بحران ۱۷ هزار نفری در بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶؛ ژاپن برای اسکان ورزشکاران به کشتی کروز و خانه‌های کانتینری پناه برد

بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ از ۱۹ سپتامبر تا ۴ اکتبر در آیچی، ناگویا و تعدادی از شهرهای دیگر ژاپن برگزار می‌شود، اما در فاصله تنها چند هفته تا افتتاحیه، آمار نهایی کاروان‌ها از پیش‌بینی‌های اولیه عبور کرده است.

شورای المپیک آسیا هفته گذشته اعلام کرد این دوره بیش از ۱۱ هزار ورزشکار و ۶ هزار مقام رسمی و مربی از ۴۵ کشور و منطقه را میزبانی خواهد کرد؛ یعنی مجموعاً حدود ۱۷ هزار نفر. مسابقات نیز در ۴۳ رشته ورزشی و ۷۱ دیسیپلین برگزار می‌شوند و ۴۶۹ رویداد مدالی در برنامه قرار دارد.

مسئله از آنجا جدی‌تر می‌شود که اسناد رسمی میزبانی، برنامه اقامت را بر اساس حداکثر ۱۵ هزار ورزشکار و عضو کاروان تدوین کرده بودند. قرارداد میزبانی حتی تصریح می‌کند که محل‌های اقامت باید برای حداکثر ۱۵ هزار نفر آماده شوند. بنابراین عدد تازه ۱۷ هزار نفری فقط یک افزایش آماری نیست؛ بلکه حدود دو هزار نفر بیشتر از سقفی است که بخش مهمی از طراحی لجستیکی و بودجه‌ای مسابقات بر مبنای آن انجام شده است.

چرا تعداد شرکت‌کنندگان بازی‌های آسیایی ناگهان به ۱۷ هزار نفر رسید؟

یکی از دلایل مطرح‌شده برای افزایش شمار شرکت‌کنندگان، گسترش برنامه مسابقات است.

شورای المپیک آسیا در ماه مارس اعلام کرد پدل و تک‌بال به‌طور رسمی به برنامه بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ اضافه شده‌اند. این دو رشته برای ۴۵ کمیته ملی المپیک آسیایی در دسترس قرار گرفتند و طبیعتاً اضافه شدن ورزش‌های جدید به معنای افزایش ورزشکار، کادر فنی، داور و عوامل اجرایی است.

Inside the Games نیز در گزارش تازه خود افزایش تعداد رشته‌ها و رسیدن تعداد کشورهای حاضر به ۴۵ کشور را از عوامل اصلی رشد کاروان‌ها دانسته است. این رسانه گزارش داده برگزارکنندگان و شورای المپیک آسیا همچنان درباره عدد نهایی شرکت‌کنندگان مذاکره می‌کنند.

تغییر اعداد در فاصله کوتاه نیز قابل توجه است. تا همین ۱۸ اوت، گزارش‌های خبری از حدود ۱۵ هزار ورزشکار و مقام رسمی سخن می‌گفتند، اما یک روز بعد OCA آمار بیش از ۱۷ هزار نفر را منتشر کرد.

ژاپن چرا برای بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ دهکده ورزشکاران نساخت؟

ریشه بحران فعلی را باید چند سال عقب‌تر جست‌وجو کرد.

برنامه اولیه این بود که در محل سابق پیست اسب‌دوانی ناگویا یک دهکده بزرگ ورزشکاران ساخته شود. اما در مارس ۲۰۲۳، هیده‌آکی اومورا، استاندار آیچی، اعلام کرد این طرح کنار گذاشته می‌شود و میزبان به جای آن از هتل‌ها و امکانات موجود استفاده خواهد کرد.

افزایش شدید هزینه مصالح، تورم و بالا رفتن هزینه ساخت از عوامل اصلی این تصمیم بودند. اومورا در آن مقطع توضیح داده بود هزینه دهکده‌ای که ابتدا حدود ۳۰ میلیارد ین برآورد شده بود، ممکن است به حدود دو برابر برسد. مقام‌های آیچی نیز بعدها تأیید کردند افزایش قیمت مصالح و نیروی کار یکی از دلایل لغو طرح اصلی دهکده بوده است.

تصمیمی که سه سال قبل به‌عنوان راهی برای کنترل هزینه‌ها گرفته شد، اکنون در آستانه آغاز بازی‌ها اثر جانبی خود را نشان می‌دهد: میزبان دیگر یک مجموعه متمرکز و قابل توسعه برای جذب چند هزار نفر اضافه در اختیار ندارد.

کشتی کروز؛ دهکده شناور ورزشکاران بازی‌های آسیایی

غیرمعمول‌ترین بخش برنامه اسکان، استفاده از یک کشتی کروز است.

طبق اعلام رسمی شورای المپیک آسیا، کشتی‌ای که سازمان‌دهندگان آن را Hotel Ship یا هتل شناور می‌نامند، روز ۱۵ سپتامبر، چهار روز قبل از مراسم افتتاحیه، در اسکله کینجو ناگویا پهلو خواهد گرفت. این کشتی به همراه اقامتگاه‌های موقت Garden Pier بخشی از دهکده غیرمتمرکز ورزشکاران را تشکیل می‌دهد.

گزارش امروز خبرگزاری فرانسه می‌گوید برگزارکنندگان کشتی ایتالیایی Costa Serena را برای مسابقات اجاره کرده‌اند و قرار است حدود چهار تا پنج هزار ورزشکار در این کشتی اقامت داشته باشند.

ایده استفاده از کشتی باعث شده این دوره از بازی‌های آسیایی از نظر مدل اقامت با دوره‌های سنتی تفاوت چشمگیری داشته باشد. هدف اصلی این است که بدون ساخت سازه دائمی تازه، چند هزار تخت به ظرفیت اسکان اضافه شود.

البته زمان برگزاری بازی‌ها با فصل طوفان‌های موسمی ژاپن همزمان است. برگزارکنندگان گفته‌اند نسبت به ایمنی برنامه اطمینان دارند، اما همین عامل باعث شده طرح «دهکده شناور» بیش از گذشته زیر ذره‌بین قرار بگیرد.

خانه‌های کانتینری هم وارد برنامه شدند

کشتی کروز تنها راهکار غیرمتعارف ژاپنی‌ها نیست.

حدود دو هزار ورزشکار و عضو کاروان‌ها قرار است در واحدهای چوبی و سازه‌های کانتینری در محدوده Garden Pier ناگویا اقامت کنند. بقیه افراد در هتل‌های آیچی و شهرهای میزبان مستقر خواهند شد.

این مدل اقامتی پراکنده یک مزیت مهم دارد: هزینه ساخت یک دهکده دائمی چندصدمیلیارد ینی را حذف می‌کند.

اما نقطه ضعف آن نیز آشکار است. اسکان هزاران ورزشکار در کشتی، کانتینرها و تعداد زیادی هتل، مدیریت حمل‌ونقل، تغذیه، امنیت، خدمات پزشکی و زمان رسیدن ورزشکاران به محل مسابقه را پیچیده‌تر می‌کند.

حتی بخشی از رقابت‌ها در توکیو برگزار می‌شود و ورزشکاران رشته‌هایی مانند شنا، شیرجه و سوارکاری در همان منطقه مستقر خواهند شد.

برگزارکنندگان از شورای المپیک آسیا چه می‌خواهند؟

بر اساس گزارش خبرگزاری کیودو که توسط AFP و رسانه‌های دیگر بازتاب داده شده، کمیته برگزاری از شورای المپیک آسیا خواسته مسئله افزایش تعداد اعضای کاروان‌ها را بررسی کند.

سازمان‌دهندگان ژاپنی جزئیات مذاکرات را علنی نکرده‌اند، اما در بیانیه‌ای به AFP گفته‌اند که به‌طور منظم اطلاعات مربوط به ثبت‌نام کاروان‌ها را با OCA به اشتراک می‌گذارند و درباره ترتیباتی مانند اسکان در حال رایزنی هستند.

این موضوع از یک جهت مهم است: کاهش تعداد ورزشکاران ثبت‌نام‌شده در این مرحله تقریباً دشوار است. در نتیجه، اگر تعدیلی صورت گیرد، احتمالاً تمرکز بیشتری روی تعداد همراهان، مربیان و مقامات رسمی خواهد بود.

با وجود این، تا صبح چهارشنبه ۲۶ اوت هیچ تصمیم رسمی درباره کاهش تعداد کاروان‌ها یا تغییر برنامه مسابقات اعلام نشده است.

افزایش ۱۳ درصدی چرا برای میزبان تا این حد مهم است؟

در ظاهر، اضافه شدن دو هزار نفر به یک رویداد ۱۷ هزار نفری ممکن است عدد بزرگی به نظر نرسد، اما در یک رویداد چندرشته‌ای هر ورزشکار یا مقام رسمی فقط به «یک تخت» نیاز ندارد.

برای هر فرد باید حمل‌ونقل، غذا، خدمات پزشکی، امنیت، اعتبارنامه، نیروی خدماتی و زیرساخت پشتیبانی فراهم شود. بنابراین افزایش ۱۳.۳ درصدی تعداد نفرات می‌تواند هزینه و پیچیدگی عملیاتی را در چندین بخش به‌طور همزمان بالا ببرد.

ضمن اینکه میزبان قبلاً مدل برگزاری خود را برای کاهش هزینه‌ها بسیار فشرده کرده بود. کنار گذاشتن دهکده اصلی، استفاده از امکانات موجود و روی آوردن به اقامتگاه‌های موقت همگی با هدف کنترل بودجه انجام شده‌اند.

اکنون هر افزایش ناگهانی در تعداد نفرات، حاشیه امن این مدل کم‌هزینه را کاهش می‌دهد.

آیا بحران اسکان می‌تواند بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ را مختل کند؟

در شرایط فعلی، شواهدی مبنی بر تغییر تاریخ مسابقات یا اختلال قطعی در برنامه ورزشی وجود ندارد.

بازی‌های آسیایی طبق برنامه از ۱۹ سپتامبر تا ۴ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار خواهند شد و مقامات ژاپنی همچنان از ورود آماده‌سازی‌ها به مراحل نهایی سخن می‌گویند.

با این حال، بحران ۱۷ هزار نفری یکی از جدی‌ترین آزمون‌های اجرایی آیچی–ناگویا در هفته‌های پایانی محسوب می‌شود. میزبان در ابتدا متعهد شده بود ظرفیت ۱۵ هزار نفر را مدیریت کند؛ اکنون باید برای دو هزار نفر بیشتر، آن هم بدون دهکده سنتی ورزشکاران، راه‌حل پیدا کند.

کشتی Costa Serena، اقامتگاه‌های کانتینری و شبکه هتل‌ها فعلاً پاسخ ژاپن به این مسئله هستند، اما موفقیت واقعی این طرح زمانی مشخص خواهد شد که هزاران ورزشکار از ۴۵ کشور وارد ژاپن شوند.

بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ هنوز شروع نشده، اما نخستین مسابقه بزرگ میزبان از همین حالا آغاز شده است: مسابقه با زمان برای پیدا کردن جای خواب، حمل‌ونقل و خدمات مناسب برای ۱۷ هزار ورزشکار و همراه؛ جمعیتی که قرار نبود تا این اندازه بزرگ باشد.