طلا تا مرز ۴۳۰۰ دلار سقوط کرد | جنگ بازارها را معکوس کرد

بازارهای جهانی در ۱۱ شهریور با یک پارادوکس کم‌سابقه روبه‌رو شده‌اند؛ همان تنش ژئوپلیتیکی که قیمت نفت را بالا می‌برد، این بار نتوانسته طلا را به‌عنوان دارایی امن تقویت کند.

بر اساس تازه‌ترین گزارش رویترز، قیمت قراردادهای نفت برنت تا ساعت ۰۶:۰۵ به وقت گرینویچ با یک دلار و سه سنت، معادل ۱.۱ درصد افزایش، به ۹۵ دلار و ۶۸ سنت در هر بشکه رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۶۱ سنت رشد در سطح ۹۰ دلار و ۸۳ سنت معامله شد. هر دو شاخص روز سه‌شنبه نیز بیش از چهار دلار جهش کرده بودند.

بنابراین بازار نفت در کمتر از دو جلسه معاملاتی، بخش مهمی از ریسک مربوط به تشدید درگیری در خاورمیانه را وارد قیمت‌ها کرده است.

چرا قیمت نفت امروز بالا رفت؟

محرک اصلی بازار، نگرانی از تداوم اختلال در تنگه هرمز است.

آمریکا از انجام دور تازه‌ای از حملات هوایی علیه اهدافی در ایران خبر داده و ایران نیز در پاسخ، حملاتی علیه اهداف آمریکایی در منطقه انجام داده است. شدت این تبادل حملات نسبت به هفته‌های گذشته افزایش یافته و امید بازار به کاهش سریع تنش را تضعیف کرده است.

برای معامله‌گران نفت، مسئله فقط خود حملات نظامی نیست؛ مهم‌تر از آن، تأثیری است که ادامه درگیری بر جریان واقعی نفتکش‌ها خواهد گذاشت.

تنگه هرمز پیش از آغاز این بحران مسیر عبور نفتی معادل حدود یک‌پنجم مصرف جهانی بود. تحلیلگران ING نیز تأکید کرده‌اند که با وجود عبور بخشی از محموله‌ها، افزایش تنش‌ها همچنان عبور کشتی‌ها را در معرض خطر جدی قرار داده است.

نشانه‌های اختلال در کشتیرانی نیز ملموس است. داده‌های Kpler نشان می‌دهد روز سه‌شنبه تنها چهار کشتی کالایی از تنگه هرمز عبور کردند؛ در حالی که این رقم روز قبل ۱۰ کشتی و میانگین ۱۰ روزه حدود ۱۳ کشتی بود. تنها یک کشتی در حال ورود و سه کشتی در حال خروج از تنگه ثبت شدند.

همین کاهش ترافیک دریایی باعث شده بازار برای هر بشکه نفت یک «حق بیمه ریسک» بالاتر در نظر بگیرد.

بازار دیگر فقط جنگ را قیمت‌گذاری نمی‌کند

پریانکا ساچدوا، رئیس تحلیل بازار در Phillip Nova، توصیف دقیقی از شرایط کنونی ارائه کرده است: بازار نفت دیگر فقط احتمال وقوع جنگ را قیمت‌گذاری نمی‌کند، بلکه هزینه یک جنگ حل‌نشده و طولانی را نیز در محاسبات خود وارد کرده است.

این تفاوت مهم است.

اگر معامله‌گران تصور کنند درگیری طی چند روز فروکش می‌کند، جهش نفت می‌تواند موقت باشد. اما اگر احتمال دهند اختلال در کشتیرانی، بیمه نفتکش‌ها، حمل‌ونقل و صادرات انرژی برای هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه پیدا کند، قیمت تعادلی نفت نیز بالاتر می‌رود.

عبور برنت از ۹۵ دلار نشان می‌دهد بخش بزرگی از بازار فعلاً سناریوی دوم را جدی گرفته است.

در عین حال هنوز همه جریان نفت متوقف نشده است. وزیر انرژی آمریکا اعلام کرده روز دوشنبه حدود ۱۷ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرده که بالاترین میزان از زمان کاهش جریان‌ها در جریان جنگ بوده است. این داده نشان می‌دهد مسیر کاملاً بسته نیست، اما نوسان شدید تعداد کشتی‌های عبوری همچنان عدم اطمینان بازار را بالا نگه داشته است.

کاهش ذخایر نفت آمریکا هم به کمک قیمت‌ها آمد

عامل حمایتی دیگر برای نفت از آمریکا آمده است.

آمار اولیه موسسه نفت آمریکا نشان می‌دهد ذخایر نفت خام این کشور در هفته منتهی به ۲۸ اوت حدود ۲.۶ میلیون بشکه کاهش یافته است. ذخایر فرآورده‌های تقطیری، شامل گازوئیل و نفت گرمایشی، نیز ۲۶۵ هزار بشکه پایین آمده است.

کاهش موجودی در بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان، درست در زمانی که بازار نسبت به عرضه خاورمیانه نگران است، سیگنال افزایشی دیگری ایجاد می‌کند.

اگر آمارهای رسمی بعدی نیز کاهش موجودی را تأیید کنند، بازار ممکن است نسبت به توان ذخایر برای جبران اختلال احتمالی در خاورمیانه حساس‌تر شود.

چرا طلا برخلاف نفت سقوط کرد؟

بخش عجیب معاملات امروز در بازار طلا رخ داده است.

در ساعات ابتدایی معاملات چهارشنبه، قیمت طلای نقدی با ۰.۶ درصد کاهش تا ۴۳۰۲ دلار و ۹۹ سنت در هر اونس پایین آمد و کمترین قیمت خود از هفتم اوت را ثبت کرد. در به‌روزرسانی بعدی، طلا بخشی از افت را جبران کرد و حوالی ۴۳۲۱ دلار قرار گرفت، اما همچنان در مسیر چهارمین روز متوالی کاهش باقی ماند.

قراردادهای آتی دسامبر طلا نیز در آخرین به‌روزرسانی حدود ۰.۶ درصد افت داشتند و در محدوده ۴۳۶۸ دلار معامله شدند.

این رفتار در نگاه اول متناقض است. جنگ معمولاً سرمایه‌گذاران را به سمت طلا می‌برد، اما این بار بازار مسیر متفاوتی انتخاب کرده است.

نفت گران چگونه دشمن طلا شد؟

زنجیره اثرگذاری بسیار روشن است:

افزایش تنش در خاورمیانه، نفت را گران می‌کند؛ نفت گران، هزینه حمل‌ونقل و تولید را بالا می‌برد؛ افزایش هزینه انرژی می‌تواند تورم را ماندگار کند؛ تورم بالاتر نیز فدرال رزرو را به سمت نرخ بهره بالاتر سوق می‌دهد.

همین حلقه اکنون بر ویژگی «پناهگاه امن» طلا غلبه کرده است.

بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا امروز تا حدود ۴.۸۱ درصد بالا رفت و بالاترین سطح نزدیک به سه سال را ثبت کرد. افزایش بازده اوراق برای طلا عامل منفی مهمی است، زیرا طلا سود دوره‌ای ندارد و هرچه بازده دارایی‌های بدون ریسک بیشتر شود، هزینه فرصت نگهداری طلا افزایش پیدا می‌کند.

دلار نیز نزدیک بالاترین سطح دو هفته اخیر قرار گرفته و شاخص دلار در محدوده ۹۹.۸ واحد نوسان کرده است. دلار قوی‌تر نیز خرید طلا را برای سرمایه‌گذارانی که با ارزهای دیگر معامله می‌کنند گران‌تر می‌کند.

احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا به ۷۰ درصد رسید

جدیدترین داده بازار نشان می‌دهد معامله‌گران اکنون احتمال افزایش نرخ بهره در نشست ماه جاری فدرال رزرو را حدود ۷۰ درصد ارزیابی می‌کنند. این رقم در ساعات قبل حدود ۶۸ درصد بود و افزایش آن نشان می‌دهد بازار همزمان با رشد نفت، احتمال سیاست پولی سختگیرانه‌تر را نیز بیشتر کرده است.

مایکل بار، عضو هیئت‌مدیره فدرال رزرو، گفته است اگر تورم به سرعت کاهش پیدا نکند، زمان افزایش نرخ بهره فرا خواهد رسید. کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، نیز در سخنرانی اخیر خود در جکسون هول احتمال نیاز به افزایش نرخ را مطرح کرده بود.

برای طلا، این دقیقاً همان سناریویی است که خریداران نمی‌خواهند ببینند.

شکسته شدن میانگین ۲۰۰ روزه؛ هشدار تکنیکال برای طلا

فشار روی طلا فقط بنیادی نیست.

قیمت همچنان پایین‌تر از میانگین متحرک ۲۰۰ روزه خود قرار دارد؛ سطحی که معامله‌گران حرفه‌ای برای تشخیص روند میان‌مدت بازار دنبال می‌کنند. شکسته شدن این سطح در روزهای گذشته باعث فعال شدن بخشی از فروش‌های تکنیکال شده است.

در نتیجه حتی اگر تقاضای پناهگاه امن افزایش پیدا کند، طلا ابتدا باید این ساختار تکنیکال تضعیف‌شده را ترمیم کند.

نقره، پلاتین و پالادیوم نیز امروز تحت فشار قرار گرفته‌اند. در تازه‌ترین داده‌ها نقره حدود ۰.۵ درصد کاهش یافته و به ۶۳.۹۶ دلار رسیده، پلاتین ۱۷۳۶ دلار و پالادیوم حدود ۱۳۰۵ دلار معامله شده است.

پیش‌بینی قیمت نفت و طلا؛ مرز ۱۰۰ دلار تعیین‌کننده می‌شود؟

در بازار نفت، محدوده ۱۰۰ دلار برای برنت اکنون به یک مرز روانی بسیار مهم تبدیل شده است.

تا زمانی که عبور کشتی‌ها از هرمز پایین‌تر از شرایط عادی باشد و نشانه روشنی از کاهش تنش دیده نشود، حق بیمه ریسک می‌تواند در قیمت نفت باقی بماند. یک تشدید جدید در اختلال صادرات یا حمله به نفتکش‌ها می‌تواند برنت را به آزمایش مرز ۱۰۰ دلار نزدیک کند.

اما بازگشت پایدار جریان کشتیرانی و نشانه‌های معتبر از کاهش تنش می‌تواند بخشی از جهش چند روز اخیر را تخلیه کند.

برای طلا، مسیر تقریباً برعکس است. گزارش اشتغال بخش خصوصی آمریکا و آمار اشتغال غیرکشاورزی روز جمعه اکنون به مهم‌ترین محرک‌های کوتاه‌مدت تبدیل شده‌اند. داده‌های اشتغال قوی می‌تواند احتمال افزایش نرخ بهره را بیشتر کرده و فشار روی طلا را ادامه دهد؛ آمار ضعیف‌تر از انتظار اما ممکن است بازده اوراق را پایین بیاورد و به طلا فرصت بازگشت بدهد.

در مجموع، بازارهای جهانی در ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ با یک معادله متفاوت روبه‌رو شده‌اند: تشدید درگیری ایران و آمریکا نفت را گران کرده، اما همان افزایش قیمت نفت از مسیر تورم و نرخ بهره به سقوط طلا منجر شده است.

تا زمانی که نگرانی درباره عرضه انرژی پابرجا باشد، نفت از ریسک ژئوپلیتیکی حمایت می‌گیرد؛ اما برای طلا، جنگ زمانی دوباره به یک محرک صعودی قدرتمند تبدیل خواهد شد که تقاضای پناهگاه امن بتواند بر فشار ناشی از بازده بالای اوراق، دلار قوی و احتمال افزایش نرخ بهره غلبه کند.