهند؛ بااینحال، هنوز برکناری اینفانتینو، زمان برگزاری جلسه فوقالعاده یا نامزد شدن جانشینان احتمالی بهصورت رسمی تأیید نشده است. آنچه قطعی به نظر میرسد، از دست رفتن اعتماد بخش بزرگی از فوتبال اروپا و آمریکای شمالی و آغاز جدیترین نبرد قدرت در فیفا از زمان انتخاب اینفانتینو در سال ۲۰۱۶ است.
تنها چند هفته پس از پایان جام جهانی ۲۰۲۶، فیفا بررسی رسمی افزایش تعداد تیمهای جام جهانی ۲۰۳۰ از ۴۸ به ۶۴ تیم را آغاز کرده است؛ طرحی که میتواند تعداد مسابقات را به ۱۲۸ بازی برساند، مسیر صعود تیمهایی مانند ایران را هموارتر کند و درآمدهای تجاری فوتبال جهان را دوباره افزایش دهد. بااینحال، نگرانی درباره افت کیفیت فنی، فرسودگی بازیکنان و بیاعتبار شدن مسابقات مقدماتی، این پیشنهاد را به یکی از جنجالیترین پروندههای فوتبال جهان تبدیل کرده است.
جیانی اینفانتینو پس از چند روز اعتراض کمسابقه کنفدراسیونهای قارهای، از اجرای پروژه «FIFA Forward Enterprise» صرفنظر کرد. طرحی که قرار بود بخشی از فعالیتهای تجاری جام جهانی و دیگر مسابقات فیفا را در شرکتی حدوداً ۲۰ میلیارد دلاری متمرکز کند، با تهدید یوفا و ۵۵ فدراسیون عضو آن به تحریم رقابتهای فیفا، مخالفت کونکاکاف و انتقاد شدید کنفدراسیون فوتبال آسیا روبهرو شد. عقبنشینی سریع رئیس فیفا، پروژه را متوقف کرد؛ اما مناقشهای بزرگ درباره شفافیت، تمرکز قدرت و آینده مدیریت فوتبال جهان به جا گذاشت.
تنش بر سر آینده تجاری فوتبال جهان به رویارویی کمسابقهای میان فیفا و کنفدراسیونهای قارهای تبدیل شده است. فیفا میخواهد با تأسیس شرکت «FIFA Forward Enterprise» یا FFE، فعالیتهای تجاری و اجرایی جام جهانی و دیگر تورنمنتهایش را در ساختاری به ارزش اولیه ۲۰ میلیارد دلار متمرکز کند و بخشی از سهام آن را به سرمایهگذاران خصوصی بفروشد. در مقابل، یوفا از تحریم رقابتهای فیفا سخن گفته و کونکاکاف و کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز با مدل پیشنهادی مخالفت کردهاند؛ شکافی که اکنون فقط بر سر پول نیست و مستقیماً به حاکمیت آینده فوتبال مربوط میشود.
جانی اینفانتینو به ۲۱۱ فدراسیون عضو فیفا تا ۱۹ سپتامبر فرصت داده است درباره تأسیس «فیفا فوروارد اینترپرایز» و ورود سرمایهگذاران خصوصی به بازوی تجاری جام جهانی تصمیم بگیرند. در صورت تصویب، هر فدراسیون میتواند در چرخه نخست تا ۴۰ میلیون دلار دریافت کند و مجموع منابع توسعهای طی ۱۲ سال به حدود ۸۶ میلیون دلار برسد؛ اما مخالفت گسترده یوفا، کنفدراسیون فوتبال آسیا و کونکاکاف، این طرح ۲۰ میلیارد دلاری را به بحرانی جدی در ساختار حکمرانی فوتبال جهان تبدیل کرده است.
انتشار نامه خصوصی جیانی اینفانتینو به کلودیو تاپیا، رئیس فدراسیون فوتبال آرژانتین، حاشیه تازهای پس از فینال جام جهانی ۲۰۲۶ به وجود آورد. رئیس فیفا در این نامه از عملکرد، تعهد و حرفهایبودن آلبیسلسته تمجید کرده؛ آن هم در شرایطی که دادستان انضباطی و اخلاقی فیفا در حال بررسی درگیریهای خشن بازیکنان آرژانتین پس از شکست مقابل اسپانیاست. آیا این نامه صرفاً یک پیام تشریفاتی بوده یا نشانه برخورد دوگانه فیفا با نایبقهرمان جهان است؟
جیانی اینفانتینو در گستردهترین جام جهانی تاریخ، تقریباً به اندازه دو دور و نیم گردش دور زمین پرواز کرد. رئیس فیفا برای حضور در ورزشگاههای آمریکا، کانادا و مکزیک بیش از ۹۵ هزار کیلومتر با جت اختصاصی جابهجا شد و ۱۱۵ ساعت را در آسمان گذراند؛ آماری که در کنار نمایش توان لجستیکی فیفا، پرسشهای تازهای درباره هزینههای مدیریتی و تعهدات زیستمحیطی این نهاد ایجاد کرده است.
دادگاه منطقهای فرانکفورت در پی شکایت شرکت آلمانی تیکومبو، یک قرار موقت قضایی علیه فیفا صادر کرده و از این نهاد خواسته است برخی شیوههای فروش و بازفروش بلیت به مصرفکنندگان آلمانی را متوقف یا اصلاح کند. مهمترین بخش دستور دادگاه، الزام پلتفرم رسمی بازفروش فیفا به اعلام هویت و نشانی فروشندگان تجاری پیش از تکمیل خرید است. بااینحال، این تصمیم هنوز رأی نهایی پرونده نیست، فیفا حق اعتراض دارد و مجازاتهای ذکرشده برای مدیران این نهاد نیز تنها در صورت نقض دستور و طی فرایند اجرایی مطرح میشوند.
جام جهانی فوتبال ممکن است تنها چهار سال پس از افزایش تعداد تیمها از ۳۲ به ۴۸ کشور، بار دیگر بزرگتر شود. جیانی اینفانتینو تأیید کرده فیفا پس از پایان جام جهانی ۲۰۲۶، طرح حضور ۶۴ تیم در نسخه ۲۰۳۰ را بهطور رسمی بررسی خواهد کرد. این پیشنهاد با حمایت رئیس فدراسیون فوتبال اسپانیا مواجه شده، اما هنوز تصویب نشده و مخالفان درباره افت کیفیت مسابقات، افزایش فشار بر بازیکنان و سیاسی شدن تصمیمات فیفا هشدار میدهند.
مهدی تاج سالها ارتباط نزدیک خود با جیانی اینفانتینو را یکی از امتیازهای دیپلماسی فوتبال ایران معرفی کرد؛ ارتباطی که براساس روایت شخص رئیس فدراسیون، تا خطابشدن او با نام «میدی» و دریافت تضمین برای حل مشکلات جام جهانی پیش رفته بود. بااینحال، تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ با صدور دیرهنگام ویزای بازیکنان، محرومیت تعدادی از مدیران و عوامل پشتیبانی، انتقال اضطراری اردو از آریزونا به مکزیک و محدودیت اقامت در آمریکا روبهرو شد. نتیجه روشن است: دسترسی شخصی به رئیس فیفا وجود داشت، اما این دسترسی به تضمینی مؤثر برای تأمین کامل حقوق کاروان ایران تبدیل نشد.
جام جهانی ۲۰۲۶ هنوز به پایان نرسیده، اما فیفا از بررسی یک تغییر تاریخی دیگر خبر داده است. جیانی اینفانتینو میگوید پیشنهاد افزایش تعداد تیمهای جام جهانی از ۴۸ به ۶۴ تیم پس از پایان این دوره در کمیتههای مربوط بررسی خواهد شد. با این حال، هنوز هیچ تصمیم رسمی برای تغییر فرمت جام جهانی ۲۰۳۰ گرفته نشده و برنامه مصوب فعلی همان تورنمنت ۴۸ تیمی است. اجرای طرح جدید میتواند تعداد مسابقات را به ۱۲۸ بازی برساند و تقریباً یکسوم اعضای فیفا را وارد مرحله نهایی کند.
پیروزی دو بر یک انگلیس مقابل نروژ در مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ تنها به دلیل گلهای جود بلینگام و صعود دراماتیک سهشیرها خبرساز نشد. نمایش تصاویر جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، در کنار هاکون مگنوس، ولیعهد نروژ، در جایگاه ویژه ورزشگاه میامی واکنش برخی هواداران انگلیسی را برانگیخت؛ بهخصوص آنکه مسابقه با چند تصمیم بحثبرانگیز داوری همراه بود. با این حال، بررسی ماجرا نشان میدهد حضور این دو مقام کنار یکدیگر بخشی از میزبانی رسمی شخصیتهای بلندپایه بوده و هیچ مدرکی مبنی بر ارتباط این چیدمان با تصمیمهای داوری منتشر نشده است.
جام جهانی ۲۰۳۰ پیش از این نیز قرار بود با میزبانی شش کشور در سه قاره، متفاوتترین دوره تاریخ فوتبال باشد؛ اما اکنون طرح افزایش تعداد تیمها از ۴۸ به ۶۴، ابعاد تازهای به این تورنمنت داده است. جیانی اینفانتینو تأیید کرده که پیشنهاد گسترش مسابقات پس از پایان جام جهانی ۲۰۲۶ بررسی خواهد شد. بااینحال، فیفا هنوز هیچ تصمیم نهایی نگرفته و مخالفت جدی یوفا و برخی کنفدراسیونها نشان میدهد تصویب این طرح به سادگی امکانپذیر نیست.
شکست ۴ بر یک آمریکا مقابل بلژیک در مرحله یکهشتم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ فقط پایان کار یکی از میزبانان مسابقات نبود؛ این نتیجه برای جیانی اینفانتینو و فیفا هم میتوانست نقش یک خاموشکننده اضطراری را بازی کند. چند ساعت قبل از این مسابقه، تصمیم فیفا برای تعلیق محرومیت فولارین بالوگان، مهاجم تیم ملی آمریکا، به یکی از جنجالیترین پروندههای جام جهانی تبدیل شده بود؛ تصمیمی که پس از تماس مستقیم دونالد ترامپ با رئیس فیفا، اتهام دخالت سیاسی در فوتبال را دوباره به مرکز بحثها آورد. رویترز گزارش داده فیفا محرومیت یکجلسهای بالوگان را برای دوره آزمایشی یکساله تعلیق کرد و ترامپ نیز از اینفانتینو خواسته بود اخراج این بازیکن بازبینی شود.
فیفا با استناد به ماده ۲۷ آییننامه انضباطی، اجرای محرومیت فولارین بالوگان را به حالت تعلیق درآورد تا این مهاجم آمریکایی مجوز حضور در دیدار مقابل بلژیک را دریافت کند.
جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، در واکنش به موج انتقادها درباره تعلیق محرومیت فولارین بالوگان، تأکید کرد نهادهای قضایی فیفا مستقل و خودمختار عمل میکنند و تصمیمگیری درباره پرونده مهاجم تیم ملی آمریکا، نه بر اساس فشار سیاسی، بلکه بر پایه آییننامه انضباطی و بررسی حقوقی انجام شده است. اینفانتینو همچنین تماس دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، را تأیید کرد، اما گفت در آن گفتوگو توضیح داده که پرونده در مسیر حقوقی نهادهای مستقل فیفا قرار دارد.
رئیس فدراسیون جهانی فوتبال فیفا با انتشار متنی در فضای مجازی از اعضای تیم ملی ایران بابت عملکردشان در جام جهانی ۲۰۲۶ تشکر کرد.