قیمت مرغ امروز ۲۵ تیر ۱۴۰۵؛ کاهش ۵۰ هزار تومانی دوام می‌آورد؟

براساس آخرین نرخ‌های اعلام‌شده از بازار، قیمت هر کیلو مرغ زنده حدود ۲۰۰ هزار تومان و مرغ گرم در سطح خرده‌فروشی‌ها بین ۳۰۰ تا ۳۱۰ هزار تومان است. قیمت هر کیلو ران مرغ نیز در همین محدوده قرار دارد؛ سینه مرغ حدود ۵۵۰ هزار تومان و فیله مرغ نزدیک به ۶۵۰ هزار تومان عرضه می‌شود. این ارقام میانگین‌های اعلامی بازار هستند و ممکن است بسته به شهر، کیفیت، وزن، برند، نوع بسته‌بندی و محل فروش متفاوت باشند.

مقایسه نرخ فعلی با قیمت‌های ابتدای تیر، کاهش بازار را تأیید می‌کند. در دوم تیرماه، قیمت مرغ کامل در برخی فهرست‌های بازار حدود ۳۵۰ هزار تومان برای هر کیلو اعلام شده بود؛ در حالی که نرخ فعلی مورد اشاره فعالان صنفی به محدوده ۳۰۰ تا ۳۱۰ هزار تومان رسیده است. قیمت سینه مرغ در همان مقطع حدود ۵۴۸ هزار تومان گزارش شده بود که فاصله زیادی با نرخ کنونی ۵۵۰ هزار تومانی ندارد؛ بنابراین افت اصلی بیشتر در مرغ کامل مشاهده می‌شود تا قطعات پرتقاضا.

چرا قیمت مرغ ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان کاهش یافت؟

مهم‌ترین علت افت قیمت، افزایش عرضه در مقایسه با تقاضاست. مهدی یوسف‌خانی، دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بسته‌بندی طیور، میزان مازاد تولید را حدود ۳۰ درصد اعلام کرده است. زمانی که مرغ آماده کشتار بیش از ظرفیت مصرف بازار تولید شود، مرغداران و کشتارگاه‌ها برای جلوگیری از افزایش وزن گله، بالا رفتن هزینه خوراک و انباشت محصول، ناچار می‌شوند مرغ را با قیمت پایین‌تری عرضه کنند.

گزارش‌های صنفی دیگر نیز از انباشت مرغ در واحدهای تولیدی خبر می‌دهند. مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی اعلام کرده است که مازاد عرضه و کاهش مصرف، طی ۲۵ روز حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان زیان به تولیدکنندگان وارد کرده است. این رقم برآورد تشکل صنفی است و جزئیات حسابرسی مستقلی برای آن منتشر نشده، اما شدت فشار واردشده بر مرغداران را نشان می‌دهد.

کاهش قدرت خرید خانوارها نیز بخش دیگری از مسئله است. افزایش قیمت مواد غذایی باعث شده است مصرف‌کنندگان در خرید مرغ کامل، فیله و سینه محتاط‌تر شوند یا به سراغ قطعات ارزان‌تر بروند. وقتی تقاضا با سرعت افزایش تولید هماهنگ نباشد، حتی کالایی مانند مرغ که یکی از منابع اصلی پروتئین خانوار محسوب می‌شود، با مازاد عرضه روبه‌رو خواهد شد.

چرا مرغداران با وجود قیمت ۳۰۰ هزار تومانی زیان می‌کنند؟

قیمت ۳۰۰ تا ۳۱۰ هزار تومانی، نرخ فروش مرغ گرم به مصرف‌کننده است؛ اما مرغدار محصول خود را به این قیمت نمی‌فروشد. نرخ مرغ زنده در واحد تولیدی حدود ۲۰۰ هزار تومان اعلام شده و هزینه‌های کشتار، افت وزن، قطعه‌بندی، بسته‌بندی، سردخانه، حمل‌ونقل و سود شبکه توزیع به آن افزوده می‌شود تا قیمت نهایی شکل بگیرد. به همین دلیل، فاصله میان قیمت مرغ زنده و نرخ فروشگاهی را نمی‌توان تماماً سود کشتارگاه یا فروشنده تلقی کرد.

مرغداران معتقدند قیمت فعلی مرغ زنده، هزینه‌های تولید آنها را پوشش نمی‌دهد. خوراک طیور، جوجه یک‌روزه، دارو، واکسن، انرژی، دستمزد و حمل‌ونقل، مهم‌ترین اجزای هزینه تولید هستند. اگر مرغدار مجبور شود محصول را پایین‌تر از قیمت تمام‌شده بفروشد، ممکن است در دوره بعد میزان جوجه‌ریزی را کاهش دهد؛ تصمیمی که چند هفته بعد می‌تواند عرضه بازار را کم کرده و قیمت‌ها را دوباره افزایش دهد.

این چرخه یکی از مشکلات تکرارشونده بازار مرغ است: افزایش بیش از نیاز جوجه‌ریزی ابتدا قیمت را پایین می‌آورد و تولیدکننده را زیان‌ده می‌کند؛ سپس کاهش تولید، بازار را با کمبود یا جهش قیمت روبه‌رو می‌سازد. تنظیم مستمر میزان تولید براساس مصرف واقعی، می‌تواند از شدت این نوسان‌ها بکاهد.

صادرات مرغ می‌تواند بازار را متعادل کند؟

فعالان صنعت طیور صادرات را یکی از مهم‌ترین راه‌های جمع‌آوری مازاد تولید می‌دانند. پیش‌تر با صادرات ۱۰ هزار تن مرغ موافقت شده بود، اما اتحادیه مرغداران اعلام کرده این میزان به‌تنهایی برای ایجاد تعادل پایدار کافی نیست. تداوم صادرات و فراهم شدن بازارهای مقصد می‌تواند بخشی از مرغ انباشته‌شده را از بازار داخلی خارج کند و نرخ خرید از مرغدار را افزایش دهد.

با این حال، صادرات باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که در ماه‌های آینده موجب کمبود داخلی نشود. اگر حجم زیادی از محصول هم‌زمان صادر شود و مرغداران نیز جوجه‌ریزی را کاهش دهند، بازار ممکن است چند هفته بعد با افت عرضه مواجه شود. سیاست‌گذار باید میان حمایت از تولیدکننده، حفظ ذخایر و جلوگیری از افزایش فشار بر مصرف‌کننده تعادل برقرار کند.

خرید حمایتی چه تأثیری بر قیمت مرغ دارد؟

خرید حمایتی یکی دیگر از ابزارهای کنترل مازاد عرضه است. در این روش، شرکت پشتیبانی امور دام بخشی از مرغ تولیدی را با نرخ مشخص خریداری و برای ذخایر تنظیم بازار نگهداری می‌کند. کاهش محصول موجود در بازار آزاد می‌تواند قیمت مرغ زنده را به هزینه تولید نزدیک کند و از زیان بیشتر مرغداران جلوگیری کند.

یوسف‌خانی پیش‌بینی کرده است در صورت انجام خرید حمایتی و فعال شدن صادرات، قیمت مرغ در هفته آینده حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار تومان افزایش یابد. بر این اساس، نرخ مرغ گرم ممکن است از محدوده ۳۰۰ تا ۳۱۰ هزار تومان به بازه تقریبی ۳۱۰ تا ۳۳۰ هزار تومان برسد. این رقم یک پیش‌بینی صنفی است و تحقق آن به حجم خرید حمایتی، میزان صادرات، تقاضای مصرف‌کنندگان و عرضه روزانه وابسته خواهد بود.

روزانه چه میزان مرغ در کشور توزیع می‌شود؟

براساس اعلام دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بسته‌بندی طیور، روزانه حدود ۶ هزار و ۵۰۰ تا هفت هزار تن مرغ در سراسر کشور توزیع می‌شود. سهم تهران از این میزان حدود هزار و ۲۰۰ تا هزار و ۳۰۰ تن در روز است. آمار دیگری که در ابتدای تیر منتشر شد نیز حجم توزیع روزانه کشور را نزدیک به هفت هزار تن اعلام کرده بود؛ بنابراین گزارش‌های دو تشکل صنفی درباره میزان عرضه روزانه تقریباً با یکدیگر همخوانی دارند.

حجم بالای توزیع روزانه نشان می‌دهد در حال حاضر کمبود فیزیکی مرغ در بازار مطرح نیست. مسئله اصلی، نامتوازن بودن تولید و مصرف و توزیع زیان میان حلقه‌های مختلف زنجیره است. مصرف‌کننده همچنان مرغ را با نرخی بالا نسبت به درآمد خود خریداری می‌کند، در حالی که مرغدار می‌گوید همان محصول را پایین‌تر از هزینه تولید فروخته است.

پیش‌بینی قیمت مرغ در هفته آینده

در کوتاه‌مدت، سه سناریو برای بازار مرغ قابل تصور است. اگر خرید حمایتی و صادرات اجرایی شود، احتمال افزایش ۱۰ تا ۲۰ هزار تومانی نرخ وجود دارد. اگر این برنامه‌ها با تأخیر روبه‌رو شوند و مازاد ۳۰ درصدی ادامه یابد، قیمت احتمالاً در محدوده فعلی باقی می‌ماند یا در سطح مرغ زنده باز هم کاهش می‌یابد. در سناریوی سوم، کاهش سریع جوجه‌ریزی می‌تواند بازار را در هفته‌های آینده با افت عرضه و افزایش شدیدتر قیمت مواجه کند. این جمع‌بندی تحلیلی بر داده‌های صنفی موجود استوار است و به معنای پیش‌بینی قطعی بازار نیست.

در مجموع، افت ۴۰ تا ۵۰ هزار تومانی قیمت مرغ بیش از آنکه حاصل کاهش هزینه تولید باشد، نتیجه افزایش عرضه و کاهش تقاضاست. این وضعیت در کوتاه‌مدت به نفع مصرف‌کننده به نظر می‌رسد، اما ادامه زیان مرغداران می‌تواند پایداری تولید را تهدید کند. نحوه اجرای صادرات، خرید حمایتی و مدیریت جوجه‌ریزی، مسیر قیمت مرغ در هفته‌ها و ماه‌های آینده را تعیین خواهد کرد.