فولاد ایرانیان
سامسونگ و الجی به ایران برمیگردند؟ واردات لوازم خانگی کرهای آزاد شد؛ یک نکته مهم در ابلاغیه جدید
پس از سالها محدودیت، مسیر ورود دوباره لوازم خانگی کره جنوبی به بازار ایران باز شده است. سازمان توسعه تجارت در ابلاغیهای تازه به گمرک اعلام کرده در چارچوب رویه مرزنشینی، برای واردات لوازم خانگی از مبدأ کره جنوبی محدودیتی از نظر برند و مبدأ کالا وجود ندارد. این تصمیم عملاً میتواند زمینه ورود محصولاتی با نشان سامسونگ و الجی را فراهم کند؛ دو برندی که زمانی بخش بزرگی از بازار ایران را در اختیار داشتند. با این حال یک تفاوت مهم وجود دارد: ابلاغیه جدید مربوط به واردات توسط مرزنشینان و تعاونیهای آنهاست و هنوز به معنای بازگشت رسمی نمایندگیهای سامسونگ و الجی یا آزادسازی بدون قید و شرط واردات تجاری لوازم خانگی نیست.
۱۹:۲۱ - ۰۴ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
ماجرای ورود دوباره لوازم خانگی کرهای از جایی آغاز شد که نرگس باقری زمردی، مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران، در نامهای به دفتر واردات گمرک نتیجه جلسه ۲۸ شهریور کارگروه ماده ۱۲ قانون ساماندهی مبادلات مرزی را ابلاغ کرد.
در متن نامه آمده است که برای واردات کالاهای کره جنوبی در گروه لوازم خانگی توسط مرزنشینان، «محدودیتی در حوزه نشانهای تجاری و مبدأ کالای وارداتی» وجود ندارد؛ تنها استثنا نیز کالاهای مرتبط با اسرائیل ذکر شده است. این نامه از گمرک خواسته تصمیم جدید به گمرکات اجرایی مرتبط ابلاغ شود.
واردات سامسونگ و الجی آزاد شد؟
از نظر عملی، پاسخ این سؤال «بله، اما با یک قید مهم» است.
با برداشته شدن محدودیت نشان تجاری، کالاهایی با برندهای کرهای مانند سامسونگ و الجی دیگر صرفاً به دلیل کرهای بودن برند یا مبدأ، در مسیر مرزنشینی با مانع قبلی مواجه نیستند. رسانههای اقتصادی نیز خبر امروز را به همین دلیل با عنوان آزاد شدن واردات سامسونگ و الجی منتشر کردهاند.
اما تصمیم جدید مشخصاً درباره تعاونیهای مرزنشین و رویه تجارت مرزی است.
به عبارت دیگر، هنوز اعلام نشده که هر شرکت بازرگانی بتواند از مسیر عادی ثبت سفارش، هر میزان یخچال، تلویزیون یا ماشین لباسشویی سامسونگ و الجی را وارد کشور کند.
این تفاوت میتواند در حجم واقعی ورود کالا و اثری که تصمیم جدید روی قیمت بازار میگذارد تعیینکننده باشد.
آیا سامسونگ و الجی رسماً به ایران برگشتهاند؟
خیر؛ دستکم تا امروز چنین خبری منتشر نشده است.
هیچ اعلام رسمی تازهای از سوی سامسونگ یا الجی درباره بازگشت مستقیم به ایران، تأسیس نمایندگی جدید یا ازسرگیری فعالیت رسمی فروش و خدمات پس از فروش منتشر نشده است.
آنچه تغییر کرده، مقررات ورود کالا در ایران است، نه لزوماً سیاست تجاری شرکتهای کرهای.
این موضوع از آن جهت مهم است که حتی در صورت امکان ورود محصول با برند سامسونگ یا الجی، ممکن است کالا از طریق واسطهها و واردات غیرمستقیم تأمین شود و نه از مسیر شرکت مادر.
بنابراین خریداران نیز باید میان «اصل بودن کالا» و «داشتن نمایندگی رسمی شرکت سازنده در ایران» تفاوت قائل شوند.
چرا سامسونگ و الجی از ایران رفتند؟
شرکتهای کرهای سالها از بازیگران اصلی صنعت لوازم خانگی ایران بودند و بخش قابل توجهی از بازار یخچال، لباسشویی، تلویزیون و کولر را در اختیار داشتند.
پس از خروج آمریکا از توافق هستهای در سال ۲۰۱۸ و بازگشت تحریمهای ثانویه، فعالیت شرکتهای خارجی در ایران با ریسکهای مالی و بانکی بیشتری روبهرو شد. منابع داخلی نیز خروج شرکتهای کرهای از بازار ایران را به همین دوره مرتبط دانستهاند.
پس از آن، سیاست داخلی ایران نیز محدودتر شد.
در شهریور و مهر ۱۴۰۰، واردات لوازم خانگی خارجی و به طور مشخص محصولات کرهای با هدف حمایت از صنعت داخلی محدود شد. مکاتبات منتشرشده در آن زمان نشان میداد به دستگاههای دولتی دستور داده شده بود از واردات محصول نهایی لوازم خانگی جلوگیری کنند.
اکنون تصمیم تازه از این جهت اهمیت دارد که بخشی از همان سد چندساله را حداقل برای تجارت مرزی کنار میزند.
قانون تجارت مرزی چه اجازهای میدهد؟
قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی با هدف ساماندهی کولبری و ملوانی، ایجاد درآمد پایدار برای مرزنشینان و کاهش ورود غیررسمی کالا تصویب شد.
طبق این قانون، برای یک دوره مشخص امکان واردات کالا از طریق رویههای مرزی در چهارچوب سهمیهها و ضوابط تعیینشده فراهم شده است. هدف اعلامشده قانون، شفاف کردن تجارتی است که پیشتر بخش بزرگی از آن به صورت غیررسمی انجام میشد.
بنابراین تصمیم جدید درباره کره جنوبی را باید در همین ساختار دید: دولت فهرست کالاها و محدودیتهای تجارت مرزی را تنظیم میکند و اکنون اعلام شده منشأ کره جنوبی یا برند کرهای مانعی برای ورود لوازم خانگی از این مسیر نیست.
تصمیم جدید چه اثری روی قیمت لوازم خانگی دارد؟
در کوتاهمدت بعید است تنها با انتشار این ابلاغیه شاهد ریزش گسترده قیمت لوازم خانگی باشیم.
قیمت نهایی کالا به حجم سهمیه واردات، هزینه حمل، نرخ ارز، عوارض، نوع کالا و میزان عرضه بستگی دارد. اما اگر جریان واردات واقعی و مستمر شکل بگیرد، افزایش تنوع عرضه میتواند روی قیمت برخی کالاهای وارداتی و حتی محصولات داخلی فشار رقابتی ایجاد کند.
بازار لوازم خانگی ایران در سالهای اخیر بهشدت تحت تأثیر محدودیت واردات قرار داشته و بسیاری از برندهای خارجی موجود در بازار نیز از کانالهای غیررسمی وارد شدهاند.
به همین دلیل ورود قانونی برندهای شناختهشده، حتی در مقیاس محدود، میتواند قدرت انتخاب مصرفکننده را افزایش دهد.
تولیدکنندگان داخلی نگران میشوند؟
این احتمال جدی است.
رئیس انجمن صنایع لوازم خانگی ایران اخیراً اعلام کرده تولید این صنعت از حدود ۸ میلیون دستگاه در سال ۱۳۹۸ به نزدیک ۲۰ میلیون دستگاه در سال ۱۴۰۳ رسیده و صادرات سالانه صنعت نیز حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار است. در عین حال، انجمن گفته صنعت از سال گذشته وارد دوره کاهش تولید شده است.
فعالان صنعت داخلی پیش از تصمیم تازه نیز از شرایط متفاوت واردات مرزی انتقاد داشتند.
طبق اظهارات رئیس انجمن صنایع لوازم خانگی، واردات از مسیر ملوانی و کولبری از تسهیلات بیشتری نسبت به واردات مواد اولیه تولیدکنندگان برخوردار است و همین مسئله از نگاه آنها نوعی رقابت نابرابر ایجاد میکند. نماینده وزارت صمت نیز گفته بود عملاً «دو مسیر متفاوت» برای واردات به وجود آمده است.
با باز شدن مسیر ورود برندهای کرهای، این انتقادها میتواند جدیتر شود.
صنعت داخلی چقدر بزرگ شده است؟
آمار رسمی وزارت صمت نشان میدهد تولید لوازم خانگی ایران در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۹ میلیون و ۳۲۸ هزار دستگاه بوده و در سال ۱۴۰۴ نیز حدود ۱۸ میلیون دستگاه تولید شده است. در دو ماه ابتدایی ۱۴۰۵ نیز حدود ۱.۵ میلیون دستگاه تولید گزارش شده است.
انجمن صنایع لوازم خانگی نیز شمار اشتغال مستقیم این صنعت را حدود ۳۵۰ هزار نفر و اشتغال غیرمستقیم را نزدیک یک میلیون نفر اعلام کرده است.
به همین دلیل هر تغییر در سیاست واردات، از نگاه تولیدکنندگان داخلی تنها یک مسئله تجاری نیست و میتواند روی سرمایهگذاری و اشتغال این صنعت نیز اثر داشته باشد.
آیا بازگشت برندهای کرهای به نفع مصرفکننده است؟
از منظر مصرفکننده، افزایش رقابت معمولاً میتواند به تنوع بیشتر کالا، فشار برای ارتقای کیفیت و محدود شدن قدرت قیمتگذاری تولیدکنندگان منجر شود.
اما نتیجه نهایی به نحوه اجرای تصمیم بستگی دارد.
اگر واردات محدود، سهمیهای و کمحجم باشد، احتمالاً تأثیر بزرگی روی ساختار بازار نخواهد داشت. اگر حجم قابل توجهی از کالا وارد شود، تولیدکنندگان داخلی مجبور میشوند در حوزه قیمت، طراحی، فناوری، مصرف انرژی و خدمات پس از فروش رقابت جدیتری داشته باشند.
از سوی دیگر، اگر کالاهای سامسونگ و الجی بدون نمایندگی رسمی وارد شوند، مسئله تأمین قطعات و خدمات پس از فروش برای خریداران همچنان یک ریسک خواهد بود.
یک تصمیم کوچک یا آغاز تغییر بزرگ در بازار؟
ابلاغیه چهارم مهر را میتوان یکی از مهمترین تغییرات مقرراتی بازار لوازم خانگی طی چند سال اخیر دانست.
برای نخستین بار پس از دوره طولانی محدودیت برندهای کرهای، سازمان توسعه تجارت رسماً اعلام کرده که در رویه واردات مرزنشینان هیچ محدودیتی از نظر نشان تجاری و مبدأ کره جنوبی وجود ندارد.
اما تیتر «بازگشت سامسونگ و الجی به ایران» هنوز از واقعیت جلوتر است.
فعلاً آنچه قطعی است، رفع مانع وارداتی برای کالاهای کرهای در تجارت مرزی است؛ نه بازگشت رسمی دو شرکت بزرگ کرهای و نه آزادسازی کامل واردات تجاری لوازم خانگی در سراسر کشور.
اگر در مراحل بعدی این سیاست به واردات رسمی و گسترده تعمیم داده شود، بازار لوازم خانگی ایران ممکن است با یکی از بزرگترین تغییرات رقابتی پس از سال ۱۳۹۷ روبهرو شود؛ تغییری که هم برای مصرفکنندگان فرصت افزایش انتخاب ایجاد میکند و هم تولیدکنندگان داخلی را در برابر رقبایی قرار میدهد که سالها از بازار رسمی ایران دور بودهاند.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
