سیگنال تازه به بازار مرغ؛ خرید تضمینی دولت آغاز میشود / مرغ ۲۷۰ هزار تومانی دوباره گران خواهد شد؟
بازار مرغ پس از سقوط قابلتوجه قیمت از حوالی ۴۰۰ هزار تومان به حدود ۲۷۰ هزار تومان در هر کیلو، در آستانه یک تغییر مهم قرار گرفته است. روحالله زحمتکش، معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی، اعلام کرده خرید تضمینی مرغ برای حمایت از تولیدکنندگان از همین هفته آغاز میشود؛ تصمیمی که در کنار ادامه صادرات میتواند بخشی از عرضه موجود در بازار داخلی را جذب کند. اگر حجم خرید حمایتی قابلتوجه باشد، احتمال تثبیت یا حتی بازگشت تدریجی قیمت مرغ افزایش خواهد یافت، هرچند هنوز نمیتوان از جهش قطعی دوباره قیمتها صحبت کرد.
۱۱:۴۲ - ۱۶ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
بازار مرغ طی هفتههای اخیر یکی از شدیدترین افتهای قیمتی خود در ماههای گذشته را تجربه کرده است. گزارشهای میدانی منتشرشده در روزهای اخیر نشان میدهد قیمت هر کیلو مرغ به حدود ۲۷۰ هزار تومان رسیده؛ در حالی که این محصول چند هفته قبل در برخی نقاط بازار تا نزدیکی ۴۰۰ هزار تومان معامله میشد.
این یعنی قیمت مرغ نسبت به سقفهای اخیر حدود ۱۳۰ هزار تومان در هر کیلو کاهش یافته؛ افتی در محدوده بیش از ۳۰ درصد.
البته قیمت مرغ در سطح کشور یکسان نیست و نوع بستهبندی، محل عرضه، فروشگاه و قطعهبندی میتواند نرخ نهایی را تغییر دهد. برای نمونه، رصد بازار در هفته منتهی به ۲۲ مرداد نیز قیمت هر کیلو گوشت مرغ را حدود ۳۲۰ هزار تومان ثبت کرده بود.
بنابراین جهت کلی بازار طی هفتههای اخیر روشن است: عرضه بیشتر از تقاضای مؤثر، قیمت مرغ را به سمت پایین سوق داده است.
وزارت جهاد: مرغ زیر هزینه تمامشده فروخته میشود
نکته مهم این است که دولت دیگر کاهش فعلی قیمت را صرفاً به عنوان خبر خوب برای مصرفکننده نمیبیند.
روحالله زحمتکش گفته است قیمت فعلی مرغ متناسب با هزینه و زحمات تولیدکنندگان نیست و طی چند هفته گذشته، مرغ در سطوحی پایینتر از هزینه تمامشده تولید به فروش رسیده است. به همین دلیل وزارت جهاد کشاورزی تصمیم گرفته خرید حمایتی و تضمینی را فعال کند.
این شرایط اگر برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، میتواند صنعت مرغداری را با مشکل روبهرو کند.
مرغدار باید هزینه جوجه یکروزه، خوراک، انرژی، حملونقل، دارو، واکسن، نیروی انسانی و سایر هزینههای تولید را پرداخت کند. اگر قیمت فروش برای چند دوره متوالی پایینتر از هزینه تولید باشد، طبیعی است که بخشی از تولیدکنندگان جوجهریزی خود را کاهش دهند.
نتیجه چنین رفتاری چند هفته بعد ظاهر میشود: کاهش عرضه مرغ و افزایش دوباره قیمت.
از همین رو خرید حمایتی دولت فقط برای جلوگیری از زیان امروز مرغدار نیست؛ بلکه میتواند ابزاری برای جلوگیری از کمبود عرضه در دوره بعدی تولید هم باشد.
خرید تضمینی چگونه قیمت مرغ را بالا میبرد؟
مکانیزم خرید حمایتی ساده است.
در شرایط عادی، تقریباً تمام مرغ تولیدشده باید وارد بازار مصرف شود. وقتی عرضه از نیاز روزانه بیشتر باشد، مرغداران و کشتارگاهها برای فروش محصول مجبور میشوند قیمتها را پایین بیاورند.
اما اگر دولت وارد بازار شود و بخشی از مرغ موجود را خریداری و برای ذخایر نگهداری کند، مقدار محصولی که به بازار آزاد میرسد کاهش پیدا میکند.
در نتیجه فشار فروش کمتر میشود.
به همین دلیل خود معاون وزیر جهاد کشاورزی نیز آغاز خرید تضمینی را یک «علامت جدید برای قیمت بازار» دانسته است.
این سیگنال میتواند ابتدا قیمت مرغ زنده و عمدهفروشی را تحت تأثیر قرار دهد و با کمی فاصله زمانی به خردهفروشی منتقل شود.
با این حال، این به معنای افزایش خودکار قیمت نیست. اگر تولید همچنان بالا باشد یا تقاضای خانوار ضعیف باقی بماند، ممکن است خرید دولت فقط جلوی کاهش بیشتر قیمت را بگیرد.
صادرات مرغ هم ادامه پیدا میکند
عامل دیگری که میتواند معادلات بازار را تغییر دهد، صادرات است.
وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده سیاست صادرات مرغ ادامه خواهد داشت و پیشتر نیز تأکید شده بود صادرات باید در شرایطی انجام شود که تنظیم بازار داخلی به خطر نیفتد.
این سیاست از نگاه تولیدکنندگان اهمیت زیادی دارد.
وقتی بازار داخلی نتواند تمام تولید را جذب کند، صادرات یک بازار جایگزین برای مرغداران ایجاد میکند. در نتیجه بخشی از مرغی که در شرایط عادی وارد شبکه توزیع داخلی میشد، به کشورهای دیگر صادر خواهد شد.
اگر خرید حمایتی دولت و صادرات به صورت همزمان افزایش پیدا کنند، اثر آنها بر عرضه بازار داخلی بیشتر خواهد شد.
در چنین شرایطی، احتمال اینکه قیمت مرغ از محدودههای فعلی فاصله بگیرد افزایش پیدا میکند.
آیا مرغ دوباره به ۴۰۰ هزار تومان میرسد؟
پاسخ فعلاً قطعی نیست.
کاهش عرضه در صورت ثابت بودن سایر عوامل معمولاً فشار افزایشی بر قیمت وارد میکند؛ اما بازار مرغ به متغیرهای دیگری نیز وابسته است.
حجم جوجهریزی، قیمت نهادههای دامی، قدرت خرید خانوار، ذخایر شرکت پشتیبانی امور دام، میزان صادرات و حتی فصل مصرف همگی روی قیمت نهایی اثر میگذارند.
بنابراین نمیتوان صرف آغاز خرید تضمینی را به معنای بازگشت حتمی مرغ به ۴۰۰ هزار تومان دانست.
سناریوی محتملتر این است که اگر خرید حمایتی با حجم مناسب اجرا شود، ابتدا روند نزولی قیمت متوقف شود و بازار به یک کف قیمتی برسد. بعد از آن، اگر صادرات نیز تقویت شود و عرضه داخلی کاهش پیدا کند، احتمال افزایش تدریجی نرخها بیشتر خواهد شد.
در مقابل، اگر دولت فقط مقدار محدودی مرغ خریداری کند و تولید همچنان بالا باقی بماند، قیمت ممکن است در همین محدودهها نوسان کند.
چرا دولت اجازه نمیدهد مرغ بیش از حد ارزان شود؟
ممکن است از نگاه مصرفکننده، کاهش قیمت مرغ به ۲۷۰ هزار تومان اتفاق مثبتی باشد؛ اما سیاستگذار باید پایداری تولید را هم در نظر بگیرد.
اگر تولیدکننده برای چند دوره متوالی زیان کند، احتمال کاهش تولید بالا میرود. تجربه بازارهای کشاورزی نشان داده کاهش شدید قیمت در یک دوره میتواند زمینه جهش قیمت در دوره بعد را فراهم کند.
در واقع قیمت بسیار پایین هم به اندازه قیمت بسیار بالا میتواند برای بازار خطرناک باشد.
وزارت جهاد کشاورزی پیشتر نیز اعلام کرده بود قصد دارد دخالت مستقیم دولت در بازار مرغ و تخممرغ را در بلندمدت کاهش داده و بخش بیشتری از تنظیم بازار را به زنجیره تولید واگذار کند.
اما در شرایطی که قیمت به زیر هزینه تولید میرسد، خرید حمایتی همچنان یکی از ابزارهای سنتی دولت برای جلوگیری از آسیب شدید به تولیدکنندگان است.
چالش بزرگ؛ حمایت از مرغدار بدون فشار بر مصرفکننده
سیاست جدید دولت یک تعادل دشوار میخواهد.
از یک طرف مرغدار میگوید قیمت ۲۷۰ هزار تومانی هزینههای تولید را پوشش نمیدهد؛ از طرف دیگر خانوارهایی که طی ماههای گذشته مرغ نزدیک ۴۰۰ هزار تومانی دیدهاند، طبیعی است که از کاهش قیمت استقبال کنند.
اگر دولت بیش از اندازه مرغ را از بازار جمع کند یا صادرات بدون توجه به نیاز داخلی افزایش پیدا کند، کاهش عرضه ممکن است دوباره قیمت مصرفکننده را بالا ببرد.
اما اگر هیچ حمایتی صورت نگیرد و مرغدار زیان سنگین ببیند، خطر کاهش جوجهریزی و جهش قیمت در ماههای بعد وجود دارد.
به همین دلیل موفقیت سیاست جدید نه در افزایش قیمت، بلکه در ایجاد تعادل میان قیمت قابل قبول برای تولیدکننده و قدرت خرید مصرفکننده سنجیده خواهد شد.
قیمت مرغ در روزهای آینده؛ سه عامل تعیینکننده
اکنون سه متغیر باید با دقت دنبال شود.
مهمترین عامل حجم واقعی خرید تضمینی است. هنوز باید مشخص شود دولت روزانه چه میزان مرغ از تولیدکنندگان خریداری خواهد کرد.
عامل دوم صادرات است. اگر صادرات افزایش محسوسی پیدا کند، بخشی از عرضه داخلی سریعتر جذب خواهد شد.
عامل سوم میزان جوجهریزی و تولید هفتههای آینده است. اگر تولیدکنندگان به دلیل زیان اخیر جوجهریزی را کاهش داده باشند، اثر آن طی هفتههای بعد در بازار دیده خواهد شد.
ترکیب این سه عامل تعیین میکند مرغ ۲۷۰ هزار تومانی ماندگار خواهد بود یا بازار دوباره وارد مسیر صعودی میشود.
سیگنال تازه برای بازار مرغ؛ دوران کاهش شدید قیمت تمام میشود؟
بازار مرغ اکنون در نقطه حساسی قرار دارد. قیمت از محدودههای نزدیک ۴۰۰ هزار تومان تا حوالی ۲۷۰ هزار تومان عقبنشینی کرده و وزارت جهاد کشاورزی میگوید این سطح برای تولیدکننده اقتصادی نیست.
آغاز خرید تضمینی از این هفته و ادامه صادرات دو عامل تازهای هستند که میتوانند بخشی از عرضه را از بازار آزاد خارج کنند.
بنابراین احتمال تداوم سقوط شدید قیمت نسبت به هفتههای گذشته کاهش یافته است.
با این حال هنوز برای اعلام آغاز یک موج گرانی جدید زود است. محتملترین سناریو در کوتاهمدت، توقف ریزش، تثبیت بازار و سپس افزایش محدود در صورت کاهش محسوس عرضه است.
آنچه مسلم است، قیمت مرغ در روزهای آینده بیش از هر زمان دیگری به نحوه اجرای خرید حمایتی دولت وابسته خواهد بود؛ تصمیمی که میتواند پایان دوره مرغ ۲۷۰ هزار تومانی را رقم بزند یا صرفاً مانع سقوط بیشتر قیمت شود.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
