موج دوم انفجارها در جنوب ایران؛ صدای انفجار دوباره در بندرعباس، قشم و این بار لاوان شنیده شد

تحولات جنوب ایران در ساعات پایانی سه‌شنبه وارد مرحله تازه‌ای شده است.

سایت دنیای اقتصاد در ساعت ۲۲:۱۱ روز ۱۰ شهریور به نقل از خبرگزاری صداوسیما گزارش داد صدای انفجار بار دیگر در بندرعباس و قشم شنیده شده است. در همان گزارش از شنیده شدن صدای انفجار در جزیره لاوان نیز خبر داده شد.

این گزارش چند ساعت پس از نخستین موج صداهای انفجار در مناطق مختلف هرمزگان منتشر شده و نشان می‌دهد برخلاف تصور اولیه، تحولات نظامی شامگاه سه‌شنبه احتمالاً به یک موج کوتاه و محدود ختم نشده است.

با این حال یک تفکیک مهم باید رعایت شود: شنیده شدن صدای انفجار با تأیید اصابت به یک هدف مشخص یکسان نیست.

تا زمان تنظیم این گزارش، منابع رسمی ایرانی از اصابت به پالایشگاه لاوان یا زیرساخت مشخصی در این جزیره خبر نداده‌اند.

بندرعباس و قشم؛ انفجارها برای دومین بار گزارش شد

در ساعات ابتدایی حملات نیز گزارش‌هایی از شنیده شدن انفجار در بندرعباس، قشم، جاسک و سیریک منتشر شده بود. گزارش‌های محلی از چند صدای متوالی در شرق بندرعباس و بخش‌هایی از قشم حکایت داشتند.

اکنون خبر تازه صداوسیما نشان می‌دهد صدای انفجار دوباره در بندرعباس و قشم شنیده شده است.

این مسئله با گزارش‌های آمریکایی درباره گستره عملیات امشب همخوانی دارد. آکسیوس به نقل از منابع آمریکایی گزارش داده حملات تازه ایالات متحده نقاطی در امتداد سواحل جنوبی ایران و اطراف تنگه هرمز را هدف گرفته و از بندرعباس، جاسک، چابهار، کنارک، میناب، سیریک و قشم در میان مناطق مرتبط با عملیات نام برده است.

رویترز نیز اصل آغاز حملات آمریکا علیه اهداف ایرانی در اطراف تنگه هرمز را تأیید کرده است.

بنابراین ارتباط انفجارهای بندرعباس و قشم با حملات آمریکا محتمل و با گزارش‌های بین‌المللی سازگار است؛ هرچند درباره هدف دقیق هر انفجار هنوز اطلاعات کامل منتشر نشده است.

لاوان به فهرست نقاطی که صدای انفجار در آنها شنیده شد اضافه شد

مهم‌ترین نکته در گزارش تازه، نام جزیره لاوان است.

لاوان در غرب هرمزگان و در خلیج فارس قرار دارد و به دلیل وجود تأسیسات مهم نفتی و پالایشگاه، از نظر انرژی اهمیت بالایی دارد. به همین دلیل انتشار هر خبری از انفجار در این منطقه می‌تواند به سرعت حساسیت زیادی در بازارهای نفت ایجاد کند.

اما در شرایط فعلی نباید از شنیده شدن صدای انفجار مستقیماً نتیجه گرفت که پالایشگاه یا تأسیسات نفتی هدف قرار گرفته‌اند.

در جنگ‌های قبلی سال جاری، پالایشگاه لاوان واقعاً هدف حمله قرار گرفته بود و شرکت ملی پالایش و پخش آن حمله را تأیید کرده بود؛ رویترز نیز در ۸ آوریل گزارش داده بود حمله به پالایشگاه لاوان بدون تلفات انسانی انجام شده است.

همین سابقه باعث می‌شود خبر امشب حساس‌تر باشد، اما آن اتفاق مربوط به ماه آوریل است و نمی‌توان آن را به انفجارهای امشب تعمیم داد.

تا لحظه انتشار این گزارش، تأیید رسمی تازه‌ای از اصابت به پالایشگاه لاوان در ۱۰ شهریور پیدا نشده است.

آیا موج دوم حملات آمریکا آغاز شده است؟

زمان‌بندی انفجارهای تازه این احتمال را تقویت می‌کند.

سنتکام پیش‌تر اعلام کرده بود نیروهای آمریکایی از ظهر سه‌شنبه به وقت شرق آمریکا عملیات تازه‌ای علیه اهداف منتسب به سپاه پاسداران در ایران آغاز کرده‌اند. واشنگتن این عملیات را واکنشی به آنچه تلاش ایران برای مین‌گذاری در تنگه هرمز، حمله به کشتی‌های تجاری و حملات علیه نیروهای آمریکایی می‌خواند معرفی کرده است.

دونالد ترامپ نیز شامگاه سه‌شنبه درباره حملات توضیح داد و هشدار داد در صورت پاسخ ایران، عملیات بعدی آمریکا می‌تواند شدیدتر باشد.

بنابراین تداوم صدای انفجار پس از چند ساعت می‌تواند به معنای ادامه عملیات در چند مرحله باشد؛ اما هنوز نه سنتکام و نه منابع معتبر بین‌المللی جزئیات کامل تعداد موج‌های حمله، تسلیحات مورد استفاده و فهرست نهایی اهداف را منتشر نکرده‌اند.

گزارش‌ها از جنوب گسترده‌تر شده‌اند

خبرهای شامگاه سه‌شنبه دیگر فقط به بندرعباس و قشم محدود نیستند.

علاوه بر گزارش تازه درباره لاوان، دنیای اقتصاد دقایقی بعد خبری درباره شنیده شدن صدای انفجار در عسلویه نیز منتشر کرد.

در گزارش‌های earlier همان شب نیز نام جاسک، سیریک و نقاطی از شرق هرمزگان مطرح شده بود. از سوی دیگر گزارش‌های بین‌المللی از حملات آمریکا در امتداد جنوب ایران و مناطق اطراف تنگه هرمز حکایت دارند.

این پراکندگی جغرافیایی نشان می‌دهد عملیات امشب در صورت تأیید همه گزارش‌ها، محدود به یک نقطه نظامی یا یک جزیره نبوده است.

با این حال در فضای جنگی، انتشار سریع اطلاعات ناقص، تصاویر قدیمی و نسبت دادن صدای سامانه‌های پدافندی به اصابت مستقیم بسیار رایج است. به همین دلیل برای تعیین دقیق نقاط هدف قرارگرفته باید منتظر گزارش‌های رسمی، تصاویر قابل راستی‌آزمایی و ارزیابی‌های مستقل ماند.

چرا لاوان برای بازار نفت حساس است؟

اهمیت خبر لاوان فقط نظامی نیست.

جزیره لاوان دارای پالایشگاه و زیرساخت‌های مرتبط با صنعت نفت است و هرگونه اختلال واقعی در چنین مناطقی می‌تواند ریسک عرضه انرژی را افزایش دهد.

بازار جهانی نفت از قبل هم به شدت به درگیری تازه آمریکا و ایران واکنش نشان داده است. رویترز گزارش داده نفت برنت روز سه‌شنبه حدود چهار درصد افزایش یافت و به ۹۳.۹۳ دلار در هر بشکه رسید؛ افزایش قیمتی که ناشی از نگرانی درباره امنیت عرضه نفت در خلیج فارس و تنگه هرمز بوده است.

در همین روز دو نفتکش حامل نفت عربستان نیز هنگام عبور از منطقه تنگه هرمز با پرتابه‌هایی ناشناس هدف قرار گرفتند. هر دو کشتی حدود دو میلیون بشکه نفت حمل می‌کردند و تلفاتی گزارش نشد.

بنابراین حتی بدون تأیید آسیب به تأسیسات لاوان، صرف گسترش جغرافیایی درگیری به غرب هرمزگان می‌تواند نگرانی معامله‌گران نفت را تشدید کند.

فعلاً درباره خسارت در لاوان چه می‌دانیم؟

پاسخ کوتاه این است: تقریباً هیچ چیز قطعی.

آنچه اکنون قابل استناد است، گزارش شنیده شدن صدای انفجار در جزیره لاوان است.

اما هنوز اطلاعات قابل اتکایی درباره این موارد منتشر نشده است:

محل دقیق انفجار؛ اینکه صدای شنیده‌شده مربوط به اصابت بوده یا فعالیت پدافندی؛ خسارت احتمالی؛ وضعیت تأسیسات نفتی و پالایشگاه؛ و وجود یا عدم وجود تلفات.

به همین دلیل تیترهایی مانند «حمله به پالایشگاه لاوان» یا «اصابت به تأسیسات نفتی لاوان» در شرایط فعلی جلوتر از اطلاعات تأییدشده هستند.

جنوب ایران در یک شب پرتنش

در کمتر از چند ساعت، حملات تازه آمریکا به ایران از یک خبر رسمی سنتکام به مجموعه‌ای از گزارش‌های میدانی در بخش بزرگی از سواحل جنوبی کشور تبدیل شده است.

آمریکا اصل عملیات را تأیید کرده؛ منابع داخلی از شنیده شدن انفجار در بندرعباس، قشم و اکنون لاوان خبر داده‌اند و رسانه‌های بین‌المللی نیز حمله به اهدافی در اطراف تنگه هرمز را گزارش می‌کنند.

اما درباره موج تازه یک خط قرمز خبری همچنان وجود دارد: صدای انفجار به تنهایی به معنای اصابت یا خسارت نیست.

در نتیجه در ساعت ۲۲:۳۰ سه‌شنبه ۱۰ شهریور، تازه‌ترین تصویر این است: انفجارها در بندرعباس و قشم دوباره شنیده شده‌اند و لاوان نیز به فهرست مناطق گزارش‌شده اضافه شده؛ اما هنوز هیچ تأیید رسمی درباره هدف قرار گرفتن پالایشگاه لاوان یا میزان خسارت احتمالی منتشر نشده است.

اگر این حملات ادامه پیدا کند، مهم‌ترین خبر بعدی احتمالاً نه تعداد صداهای انفجار، بلکه مشخص شدن نوع اهداف، میزان خسارت و پاسخ احتمالی ایران خواهد بود؛ سه متغیری که هم مسیر بحران نظامی و هم قیمت جهانی نفت را تعیین خواهند کرد.