ستاره پنهان دربی پرسپولیس؛ محمدمهدی زارع با ۱۱ عملکرد دفاعی در راه تیم ملی؟

دیدار استقلال و پرسپولیس روز چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ در ورزشگاه نقش جهان با تساوی یک بر یک به پایان رسید. پرسپولیس با گل محمدمهدی محبی در دقیقه ۵۰ پیش افتاد و یاسر آسانی ۹ دقیقه بعد بازی را مساوی کرد.

در خط دفاعی پرسپولیس، زارع در کنار محمدحسین کنعانی‌زادگان زوج قلب دفاع را تشکیل داد و در نخستین تجربه خود در شهرآورد از ابتدا تا پایان در زمین ماند.

آمار منتشرشده پس از مسابقه نشان می‌دهد زارع ۱۱ عملکرد دفاعی ثبت کرده و ۹ نبرد را با پیروزی پشت سر گذاشته است؛ اعدادی که برای مدافعی جوان در مسابقه‌ای با فشار بالای روانی و فنی اهمیت زیادی دارند.

ورزش سه نیز عملکرد او را «قابل قبول» توصیف کرده و به‌ویژه روی توانایی زارع در نبردهای هوایی تأکید داشته است. یکی از تصاویر مسابقه، پرش بسیار بلند مدافع پرسپولیس بالاتر از یاسر آسانی را نشان می‌دهد؛ ویژگی‌ای که با توجه به قامت بلند زارع به یکی از نقاط قوت اصلی بازی او تبدیل شده است.

زارع در پنج بازی پرسپولیس حتی یک دقیقه را از دست نداده است

شاید مهم‌تر از عملکرد دربی، ثبات زارع از ابتدای فصل باشد.

بررسی آمار مسابقات پرسپولیس نشان می‌دهد این مدافع در پنج هفته نخست لیگ مقابل شمس‌آذر، استقلال خوزستان، تراکتور، ملوان و استقلال در ترکیب اصلی حضور داشته و در هر پنج مسابقه ۹۰ دقیقه کامل بازی کرده است.

این یعنی مهدی تارتار تقریباً بدون تردید او را به‌عنوان یکی از مهره‌های اصلی خط دفاعی خود انتخاب کرده است.

برای بازیکنی که فصل گذشته در روسیه با مشکل کمبود زمان بازی مواجه بود، انجام پنج مسابقه متوالی و کامل می‌تواند بیش از هر چیز به بازگشت اعتمادبه‌نفس و ریتم مسابقه کمک کند.

پرسپولیس نیز در همین پنج بازی دو بار برابر شمس‌آذر و ملوان کلین‌شیت کرده و در مجموع تنها سه گل دریافت کرده است؛ هرچند ارزیابی عملکرد دفاعی یک بازیکن را نمی‌توان صرفاً به تعداد گل‌های خورده تیم محدود کرد.

بازگشت به مربی‌ای که زارع را ساخت

مسیر زارع و مهدی تارتار یک ارتباط مهم دارد.

زارع پس از بازی در پارس جنوبی جم، در فصل ۲۵-۲۰۲۴ به گل‌گهر رفت و تحت هدایت تارتار به یکی از پدیده‌های خط دفاعی لیگ تبدیل شد. او در همان فصل ۲۳ بار در لیگ برتر برای گل‌گهر بازی کرد و نمایش‌هایش به حدی مورد توجه قرار گرفت که هم استقلال و هم پرسپولیس برای جذب او مطرح شدند.

اما مقصد بعدی زارع ایران نبود.

اخمت گروژنی روسیه در تابستان ۲۰۲۵ او را جذب کرد و این مدافع با قراردادی چهارساله راهی لیگ برتر روسیه شد. او در نخستین فصل حضورش ۹ مسابقه لیگ انجام داد که شش مورد آن از ابتدا بود.

وقتی تارتار در تابستان امسال هدایت پرسپولیس را برعهده گرفت، یکی از بازیکنانی که خیلی زود به جمع سرخ‌ها اضافه شد همین شاگرد سابقش بود. تسنیم در ۲۵ تیر انتقال رسمی زارع به پرسپولیس با قرارداد چهارساله را تأیید کرد.

حالا این همکاری دوباره نتیجه داده است؛ تارتار بازیکنی را در اختیار دارد که توانایی‌هایش را از نزدیک می‌شناسد و زارع نیز زیر نظر مربی‌ای بازی می‌کند که قبلاً بهترین نسخه او را در فوتبال ایران ساخته بود.

آیا فصل زارع در روسیه واقعاً ناموفق بود؟

اگر معیار فقط تعداد بازی باشد، حضور زارع در روسیه مطابق انتظارات اولیه پیش نرفت.

آمار فصل او در لیگ روسیه ۹ مسابقه، شش حضور در ترکیب اصلی و حدود ۵۶۵ دقیقه بازی است. در همین زمان، زارع ۱۴ تکل، ۱۰ قطع توپ، ۳۹ دفع توپ و ۱۵ پیروزی در نبردهای هوایی ثبت کرد.

بنابراین نمی‌توان گفت او در هر زمان حضور در زمین ضعیف بوده است؛ مشکل اصلی بیشتر عدم تثبیت در ترکیب بود.

در هفته‌های پایانی فصل نیز چند مسابقه متوالی را از روی نیمکت یا خارج از ترکیب دنبال کرد. این شرایط برای مدافع ۲۲ ساله‌ای که با هدف پیشرفت و نزدیک شدن به تیم ملی به اروپا رفته بود، ایده‌آل نبود.

در رسانه‌های داخلی نیز همین کمبود بازی یکی از عواملی دانسته شد که موجب دور شدن زارع از فهرست تیم ملی برای جام جهانی ۲۰۲۶ شد.

اما یک نکته باید دقیق گفته شود: کادر فنی تیم ملی به شکل رسمی اعلام نکرده که زارع صرفاً به دلیل عملکردش در روسیه از جام جهانی کنار گذاشته شده است.

نام او در فهرست ۳۰ نفره اولیه جام جهانی هم قرار نگرفت و در نهایت فهرست ۲۶ نفره ایران با مدافعانی مانند شجاع خلیل‌زاده، محمدحسین کنعانی‌زادگان، دانیال ایری و علی نعمتی بسته شد.

زارع قبلاً تا تیم ملی بزرگسالان رسیده بود

زارع برای کادر فنی تیم ملی بازیکنی کاملاً ناشناخته نیست.

داده‌های ملی او نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۵ برای دو مسابقه دوستانه برابر روسیه و تانزانیا در فهرست تیم ملی بزرگسالان قرار گرفت و روی نیمکت نشست، هرچند فرصت بازی پیدا نکرد. او همزمان سابقه حضور در تیم‌های جوانان و امید ایران را نیز دارد.

این سابقه اهمیت زیادی دارد.

برای ورود دوباره به اردو، زارع لازم نیست از نقطه صفر خودش را معرفی کند. کادر فنی از قبل اطلاعاتی درباره او دارد و حالا مهم‌ترین وظیفه این مدافع، ارائه یک دوره طولانی از بازی‌های باثبات در سطح باشگاهی است.

دربی ۱۰۷ دقیقاً از آن مسابقاتی بود که می‌تواند چنین پرونده‌ای را دوباره روی میز قرار دهد.

تیم ملی ایران به مدافع جوان نیاز دارد؟

بحث تغییر نسل در خط دفاعی تیم ملی مدت‌هاست مطرح است.

ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ از مدافعان باتجربه‌ای مانند شجاع خلیل‌زاده، احسان حاج‌صفی و میلاد محمدی استفاده کرد و محمدحسین کنعانی‌زادگان نیز همچنان یکی از چهره‌های اصلی این خط محسوب می‌شود.

در چنین شرایطی، بازیکنی ۲۳ ساله با تجربه بازی در لیگ روسیه و حضور ثابت در یکی از بزرگ‌ترین تیم‌های ایران طبیعتاً می‌تواند گزینه‌ای برای دوره بعدی باشد.

این به معنای رسیدن قطعی زارع به ترکیب اصلی تیم ملی نیست. او هنوز باید در زمینه‌هایی مانند بازی‌سازی از عقب، تصمیم‌گیری زیر فشار، حفظ تمرکز در تمام ۹۰ دقیقه و مواجهه با مهاجمان سریع‌تر پیشرفت کند.

حتی در دربی نیز با وجود نمایش دفاعی خوب، پرسپولیس نتوانست دروازه خود را بسته نگه دارد و ضربه یاسر آسانی بازی را مساوی کرد. ورزش سه نیز اشاره کرده که فشار استقلال در نیمه دوم بیشتر شد و زوج دفاعی پرسپولیس در نهایت تسلیم آن ضربه شد.

اما مجموع عملکرد زارع در ابتدای فصل نشان می‌دهد او دست‌کم دوباره خودش را وارد بحث تیم ملی کرده است.

غیبت عجیب قلعه‌نویی در دربی

نکته قابل توجه این است که طبق گزارش‌های منتشرشده، امیر قلعه‌نویی و اعضای کادر فنی تیم ملی در ورزشگاه نقش جهان حضور نداشتند.

این در حالی بود که حساس‌ترین مسابقه نیم‌فصل و یکی از بهترین فرصت‌ها برای بررسی بازیکنان دو تیم بزرگ پایتخت برگزار می‌شد. گزارش منتشرشده پس از بازی به صراحت از غیبت سرمربی و دستیارانش در ورزشگاه خبر داده است.

البته نبودن در ورزشگاه به معنای ندیدن مسابقه یا بررسی نکردن داده‌ها نیست و طبیعتاً تیم ملی امکان تحلیل تصاویر و آمار بازی را دارد.

اگر چنین ارزیابی‌ای انجام شود، ۱۱ عملکرد دفاعی و ۹ نبرد موفق زارع احتمالاً از جمله اعدادی خواهد بود که توجه کادر فنی را جلب می‌کند.

زارع می‌تواند سورپرایز بعدی تیم ملی باشد؟

بازگشت از فوتبال اروپا همیشه به معنای عقبگرد نیست.

برای زارع، بازگشت به ایران در کوتاه‌مدت یک مزیت روشن داشته است: دقایق بازی منظم.

او در روسیه برای حضور ثابت می‌جنگید، اما حالا در پرسپولیس پنج هفته متوالی ۹۰ دقیقه کامل بازی کرده و در یکی از پرفشارترین مسابقات فوتبال ایران نیز نمایش قابل دفاعی ارائه داده است.

سن نیز به سود اوست. زارع متولد ۵ بهمن ۱۳۸۱ است و تنها ۲۳ سال دارد؛ یعنی برخلاف بسیاری از مدافعان باتجربه فوتبال ایران، هنوز می‌تواند چند دوره ملی را پیش رو داشته باشد.

با این حال، یک دربی خوب برای گرفتن پیراهن تیم ملی کافی نیست. اگر زارع بتواند همین کیفیت را در هفته‌های آینده مقابل سبک‌های مختلف مهاجمان حفظ کند و از نظر فنی نیز پیشرفت نشان دهد، شانس بازگشتش به اردوها واقعی‌تر خواهد شد.

فعلاً برنده اصلی بازگشت او از روسیه خود محمدمهدی زارع است؛ مدافعی که یک سال پیش برای پیدا کردن جای ثابت در اخمت گروژنی تلاش می‌کرد، اما امروز یکی از مهره‌های بدون جانشین پرسپولیس است و با ۱۱ عملکرد دفاعی و ۹ نبرد برنده در اولین دربی‌اش، دوباره به در تیم ملی نزدیک شده است.