قیمت تخممرغ پایین میآید؟ تولید به ۱۱۵ هزار تن میرسد / مرغداران کیلویی ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان زیان میکنند
بازار تخممرغ در شهریور ۱۴۰۵ با یک تناقض عجیب روبهرو شده است؛ از یک طرف اتحادیه مرغداران میهن از مازاد ماهانه ۶ تا ۷ هزار تنی و افزایش تولید تا متوسط ۱۱۵ هزار تن در ماه طی نیمه دوم سال خبر میدهد، اما از طرف دیگر تولیدکنندگان میگویند محصول خود را ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان زیر هزینه تمامشده میفروشند. این شرایط میتواند در کوتاهمدت مانع افزایش دوباره قیمت تخممرغ برای خانوار شود، اما اگر زیان مرغداران ادامه پیدا کند، همان مازاد تولید امروز ممکن است به کاهش انگیزه تولید و مشکل عرضه در ماههای بعد تبدیل شود.
۱۴:۰۴ - ۱۱ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
محمد مرادی از اتحادیه مرغداران میهن در تازهترین اظهارات خود اعلام کرده در حال حاضر نهتنها کمبودی در تأمین تخممرغ کشور وجود ندارد، بلکه بازار با مازاد ماهانه حدود ۶ تا ۷ هزار تن روبهروست.
برآورد اتحادیه این است که در نیمه دوم سال متوسط تولید ماهانه تخممرغ به حدود ۱۱۵ هزار تن برسد و حتی با افزایش مصرف در فصل سرد، باز هم حدود پنج تا ۱۰ هزار تن محصول مازاد باقی بماند.
این اعداد یک پیام مهم دارند: افزایش قیمت تخممرغ در شرایط فعلی را نمیتوان با «کمبود تولید» توضیح داد.
برعکس، مشکل فعلی زنجیره بیشتر به هزینه تولید، نحوه توزیع و فاصله قیمت مرغداری تا فروشگاه مربوط است.
مرغدار تخممرغ را زیر قیمت تمامشده میفروشد
یکی از مهمترین بخشهای اظهارات تازه مرادی، وضعیت قیمت در مبدا تولید است.
او میگوید هر کیلو تخممرغ در مرغداری اکنون حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان پایینتر از هزینه تمامشده عرضه میشود. گزارش دیگری از اتحادیه نیز هزینه واقعی تولید هر کیلو تخممرغ را حدود ۲۶۸ هزار تومان و نرخهای اخیر در مرغداری را حدود ۲۲۰ تا ۲۲۵ هزار تومان اعلام کرده است.
یعنی بازار امروز از یک جهت به نفع مصرفکننده و به ضرر تولیدکننده حرکت کرده است.
مرغدار به دلیل مازاد عرضه و محدود بودن ظرفیت بازار نمیتواند قیمت را متناسب با هزینه تولید بالا ببرد. تخممرغ نیز کالایی نیست که بتوان آن را برای مدت طولانی در مرغداری نگه داشت و منتظر قیمت بهتر ماند؛ همین ویژگی قدرت چانهزنی تولیدکننده را کاهش میدهد.
نرخ ۲۳۵ هزار تومانی دقیقاً چیست؟
اینجا یک نکته مهم وجود دارد.
عدد ۲۳۵ هزار تومان برای هر کیلو که این روزها زیاد درباره تخممرغ تکرار میشود، نرخ ارشادی اعلامشده برای سطح تولید است و نباید آن را با قیمت نهایی فروشگاه اشتباه گرفت.
اتحادیه گفته با اضافه شدن حدود ۲۳ درصد هزینه و حاشیه زنجیره توزیع، قیمت باید به دست مصرفکننده برسد. گزارشهای صنفی اخیر نیز قیمت طبیعی یک شانه حدود دو کیلوگرمی را در محدوده ۵۶۰ تا ۵۷۰ هزار تومان ارزیابی کردهاند.
همزمان، یک برآورد تازهتر قیمت منطقی شانه ۳۰ عددی بستهبندی در فروشگاههای زنجیرهای را حدود ۵۳۰ هزار تومان و تخممرغ فله را حدود ۵۰۰ هزار تومان اعلام کرده است.
این اختلاف لزوماً به معنای تناقض نیست.
وزن واقعی شانه، اندازه تخممرغ، بستهبندی، برند، هزینه حمل و نوع محل عرضه میتواند قیمت نهایی را تغییر دهد. یک شانه ۳۰ عددی الزاماً دقیقاً دو کیلوگرم نیست؛ بنابراین مقایسه قیمت شانهها بدون توجه به وزن میتواند گمراهکننده باشد.
چرا با وجود مازاد تولید، تخممرغ هنوز برای مردم گران است؟
این سؤال احتمالاً مهمترین مسئله بازار است.
مازاد تولید به این معناست که قیمت فعلی نسبت به شرایط کمبود تحت فشار کاهشی قرار دارد؛ اما به این معنا نیست که هزینههای تولید به سطح سالهای گذشته برگشته است.
قیمت نهاده، نیروی کار، انرژی، حملونقل، دارو، واکسن، بستهبندی و سایر هزینههای مرغداری طی ماههای گذشته افزایش یافته و همین مسئله کف جدیدی برای قیمت تخممرغ ساخته است.
به همین دلیل ممکن است مرغدار امروز زیان کند و مصرفکننده نیز همزمان احساس کند تخممرغ گران است.
این دو گزاره متناقض نیستند.
وقتی هزینه تولید بهشدت بالا رفته باشد، حتی قیمت زیانده برای تولیدکننده نیز میتواند برای خانواری که درآمدش به همان نسبت رشد نکرده، بسیار بالا باشد.
تخممرغ از ۷۰۰ هزار تومان عقب نشست
بازار خردهفروشی در هفتههای گذشته قیمتهای بسیار متفاوتی را تجربه کرده است.
در نیمه دوم مرداد، گزارشهایی از عرضه شانه تخممرغ در محدوده حدود ۵۲۵ تا ۷۴۷ هزار تومان منتشر شد؛ اگرچه نرخهای نزدیک به سقف این محدوده بیشتر مربوط به برخی برندها، وزنها و فروشگاههای خاص بود و نمیشد آن را قیمت عمومی بازار دانست.
اکنون صحبت از نرخهای حدود ۵۰۰ تا ۵۷۰ هزار تومانی است.
بنابراین بازار واقعاً نسبت به اوجهای اخیر آرامتر شده، اما این کاهش به معنای بازگشت تخممرغ به یک کالای ارزان نیست.
قیمت کاهش یافته، اما روی سطحی بسیار بالاتر از گذشته ایستاده است.
مازاد ۱۰ هزار تنی برای بازار چه معنایی دارد؟
اگر پیشبینی تولید ۱۱۵ هزار تنی محقق شود و ماهانه پنج تا ۱۰ هزار تن محصول بیش از نیاز داخل وجود داشته باشد، فشار عرضه در نیمه دوم سال ادامه خواهد داشت.
در شرایط عادی این اتفاق باید قیمت را کنترل کند.
اما بازار تخممرغ یک تفاوت مهم با بسیاری از کالاها دارد: تولیدکننده نمیتواند برای مدت طولانی با زیان ادامه دهد.
اگر قیمت مرغداری برای چند ماه پایینتر از هزینه تولید باقی بماند، مرغدار ممکن است گلههای پیر را سریعتر حذف کند، جوجهریزی یا جایگزینی گله را کاهش دهد یا سرمایه در گردش کافی برای ادامه تولید نداشته باشد.
در آن صورت مازاد امروز میتواند با چند ماه فاصله به افت عرضه تبدیل شود.
به همین دلیل سیاستگذار معمولاً در شرایط مازاد سراغ دو ابزار میرود: خرید حمایتی و صادرات. خود مرادی نیز این دو را مهمترین ابزارهای حفظ پایداری تولید معرفی کرده است.
صادرات تخممرغ چرا اهمیت پیدا کرده است؟
سال گذشته بیش از ۱۰۰ هزار تن تخممرغ صادر شده بود، اما به گفته مرادی در سال جاری حجم صادرات به سطح سال قبل نرسیده است.
این کاهش برای بازاری که مازاد تولید دارد مهم است.
صادرات در چنین شرایطی فقط راهی برای ارزآوری نیست؛ بخشی از محصول اضافی را از بازار داخل خارج میکند و مانع سقوط قیمت مرغداری به زیر هزینه تولید میشود.
اما صادرات نیز یک شمشیر دولبه است.
اگر صادرات بیش از حد آزاد شود، قیمت داخلی ممکن است دوباره بالا برود؛ اگر کاملاً محدود شود، زیان تولیدکننده افزایش پیدا میکند.
بنابراین سیاست مطلوب تنظیم مقداری از صادرات است که مازاد واقعی بازار را جذب کند، بدون اینکه امنیت عرضه داخلی تحت تأثیر قرار گیرد.
آیا قیمت تخممرغ باز هم کاهش مییابد؟
در کوتاهمدت، دادههای فعلی بیشتر از ثبات یا کاهش محدود قیمت حمایت میکنند تا یک موج تازه گرانی.
سه عامل از این سناریو پشتیبانی میکند: تولید رو به افزایش است، اتحادیه از مازاد عرضه خبر میدهد و نرخ مرغداری نیز دوباره پایینتر از قیمت تمامشده قرار گرفته است.
بنابراین اگر شوک تازهای در هزینه نهادههای دامی یا عرضه ایجاد نشود، احتمال جهش ناشی از کمبود فعلاً پایین است.
اما انتظار سقوط شدید قیمت نیز منطقی نیست.
وقتی تولیدکننده همین حالا ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان در هر کیلو زیر هزینه تمامشده محصول میفروشد، فضای زیادی برای کاهش پایدار قیمت در مبدا وجود ندارد. ادامه این روند در نهایت تولید را تهدید میکند.
به همین دلیل محتملترین سناریوی نیمه دوم سال، بازاری با عرضه فراوان اما کف قیمتی نسبتاً بالا است.
قیمت منطقی شانه تخممرغ چقدر است؟
برای مصرفکننده، بهتر است به جای یک عدد ثابت برای «شانه»، وزن را ملاک قرار دهد.
گزارشهای صنفی اخیر برای شانه تقریباً دو کیلویی، محدوده ۵۳۰ تا ۵۷۰ هزار تومان را قابل دفاعتر میدانند؛ اما محصول بستهبندی، تخممرغ درشتتر یا برندهای خاص میتوانند قیمت بالاتری داشته باشند.
در مقابل، نرخهایی که بدون تفاوت محسوس در وزن و کیفیت فاصله بسیار زیادی با این محدوده دارند، نیازمند مقایسه دقیقتر هستند.
در واقع یکی از مشکلات بازار این است که «شانه» واحد استاندارد مناسبی برای مقایسه نیست؛ یک شانه ۳۰ عددی میتواند وزن متفاوتی از شانه دیگر داشته باشد.
تخممرغ ارزان میشود یا مرغدار از بازار خارج میشود؟
تازهترین آمار یک پیام دوگانه دارد.
برای خانوار، خبر خوب این است که کمبود تخممرغ وجود ندارد و با تولید احتمالی ۱۱۵ هزار تن در ماه، احتمال ایجاد کمبود عمومی در نیمه دوم سال فعلاً پایین ارزیابی میشود.
اما برای تولیدکننده، همین فراوانی به یک تهدید تبدیل شده است.
وقتی محصول ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان زیر هزینه تولید فروخته میشود، پایین آمدن بیشتر قیمت شاید برای مصرفکننده جذاب باشد اما نمیتواند برای مدت طولانی ادامه پیدا کند.
بنابراین مسئله اصلی بازار تخممرغ در نیمه دوم ۱۴۰۵ احتمالاً «چگونه ارزانتر کردن محصول» نیست؛ بلکه پیدا کردن نقطهای است که هم مصرفکننده توان خرید داشته باشد و هم مرغدار بتواند بدون زیان تولید کند.
فعلاً مازاد عرضه جلوی جهش قیمت را گرفته است؛ اما اگر خرید حمایتی و صادرات نتواند زیان تولیدکنندگان را کنترل کند، ارزانی درب مرغداری ممکن است به جای یک خبر خوب، مقدمه کاهش تولید در ماههای بعد باشد.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
