پرسپولیس به دنبال ۳ بر صفر شدن دربی؟ شکایت از گلزن استقلال؛ پرونده یاسر آسانی وارد مرحله تازه شد

استقلال و پرسپولیس در ورزشگاه نقش‌جهان اصفهان به تساوی یک بر یک رسیدند.

محمدمهدی محبی در دقیقه ۵۰ پرسپولیس را پیش انداخت، اما تنها ۱۰ دقیقه بعد یاسر آسانی روی پاس محمدحسین اسلامی دروازه سرخ‌ها را باز کرد و نتیجه را به تساوی کشاند؛ نتیجه‌ای که تا سوت پایان تغییر نکرد.

حالا دقیقاً همان بازیکنی که یک امتیاز استقلال را حفظ کرد، محور اعتراض پرسپولیس شده است.

طبق گزارش منتشرشده پس از دربی، مسئولان باشگاه پرسپولیس مدارک و مستنداتی برای طرح شکایت آماده کرده‌اند و قصد دارند پرونده را به کمیته انضباطی ببرند. همچنین احتمال درخواست استعلام درباره وضعیت آسانی از فیفا مطرح شده است.

اما این تصمیم ناگهانی و محصول نتیجه دربی نیست.

پرسپولیسی‌ها پیش از برگزاری مسابقه نیز اعلام کرده بودند فارغ از هر نتیجه‌ای، وضعیت قراردادی آسانی را پیگیری خواهند کرد. علی تاجرنیا، مدیرعامل استقلال، هم چند ساعت قبل از مسابقه به همین موضوع واکنش نشان داد و گفت شکایت حق پرسپولیس است، ولی استقلال به قانونی بودن حضور بازیکنش اطمینان دارد.

شکایت پرسپولیس دقیقاً درباره چیست؟

ریشه پرونده به اتفاقات تابستان برمی‌گردد.

در جریان بحران مالی و قراردادی استقلال، مشاور حقوقی یاسر آسانی طی مکاتباتی با باشگاه مدعی شد به دلیل مطالبات معوق، شرایط فسخ قرارداد فراهم شده است. در یکی از نامه‌هایی که بعداً منتشر شد، وکیل بازیکن صراحتاً استدلال کرده بود مهلت‌های داده‌شده به استقلال برای پرداخت مطالبات گذشته و بازیکن قرارداد را خاتمه‌یافته تلقی می‌کند.

همین مکاتبات پایه اعتراض رقبا شد.

استدلال شاکیان این بود که اگر قرارداد آسانی واقعاً فسخ شده باشد، بازگشت او به استقلال در تابستان باید به معنای ثبت دوباره بازیکن تلقی شود؛ در حالی که پنجره نقل‌وانتقالاتی استقلال بسته بوده است.

در مقابل، استقلال می‌گوید فسخ مورد ادعا هیچ‌گاه طبق مقررات داخلی در سازمان لیگ ثبت نشده و بنابراین رابطه ثبتی بازیکن با باشگاه قطع نشده است.

همین اختلاف یک سؤال کلیدی ساخته است:

آیا ارسال نامه فسخ از سوی بازیکن به‌تنهایی قرارداد را از نظر امکان حضور در مسابقات خاتمه داده یا تا زمانی که فسخ در سیستم رسمی فدراسیون ثبت نشود، آسانی همچنان بازیکن ثبت‌شده استقلال محسوب می‌شود؟

کمیته انضباطی دیروز چه رأیی داد؟

رأی ۱۰ شهریور در حال حاضر مهم‌ترین مانع حقوقی مقابل پرسپولیس است.

کمیته انضباطی شکایت مس شهربابک و سپاهان را درباره استفاده استقلال از آسانی در مسابقات ۲۳ مرداد و اول شهریور رد کرد.

در متن رأی آمده است که طبق استعلام سازمان لیگ، فسخ قرارداد آسانی در این سازمان به ثبت نرسیده و بر اساس دستورالعمل قراردادها، ثبت فسخ در سازمان لیگ بخشی از تشریفات لازم محسوب می‌شود. در نهایت کمیته شکایت دو باشگاه را وارد ندانست. این رأی نیز از زمان ابلاغ تا هفت روز قابل تجدیدنظرخواهی در کمیته استیناف اعلام شده است.

گزارش تسنیم درباره پرونده نیز می‌گوید استقلال استعلامی از فیفا ارائه کرده که براساس برداشت باشگاه، چون ITC آسانی برای باشگاه دیگری صادر نشده، او همچنان بازیکن استقلال محسوب می‌شود.

بنابراین از منظر رأی فعلی فدراسیون، آسانی بازیکن غیرمجاز شناخته نشده است.

اما یک نکته؛ رأی دیروز درباره دربی نبود

اینجا تفاوت مهمی وجود دارد.

رأی کمیته انضباطی به‌طور مشخص به شکایت درباره دو مسابقه استقلال برابر مس شهربابک و سپاهان رسیدگی کرده است. نام دربی طبیعتاً در پرونده وجود نداشته، چون مسابقه هنوز برگزار نشده بود.

در نتیجه پرسپولیس برای مسابقه امشب می‌تواند شکایت مستقلی مطرح کند.

این شکایت الزاماً «تجدیدنظرخواهی از رأی مس و سپاهان» نیست؛ بلکه اعتراض پرسپولیس به استفاده از همان بازیکن در یک مسابقه جدید است.

با این حال مشکل سرخ‌ها روشن است: وضعیت ثبتی آسانی طی ۲۴ ساعت گذشته تغییر نکرده است.

پس اگر پرسپولیس همان استدلال‌ها و همان اسناد قبلی را ارائه کند، طبیعی است که رأی قبلی کمیته انضباطی وزن بسیار زیادی در پرونده جدید داشته باشد.

برای تغییر نتیجه، سرخ‌ها احتمالاً به مدرک جدید یا استدلال حقوقی متفاوت نیاز دارند.

برگ برنده احتمالی پرسپولیس؛ بحث «صلاحیت مرجع»

به نظر می‌رسد پرسپولیس دقیقاً روی همین نقطه تمرکز کرده است.

گزارش‌های پیش از دربی نشان می‌داد مسئولان باشگاه معتقدند مسئله اصلی پرونده فقط ثبت یا عدم ثبت فسخ در سازمان لیگ نیست. از دید آنها ابتدا باید مشخص شود قرارداد آسانی از نظر حقوقی فسخ شده یا خیر و مرجع تخصصی تعیین وضعیت بازیکنان باید درباره این مسئله اظهارنظر کند.

به عبارت ساده‌تر، پرسپولیسی‌ها ظاهراً می‌گویند کمیته انضباطی قبل از آنکه وضعیت قراردادی بازیکن در مرجع مربوط تعیین تکلیف شود، نباید مستقیماً درباره مجاز یا غیرمجاز بودن او تصمیم می‌گرفت.

این استدلال با بحث دیگری نیز گره خورده است.

استقلال برای دفاع از خود به پاسخ یا استعلامی منتسب به فیفا استناد کرده، اما تسنیم پیش‌تر گزارش داده بود نامه‌ای که استقلال در پرونده ارائه کرده مشخصاً درباره شخص یاسر آسانی نیست؛ بلکه به‌طور کلی توضیح می‌دهد بازیکن فصل قبل یک باشگاهِ دارای پنجره بسته، اگر همچنان بازیکن همان باشگاه باشد، برای بازی کردن نیاز به ثبت به‌عنوان بازیکن جدید ندارد.

اینجاست که پرسپولیس می‌تواند سؤال اصلی را دوباره مطرح کند:

آیا آسانی در لحظه شروع فصل هنوز بازیکن قبلی استقلال بوده یا قراردادش پیش‌تر به‌طور معتبر فسخ شده بود؟

استعلام از فیفا چه چیزی را می‌تواند روشن کند؟

اگر پرسپولیس واقعاً سراغ استعلام بین‌المللی برود، یکی از موضوعات اصلی احتمالاً وضعیت ثبت و انتقال بین‌المللی بازیکن خواهد بود.

در مقررات فیفا، وقتی بازیکنی که در یک فدراسیون ثبت شده قصد ثبت نزد فدراسیون دیگری را دارد، صدور گواهی انتقال بین‌المللی یا ITC اهمیت پیدا می‌کند. فیفا نیز در مقررات مربوط به انتقال بازیکنان تأکید کرده ثبت بازیکن در فدراسیون جدید در نقل‌وانتقال بین‌المللی به ITC وابسته است.

اما یک نکته را نباید اشتباه گرفت.

استعلام از فیفا به این معنا نیست که فیفا مستقیماً نتیجه دربی استقلال و پرسپولیس را سه بر صفر خواهد کرد. موضوع نتیجه مسابقه داخلی ابتدا طبق مقررات فدراسیون فوتبال ایران در ارکان قضایی داخلی بررسی می‌شود.

فیفا می‌تواند درباره مسائل بین‌المللی مربوط به وضعیت، ثبت و اختلاف قراردادی نقش داشته باشد؛ برای مثال، اتاق حل اختلاف FIFA Football Tribunal صلاحیت رسیدگی به برخی اختلافات قراردادی بین‌المللی بازیکن و باشگاه را دارد.

پس پاسخ احتمالی فیفا بیشتر می‌تواند مدرکی برای پرونده داخلی باشد.

آیا نتیجه دربی ممکن است سه بر صفر شود؟

از نظر تئوری، بله؛ ولی فقط در صورتی که آسانی نهایتاً «بازیکن غیرمجاز» تشخیص داده شود.

ماده ۶۱ مقررات انضباطی فدراسیون فوتبال برای استفاده از بازیکن غیرمجاز ضمانت اجرای بسیار سنگینی دارد. نمونه‌های متعدد آرای کمیته انضباطی و استیناف نشان می‌دهد اگر استفاده از بازیکن غیرمجاز اثبات شود، تیم متخلف می‌تواند سه بر صفر بازنده اعلام شود.

همین فصل نیز پرونده چادرملو نمونه روشنی بود؛ کمیته انضباطی به دلیل استفاده از بازیکن غیرمجاز نتیجه مسابقه برابر گل‌گهر را سه بر صفر تغییر داد و کمیته استیناف هم رأی را تأیید کرد.

بنابراین اگر ـ و فقط اگر ـ پرسپولیس ثابت کند آسانی در دربی شرایط بازی نداشته، نتیجه یک بر یک می‌تواند در مسیر حقوقی تغییر کند.

اما در وضعیت فعلی، گفتن اینکه «دربی سه بر صفر می‌شود» کاملاً زودهنگام است.

پرسپولیس باید خیلی زود شکایت کند

در پرونده بازیکنان غیرمجاز مسئله زمان اعتراض نیز اهمیت زیادی دارد.

طبق رویه مربوط به ماده ۹۰ مقررات انضباطی، اعتراض معمول نسبت به حضور بازیکن غیرمجاز باید در مهلت مقرر ـ که در آرای فدراسیون ۲۴ ساعت پس از مسابقه عنوان شده ـ ثبت شود. استثناهایی مانند استفاده از مدارک جعلی وجود دارد که می‌تواند این محدودیت زمانی را کنار بزند.

پرسپولیس چون بلافاصله بعد از مسابقه اعلام کرده در حال آماده کردن شکایت است، در صورت ثبت سریع پرونده با مشکل آشکار مهلت زمانی مواجه نخواهد بود.

این تفاوت مهمی با شکایت‌هایی دارد که هفته‌ها پس از مسابقه مطرح می‌شوند و ممکن است بدون ورود به ماهیت رد شوند.

چرا پرونده حالا جنجالی‌تر شده است؟

یک اتفاق فوتبالی ماجرا را از نظر رسانه‌ای چند برابر حساس کرده است:

یاسر آسانی گل استقلال را در همین دربی زده است.

اگر او بازیکنی نیمکت‌نشین بود که پنج دقیقه آخر وارد زمین می‌شد، از نظر حقوقی موضوع تفاوتی نداشت؛ استفاده از بازیکن غیرمجاز به میزان تأثیر او در نتیجه وابسته نیست.

اما از نظر افکار عمومی شرایط متفاوت است.

پرسپولیس گل دقیقه ۵۰ محبی را زد و آسانی در دقیقه ۶۰ پاسخ داد. بنابراین اگر پرونده باز شود، سرخ‌ها درباره بازیکنی شکایت می‌کنند که مستقیماً نتیجه مسابقه را از برد یک بر صفر به تساوی یک بر یک تغییر داده است.

این موضوع فشار رسانه‌ای روی کمیته انضباطی و فدراسیون را نیز افزایش خواهد داد.

فعلاً استقلال دست بالا را در پرونده دارد

با همه اینها، اگر فقط اسناد علنی فعلی را مبنا قرار دهیم، موقعیت حقوقی استقلال فعلاً قوی‌تر است.

کمیته انضباطی همین دیروز پرونده را بررسی کرده، از سازمان لیگ استعلام گرفته و شکایت دو باشگاه را رد کرده است. طبق این استعلام، فسخی برای آسانی در سازمان لیگ ثبت نشده است.

پرسپولیس برای برگرداندن این وضعیت باید یا سند جدیدی ارائه کند، یا نشان دهد برداشت کمیته از مقررات اشتباه بوده، یا استدلال «عدم صلاحیت مرجع» را به نتیجه برساند.

در سوی مقابل استقلال نیز می‌گوید با بررسی‌های حقوقی و اطلاع از همان اعتراض احتمالی، آگاهانه آسانی را در دربی به میدان فرستاده است. تاجرنیا حتی قبل از بازی تأکید کرده بود باشگاه شک ندارد اعتراض پرسپولیس نتیجه نخواهد داد.

این اطمینان البته جای رأی قضایی را نمی‌گیرد.

دربی تمام شد؛ بازی حقوقی تازه شروع شده است

استقلال و پرسپولیس از نقش‌جهان با یک امتیاز خارج شدند، اما احتمالاً پرونده دربی ۱۰۷ با سوت موعود بنیادی‌فرد بسته نشده است.

پرسپولیس حالا می‌خواهد قانونی بودن حضور گلزن استقلال را به چالش بکشد.

در سمت مقابل، استقلال یک رأی تازه کمیته انضباطی در دست دارد که اصل استدلال درباره غیرمجاز بودن آسانی را نپذیرفته است.

بنابراین سه سناریو پیش‌روست: کمیته انضباطی می‌تواند شکایت پرسپولیس را با همان استدلال قبلی رد کند؛ ممکن است پرونده با اسناد یا استعلام تازه وارد مرحله جدی‌تری شود؛ یا بحث صلاحیت، پرونده را ابتدا به مرجع دیگری مانند کمیته وضعیت ببرد.

آنچه فعلاً قطعی است فقط نتیجه داخل زمین است: استقلال یک، پرسپولیس یک.

سه بر صفر شدن مسابقه هنوز نه حکم است، نه تصمیم و نه حتی نتیجه محتملی که بتوان با قطعیت درباره آن صحبت کرد.

اما اگر پرسپولیس مدرکی متفاوت از آنچه مس شهربابک و سپاهان ارائه کردند در اختیار داشته باشد، یکی از جنجالی‌ترین دربی‌های حقوقی سال‌های اخیر فوتبال ایران تازه آغاز شده است.

جالب‌ترین پیچ داستان هم همین است: یاسر آسانی ابتدا قبل از دربی برای هواداران پرسپولیس کری خواند، بعد گل تساوی را زد و حالا چند دقیقه پس از پایان مسابقه، نامش دوباره در مرکز پرونده‌ای قرار گرفته که حتی می‌تواند نتیجه همان مسابقه را هدف بگیرد.