اختلاف قیمت عجیب اطلس در بازار؛ سود کارخانه تا ۵۷۶ میلیون رسید / اطلس یا شاهین؟

جدول قیمت محصولات سایپا در اول مهر ۱۴۰۵، تصویر نسبتاً شفافی از شکاف موجود نشان می‌دهد.

اطلس S در بازار حدود یک میلیارد و ۵۲۰ تا یک میلیارد و ۵۲۱ میلیون تومان قیمت دارد، در حالی که نرخ کارخانه آن یک میلیارد و ۲۱ میلیون و ۷۳۶ هزار تومان است. اختلاف دو نرخ تقریباً ۴۹۸ تا ۴۹۹ میلیون تومان می‌شود.

اطلس اتوماتیک با قیمت کارخانه یک میلیارد و ۴۴۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان و نرخ بازار حدود یک میلیارد و ۹۵۰ میلیون تومان، نزدیک ۵۰۸ میلیون تومان فاصله دارد.

درباره اطلس G، منابع روز بازار نرخ‌هایی بین یک میلیارد و ۶۸۸ و یک میلیارد و ۷۱۳ میلیون تومان ثبت کرده‌اند. قیمت کارخانه این تیپ حدود یک میلیارد و ۱۳۶ میلیون و ۶۷۱ هزار تومان است؛ بنابراین اختلاف اسمی کارخانه و بازار آن بین ۵۵۱ تا ۵۷۶ میلیون تومان قرار می‌گیرد.

در نتیجه، ادعای اینکه اطلس S با قیمت کارخانه ۱.۴۴۲ میلیارد تومان و بازار ۱.۹۵۰ میلیارد تومان عرضه می‌شود ناشی از جابه‌جایی اطلاعات اطلس اتوماتیک با نسخه S است.

اطلس G همچنان بیشترین اختلاف را دارد

اگر مبنا را نرخ یک میلیارد و ۶۸۸ میلیون تومانی بازار بگیریم، فاصله اطلس G با کارخانه حدود ۵۵۱ میلیون تومان است. اگر نرخ یک میلیارد و ۷۱۳ میلیون تومانی برخی تابلوهای دیگر را لحاظ کنیم، این عدد به حدود ۵۷۶ میلیون تومان می‌رسد.

یعنی قیمت بازار اطلس G تقریباً ۴۸ تا ۵۱ درصد بالاتر از نرخ کارخانه است.

با این حال اصطلاح «سود قطعی ۵۷۶ میلیونی» دقیق نیست. این عدد تنها فاصله ناخالص دو قیمت است. قیمت بازار نرخ پیشنهادی یا متوسط بازار است و تضمینی وجود ندارد خودرو دقیقاً با همان قیمت فروخته شود؛ هزینه انتقال، مالیات، افت احتمالی بازار و محدودیت‌های فروش نیز می‌توانند بازده واقعی را تغییر دهند.

بنابراین بهتر است به جای «سود تضمینی» از عبارت «شکاف کارخانه و بازار» استفاده شود.

اطلس S ارزان‌ترین نسخه خانواده است

اطلس S نسخه پایه و دنده‌ای خانواده اطلس محسوب می‌شود.

قیمت کارخانه حدود ۱.۰۲۲ میلیارد تومانی این خودرو سبب شده همچنان ارزان‌ترین نقطه ورود به خانواده اطلس باشد. البته امکانات آن از G کمتر است؛ در تیپ S خبری از برخی تجهیزات نسخه G مانند نمایشگر مالتی‌مدیا، دوربین عقب، سانروف و آینه‌های تاشوی برقی نیست. با این حال سامانه‌هایی مانند کنترل پایداری، کنترل کشش، کمک حرکت در سربالایی، پایش فشار باد تایر و ایزوفیکس برای آن ذکر شده‌اند.

نکته جالب این است که اختلاف مطلق کارخانه و بازار S با وجود قیمت پایین‌تر، باز هم نزدیک نیم میلیارد تومان است.

همین موضوع نشان می‌دهد فاصله کارخانه و بازار فقط به خودروهای گران‌تر سایپا محدود نیست.

اطلس واقعاً چه موتوری دارد؟

در بخش فنی، اصلاح مهم دیگری لازم است.

اطلس از موتور M15-GSI با حجم تقریبی ۱.۵ لیتر، چهار سیلندر و هشت سوپاپ استفاده می‌کند. این پیشرانه تنفس طبیعی با فناوری زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها حدود ۹۰ اسب‌بخار قدرت و ۱۳۷ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند. انتقال نیرو در نسخه‌های دستی با گیربکس پنج‌سرعته و در نسخه اتوماتیک با CVT انجام می‌شود.

بنابراین عدد ۱۱۳ اسب‌بخار برای اطلس صحیح نیست.

این عدد بیشتر به برخی موتورهای دیگری که در محصولات داخلی استفاده شده‌اند شباهت دارد و نباید برای M15-GSI اطلس به کار رود.

اطلس و شاهین موتور یکسان ندارند

مقایسه اولیه یک اشتباه دیگر هم داشت: شاهین معمولی از همان موتور اطلس استفاده نمی‌کند.

شاهین G و شاهین اتوماتیک CVT از موتور M15TC توربوشارژ استفاده می‌کنند که حدود ۱۱۰ اسب‌بخار قدرت و ۱۷۸ نیوتن‌متر گشتاور دارد. نسخه دستی با گیربکس پنج‌سرعته و شاهین اتوماتیک G با CVT عرضه شده است.

پس در مقایسه مستقیم:

• اطلس: ۹۰ اسب‌بخار و ۱۳۷ نیوتن‌متر، تنفس طبیعی
• شاهین G/CVT: ۱۱۰ اسب‌بخار و ۱۷۸ نیوتن‌متر، توربوشارژ

این اختلاف خصوصاً در گشتاور محسوس است و شاهین از نظر قوای محرکه روی کاغذ دست بالاتر را دارد.

البته شاهین پلاس داستان دیگری دارد و از پیشرانه ME16 و گیربکس اتوماتیک شش‌سرعته استفاده می‌کند؛ بنابراین هنگام مقایسه باید دقیقاً مشخص باشد درباره کدام تیپ شاهین صحبت می‌شود.

اطلس روی پلتفرم شاهین ساخته نشده است

ادعای توسعه اطلس بر پایه SP1 یا SP100 نیز درست نیست.

شاهین روی پلتفرم SP100 سایپا توسعه یافته است. منابع رسمی و تخصصی سایپا نیز این موضوع را تأیید کرده‌اند.

اطلس اما ادامه خانواده X200 و از نظر ساختاری نزدیک‌تر به کوییک و ساینا است؛ منابع فنی جدید، اطلس و سهند را از محصولات توسعه‌یافته روی همین خانواده پلتفرم معرفی می‌کنند.

بنابراین اطلس و شاهین بیشتر «محصولات یک خودروساز» هستند تا دو خودرو با پایه فنی یکسان.

شاهین از اطلس بزرگ‌تر است، نه برعکس

در بخش ابعاد نیز متن اولیه نیاز به اصلاح دارد.

اطلس حدود ۴۰۲۰ میلی‌متر طول و تقریباً ۲۴۱۰ میلی‌متر فاصله محوری دارد.

شاهین تقریباً ۴۴۴۶ میلی‌متر طول دارد و فاصله محوری آن حدود ۲۶۵۰ میلی‌متر است؛ صندوق آن نیز حدود ۴۲۲ لیتر ظرفیت دارد.

یعنی شاهین تقریباً ۴۲ سانتی‌متر کشیده‌تر است و فاصله دو محور آن حدود ۲۴ سانتی‌متر بیشتر از اطلس است.

پس نمی‌توان گفت اطلس فضای داخلی یا صندوق بزرگ‌تری از شاهین دارد.

اطلس از نظر ظاهری با فلاپ‌های بدنه و ارتفاع بصری بیشتر می‌تواند حالت «کراس‌مانند» داشته باشد، اما از نظر کلاس فنی همچنان هاچ‌بک است؛ شاهین یک سدان کامپکت بزرگ‌تر محسوب می‌شود.

اطلس یا شاهین؛ هزینه نگهداری کدام کمتر است؟

در این بخش هم نتیجه اولیه بهتر است برعکس نشود.

پیشرانه اطلس تنفس طبیعی و از نظر ساختار ساده‌تر از موتور توربوشارژ شاهین G است. در استفاده بلندمدت، حذف توربو معمولاً به معنای پیچیدگی کمتر و حساسیت پایین‌تر نسبت به کیفیت روغن و شرایط حرارتی است.

شاهین قدرت و گشتاور بیشتری ارائه می‌کند، اما موتور M15TC توربو قطعات و الزامات نگهداری بیشتری نسبت به M15-GSI تنفس طبیعی دارد.

بنابراین نمی‌توان با اطمینان گفت شاهین کم‌هزینه‌تر از اطلس است؛ در بسیاری از سناریوهای نگهداری، برتری سادگی مکانیکی احتمالاً با اطلس خواهد بود.

در مقابل، شبکه قطعات و خدمات هر دو خودرو به دلیل تولید سایپا گسترده است.

قیمت شاهین چقدر بالاتر از اطلس است؟

اختلاف قیمت بازار نیز نشان می‌دهد این دو خودرو عملاً در یک سطح قیمتی نیستند.

در اول مهر، شاهین GL حدود ۲.۱۶۵ میلیارد تومان، شاهین G حدود ۲.۳۲۵ میلیارد تومان و شاهین اتوماتیک G حدود ۲.۴۸۸ میلیارد تومان قیمت داشته‌اند.

در همان روز اطلس G حوالی ۱.۷ میلیارد و اطلس اتوماتیک حدود ۱.۹۵ میلیارد تومان معامله شده است.

بنابراین خریدار شاهین در واقع چندصد میلیون تومان بیشتر برای بدنه بزرگ‌تر، فاصله محوری بیشتر و در نسخه G، موتور توربوشارژ قوی‌تر پرداخت می‌کند.

اطلس یا شاهین؛ تفاوت انتخاب کجاست؟

انتخاب این دو خودرو بیش از آنکه به یک «برنده مطلق» ختم شود، به نوع استفاده برمی‌گردد.

اطلس جمع‌وجورتر است، موتور تنفس طبیعی ساده‌تری دارد، قیمت پایین‌تری می‌طلبد و برای استفاده شهری مزیت ابعادی دارد.

شاهین فضای بدنه و فاصله محوری بیشتری ارائه می‌کند و نسخه‌های M15TC از نظر قدرت و گشتاور به‌طور محسوسی قوی‌تر هستند؛ در عوض قیمت خرید و پیچیدگی پیشرانه توربو نیز بالاتر است.

از نظر ایمنی نیز صرف داشتن ESP یا تعداد آپشن‌ها برای اعلام یک خودرو به‌عنوان «ایمن‌تر» کافی نیست و بدون آزمون تصادف مستقل و قابل مقایسه، رتبه‌بندی قطعی ایمنی این دو منطقی نیست.

جمع‌بندی؛ اطلس G بیشترین شکاف را دارد، اما «سود» تضمین‌شده نیست

بررسی قیمت‌های اول مهر نشان می‌دهد اطلس G بیشترین اختلاف اسمی کارخانه و بازار را در میان نسخه‌های بررسی‌شده دارد؛ فاصله‌ای که بسته به نرخ بازار بین حدود ۵۵۱ تا ۵۷۶ میلیون تومان است.

اطلس اتوماتیک حدود ۵۰۸ میلیون تومان و اطلس S نزدیک ۴۹۹ میلیون تومان شکاف دارند.

اما دو اصلاح برای انتشار این گزارش ضروری است: اطلس S کارخانه‌ای ۱.۰۲۲ میلیارد تومان است، نه ۱.۴۴۲ میلیارد، و اطلس ۹۰ اسب‌بخار قدرت دارد، نه ۱۱۳ اسب‌بخار.

همچنین در دوئل فنی با شاهین، اطلس کوچک‌تر، ارزان‌تر و ساده‌تر است؛ شاهین بزرگ‌تر و در نسخه‌های توربو قدرتمندتر. بنابراین این دو بیش از آنکه جایگزین کاملاً هم‌سطح باشند، دو انتخاب با بودجه، کلاس بدنه و اولویت فنی متفاوت‌اند.