قیمت گوشت قرمز امروز ۲۳ تیر ۱۴۰۵؛ ران گوسفندی از ۲ میلیون تومان عبور کرد + جدول

بررسی تازه‌ترین نرخ‌های عرضه‌شده در بازار خرده‌فروشی نشان می‌دهد قیمت بخش زیادی از قطعات پرمصرف گوشت گوسفندی و گوساله نسبت به روزهای اخیر تغییر محسوسی نداشته است. ران و ماهیچه گوسفندی همچنان گران‌ترین اقلام این فهرست هستند و قیمت هر دو از مرز دو میلیون تومان عبور کرده است.

این ارقام مربوط به یک فهرست خرده‌فروشی مشخص است و نباید به‌عنوان نرخ واحد تمام فروشگاه‌ها و استان‌های کشور تلقی شود. نوع دام، درصد چربی، بااستخوان یا بدون‌استخوان بودن، کیفیت قطعه، بسته‌بندی، برند عرضه‌کننده و محل فروش می‌تواند اختلاف چندصد هزار تومانی در قیمت هر کیلوگرم ایجاد کند.

برای نمونه، در نرخ‌نامه دیگری که یک روز پیش منتشر شده، ران بی‌استخوان گوسفندی یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و ران با استخوان، بسته به نوع بسته‌بندی، بین یک میلیون و ۵۳۰ هزار تا یک میلیون و ۸۶۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است. این تفاوت نشان می‌دهد مقایسه قیمت گوشت فقط زمانی معتبر است که نوع قطعه و شیوه عرضه یکسان باشد.

چرا قیمت گوشت قرمز فعلاً ثابت مانده است؟

مهم‌ترین عامل آرامش بازار، کاهش تقاضای فصلی است. رئیس شورای تأمین دام کشور اعلام کرده بازار گوشت قرمز معمولاً در تابستان با افت تقاضا مواجه می‌شود و همین کاهش خرید، از افزایش سریع قیمت‌ها جلوگیری می‌کند. در مقابل، قیمت گوشت منجمد به دلیل کاهش واردات با تغییراتی همراه شده و قرار است ورود محموله‌های جدید افزایش پیدا کند.

کاهش تقاضا در روزهای گرم سال موضوع تازه‌ای نیست. مصرف خانوار در تابستان معمولاً به سمت محصولات سبک‌تر حرکت می‌کند و خرید برخی قطعات گران‌قیمت گوشت کاهش می‌یابد. رکود خرید باعث می‌شود فروشندگان حتی در صورت بالا بودن هزینه تأمین، امکان افزایش پی‌درپی قیمت را نداشته باشند.

از سوی دیگر، قیمت دام زنده نیز در روزهای اخیر در محدوده نسبتاً ثابتی قرار گرفته است. در معاملات ۲۲ تیر، قیمت گوسفند زنده در استان‌های بررسی‌شده بین ۶۵۰ هزار تا ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان برای هر کیلوگرم گزارش شد. نرخ گوساله زنده نیز در محدوده ۵۲۶ هزار تا ۵۳۵ هزار تومان قرار داشت. ثبات در حلقه نخست زنجیره تولید، یکی از دلایل تغییر نکردن سریع نرخ گوشت در خرده‌فروشی است.

ثبات قیمت به معنای ارزان بودن گوشت نیست

تعبیر «بازار آرام» ممکن است این تصور را ایجاد کند که شرایط برای مصرف‌کننده بهبود یافته است؛ در حالی که قیمت ران و ماهیچه گوسفندی همچنان بیش از دو میلیون تومان در هر کیلوگرم است. بنابراین بازار از نظر سرعت تغییر قیمت آرام شده، اما قدرت خرید خانوارها الزاماً افزایش نیافته است.

خرید دو کیلوگرم ران گوسفندی با نرخ فعلی بیش از چهار میلیون تومان هزینه دارد. حتی قطعه‌ای مانند گوشت آبگوشتی که در مقایسه با ران و ماهیچه ارزان‌تر محسوب می‌شود، کیلویی یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان فروخته می‌شود.

بر اساس گزارشی که با استناد به آمار انجمن صنایع فرآورده‌های گوشتی منتشر شده، رشد قیمت در سال‌های گذشته به کاهش جدی سرانه مصرف گوشت قرمز منجر شده است. در این گزارش از افت حدود ۳۵ درصدی مصرف سرانه نسبت به سال‌های اوج مصرف سخن گفته شده است. بنابراین ثابت ماندن نرخ در چند روز، بدون کاهش معنادار قیمت یا افزایش درآمد خانوار، نمی‌تواند بازگشت گوشت به سبد مصرفی بخش بزرگی از جامعه را تضمین کند.

وضعیت عرضه گوشت قرمز در کشور چگونه است؟

آمارهای تولید نشان می‌دهد بازار در حال حاضر با کمبود گسترده دام مواجه نیست. رئیس سازمان دامپزشکی کشور اعلام کرده بیش از ۹۵ درصد نیاز گوشت قرمز ایران از تولید داخلی تأمین می‌شود و واردات این محصول در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۰ درصد کاهش یافته است. همچنین ماهانه بیش از یک میلیون رأس دام در کشور ذبح می‌شود.

داده‌های مرکز آمار نیز نشان می‌دهد در اردیبهشت ۱۴۰۵ حدود ۳۷ هزار تن گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی کشور عرضه شده است. البته بخشی از کشتار دام، به‌ویژه دام سبک، خارج از کشتارگاه‌های رسمی انجام می‌شود و در این آمار محاسبه نشده است.

در فروردین نیز مجموع عرضه گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی به حدود ۳۳ هزار و ۸۰۰ تن رسید. گوشت گاو و گوساله با سهم ۵۸.۲ درصدی بیشترین وزن عرضه را داشت و گوشت گوسفند و بره ۳۳.۶ درصد از بازار رسمی را تشکیل داد. با این حال، عرضه کل نسبت به فروردین سال قبل سه درصد کاهش یافته بود.

این آمارها دو پیام متفاوت دارند: از یک طرف تولید داخلی بخش اصلی نیاز کشور را تأمین می‌کند و نگرانی فوری درباره نبود محصول وجود ندارد؛ از طرف دیگر، کاهش محدود عرضه رسمی و هزینه بالای تولید اجازه نمی‌دهد قیمت مصرف‌کننده به‌سرعت پایین بیاید.

فاصله قیمت دام زنده تا گوشت در فروشگاه چرا زیاد است؟

قیمت هر کیلوگرم دام زنده را نمی‌توان مستقیماً با نرخ یک کیلوگرم گوشت خالص مقایسه کرد. تمام وزن دام پس از کشتار به گوشت قابل فروش تبدیل نمی‌شود و بخش‌هایی مانند پوست، سر، استخوان، احشا و افت وزن از محصول نهایی جدا می‌شوند.

پس از کشتار نیز هزینه حمل‌ونقل، بازرسی دامپزشکی، سردخانه، قطعه‌بندی، بسته‌بندی، ضایعات، مالیات و سود حلقه‌های توزیع به قیمت اضافه می‌شود. ران و ماهیچه نیز قطعات محدود و پرتقاضای لاشه هستند و طبیعتاً گران‌تر از شقه کامل، سردست، گردن یا بخش‌های آبگوشتی فروخته می‌شوند.

با این حال، اختلاف زیاد میان قیمت دام زنده و بعضی قطعات خرده‌فروشی همچنان نیازمند شفافیت است. انتشار منظم قیمت لاشه در کشتارگاه، قیمت عمده‌فروشی و نرخ خرده‌فروشی می‌تواند مشخص کند چه میزان از افزایش قیمت به هزینه واقعی تولید و چه میزان به تعدد واسطه‌ها مربوط است.

آیا واردات می‌تواند قیمت گوشت را کاهش دهد؟

واردات گوشت گرم، منجمد یا دام زنده معمولاً به‌عنوان ابزار تنظیم بازار استفاده می‌شود. رئیس شورای تأمین دام پیش‌تر قیمت دام سبک نر را بین ۶۲۰ هزار تا ۶۹۰ هزار تومان و دام سنگین را بین ۵۲۰ هزار تا ۵۶۰ هزار تومان اعلام کرده و گفته بود افزایش عرضه داخلی همراه با ورود محموله‌های گوشت و دام می‌تواند بازار را متعادل نگه دارد.

با این حال، تأثیر واردات به نرخ ارز، قیمت خرید خارجی، هزینه حمل و نحوه توزیع بستگی دارد. اگر محصول وارداتی فقط در شبکه‌ای محدود عرضه شود یا فاصله قیمت آن با گوشت داخلی ناچیز باشد، اثر محسوسی بر بازار آزاد نخواهد داشت.

واردات همچنین باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که دامدار داخلی در فصل عرضه دام با زیان مواجه نشود. کاهش شدید قیمت خرید دام، بدون کاهش هزینه خوراک و نهاده، می‌تواند تولید سال آینده را تهدید کند. سیاست مؤثر باید هم‌زمان قیمت مصرف‌کننده را کنترل و انگیزه تولیدکننده را حفظ کند.

پیش‌بینی قیمت گوشت قرمز در روزهای آینده

با توجه به کاهش تقاضای تابستانی، ثبات نسبی دام زنده و نبود نشانه‌ای از کمبود فوری عرضه، احتمال جهش ناگهانی قیمت گوشت قرمز در کوتاه‌مدت پایین‌تر به نظر می‌رسد. البته این ارزیابی مشروط به ثبات هزینه نهاده‌های دامی، نرخ ارز، حمل‌ونقل و روند واردات است.

در صورت افزایش واردات گوشت منجمد و گرم، امکان کاهش قیمت برخی اقلام اقتصادی‌تر وجود دارد؛ اما انتظار افت سریع نرخ ران و ماهیچه ممتاز چندان واقع‌بینانه نیست. این قطعات به دلیل محدود بودن سهم آنها در هر لاشه و تقاضای بالاتر، معمولاً دیرتر از سایر اقلام ارزان می‌شوند.

بازار گوشت در ۲۳ تیر ۱۴۰۵ آرام است، اما این آرامش در محدوده‌ای شکل گرفته که برای بسیاری از خانوارها همچنان گران محسوب می‌شود. مسئله اصلی بازار دیگر فقط نوسان روزانه قیمت نیست؛ بلکه فاصله نرخ گوشت با قدرت خرید مصرف‌کننده است. تا زمانی که این فاصله کاهش پیدا نکند، ثبات قیمت بیشتر به معنای رکود معاملات خواهد بود تا بهبود واقعی شرایط سفره خانوار.