بررسی آگهی‌های بازار نشان می‌دهد اختلاف قیمت میان نسخه‌های مختلف ۴۰۵ بسیار زیاد است. سن خودرو مهم است، اما تنها عامل تعیین‌کننده نیست؛ کارکرد، سلامت شاسی، تعداد قطعات رنگ‌شده، نوع موتور و وضعیت فنی می‌توانند قیمت دو خودروی هم‌مدل را صدها میلیون تومان متفاوت کنند.

نمونه ۱۳۸۴ با کارکرد ۱۴۰ هزار کیلومتر و قیمت ۵۳۰ میلیون تومان در آگهی‌های باما دیده می‌شود. نمونه دوگانه‌سوز مدل ۱۳۹۶ با ۳۰۰ هزار کیلومتر نیز ۶۵۰ میلیون تومان آگهی شده است. در همین بازار، یک GLX مدل ۱۳۹۲ با ۱۷۰ هزار کیلومتر کارکرد قیمت ۹۵۰ میلیون تومان دارد.

برای SLX مدل ۱۳۹۹ نیز آگهی نمونه‌ای با حدود ۹۷ هزار کیلومتر کارکرد و قیمت یک میلیارد و ۵۶۰ میلیون تومان ثبت شده است. البته آگهی‌های دیگر همین مدل از حدود ۱.۳ تا ۱.۶ میلیارد تومان متغیرند؛ موضوعی که نشان می‌دهد یک رقم منفرد نمی‌تواند نماینده تمام بازار باشد.

یک نکته مهم؛ قیمت آگهی با قیمت معامله فرق دارد

در گزارش قیمت خودروهای دست‌دوم باید میان «قیمت آگهی‌شده» و «قیمت معامله‌شده» تفاوت گذاشت. فروشنده می‌تواند خودروی خود را با هر رقمی برای فروش عرضه کند، اما ممکن است معامله نهایی پس از کارشناسی بدنه و فنی با مبلغ پایین‌تری انجام شود.

برای مثال، میانگین قیمت آگهی‌های GLX بنزینی مدل ۱۳۸۴ در تهران حدود ۵۰۰ میلیون تومان گزارش شده، درحالی‌که نمونه‌های همان سال بسته به وضعیتشان از حدود ۳۲۵ تا بیش از ۵۰۰ میلیون تومان آگهی شده‌اند.

این پراکندگی در مدل‌های جدیدتر نیز وجود دارد. بنابراین هنگام انتشار جدول بهتر است به جای عبارت «با قیمت ... معامله می‌شود» از عبارت «با قیمت ... آگهی شده است» استفاده شود، مگر آنکه داده واقعی معاملات در دسترس باشد.

چرا پژو ۴۰۵ هنوز مشتری دارد؟

تولید ۴۰۵ GLX بنزینی ایران‌خودرو در خرداد ۱۳۹۹ متوقف شد. برنامه توقف این خودرو پیش‌تر به دلیل استانداردهای جدید اعلام شده بود و آخرین نمونه GLX بنزینی در ۲۲ خرداد ۱۳۹۹ از خط تولید خارج شد. البته برخی گونه‌ها و خودروهای مرتبط با ناوگان عمومی برای مدتی مسیر متفاوتی داشتند و نسخه SLX نیز مدل‌های بالاتری در بازار دارد.

با وجود توقف تولید، تعداد بسیار زیاد ۴۰۵های موجود در کشور باعث شده بازار قطعات و تعمیرات آن همچنان گسترده باشد. همین موضوع در کنار شناخته‌شده بودن ساختار فنی XU7 و وجود تعمیرکاران فراوان، یکی از دلایلی است که خریداران خودروهای قدیمی همچنان این مدل را بررسی می‌کنند.

البته خرید یک ۴۰۵ بیست‌ساله صرفاً به‌دلیل ارزان‌تر بودن قطعات منطقی نیست. پوسیدگی، آسیب شاسی، سابقه تصادف، فرسودگی سیم‌کشی، سیستم خنک‌کننده، جلوبندی و وضعیت موتور می‌توانند هزینه‌ای بسیار بیشتر از اختلاف قیمت اولیه خودرو ایجاد کنند.

پژو ۴۰۵ GLX واقعاً چند اسب‌بخار قدرت دارد؟

براساس مشخصات رسمی ایران‌خودرو، پژو ۴۰۵ GLX مجهز به موتور XU7JP/L3 با حجم ۱۷۶۱ سی‌سی است. این موتور ۸ سوپاپ، ۱۰۰ اسب‌بخار قدرت و ۱۵۳ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند. مصرف سوخت ترکیبی رسمی آن ۹ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر اعلام شده و وزن خودرو حدود ۱۱۰۰ کیلوگرم است.

بنابراین عدد حدود ۱۰۰ اسب‌بخار و ۱۵۳ نیوتن‌متر در متن اولیه درست است.

اما همه پژو ۴۰۵های بازار این موتور را ندارند. نسخه محبوب SLX در بسیاری از مدل‌ها به موتور ۱.۶ لیتری TU5 مجهز است که حدود ۱۰۵ تا ۱۰۸ اسب‌بخار قدرت و ۱۴۲ نیوتن‌متر گشتاور دارد.

این تفاوت هنگام خرید بسیار مهم است؛ زیرا قیمت، مصرف سوخت، قطعات و رفتار فنی ۴۰۵ SLX TU5 با GLX مجهز به XU7 یکسان نیست.

پژو ۴۰۵ یا سمند؛ کدام ارزش خرید بیشتری دارد؟

مقایسه این دو خودرو بدون مشخص کردن موتور سمند می‌تواند گمراه‌کننده باشد. سمند هم با موتور XU7 و هم با EF7 عرضه شده است. اگر سمند XU7 را با ۴۰۵ GLX مقایسه کنیم، بخش مهمی از ساختار فنی آنها مشابه است؛ اما سمند EF7 داستان متفاوتی دارد.

موتور EF7 واقعاً از XU7 بهتر است؟

براساس اطلاعات رسمی ایران‌خودرو، سمند LX با موتور EF7 دارای پیشرانه ۱۶۴۵ سی‌سی ۱۶ سوپاپ با قدرت ۱۱۳ اسب‌بخار و گشتاور ۱۵۵ نیوتن‌متر است. مصرف ترکیبی بنزین آن نیز ۷.۵۴ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر اعلام شده است.

روی کاغذ، EF7 هم قدرتمندتر و هم کم‌مصرف‌تر از XU7 پژو ۴۰۵ است. ۴۰۵ GLX با موتور XU7 مصرف ترکیبی رسمی ۹ لیتر دارد؛ یعنی اختلاف رسمی حدود ۱.۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است.

اما از این اعداد نمی‌توان نتیجه گرفت که EF7 در همه شرایط «کم‌استهلاک‌تر» است. EF7 ساختار پیچیده‌تری دارد و کیفیت نگهداری، روغن مناسب، سیستم خنک‌کاری و مهارت تعمیرکار در هزینه مالکیت آن نقش مهمی دارند. XU7 قدیمی‌تر و ساده‌تر است و تعمیرکاران بیشتری با آن آشنا هستند.

در نتیجه، EF7 از نظر فناوری، قدرت و مصرف سوخت برتری مشخصی دارد؛ XU7 از نظر سادگی تعمیر و فراگیری خدمات مزیت دارد.

۴۰۵ سبک‌تر است؛ سمند قوی‌تر

یکی از دلایل احساس چابکی پژو ۴۰۵ وزن کمتر آن است. وزن رسمی GLX حدود ۱۱۰۰ کیلوگرم اعلام شده، درحالی‌که سمند LX EF7 حدود ۱۳۴۴ کیلوگرم وزن دارد.

سمند این وزن اضافه را تا حدی با موتور قوی‌تر EF7 جبران می‌کند. شتاب رسمی صفر تا ۱۰۰ سمند EF7 حدود ۱۲ ثانیه و برای ۴۰۵ GLX حدود ۱۱ ثانیه اعلام شده است؛ البته ارقام واقعی خودروهای چندساله به سلامت موتور، گیربکس و شرایط محیطی بستگی دارند.

برای رانندگی شهری، ۴۰۵ به دلیل وزن کمتر می‌تواند سبک‌تر احساس شود؛ سمند بیشتر روی فضای خانوادگی و سواری آرام‌تر تمرکز دارد.

آیا سمند واقعاً جادارتر است؟

از نظر ابعاد بیرونی، سمند بزرگ‌تر است. طول رسمی سمند LX حدود ۴۵۰۲ میلی‌متر است، درحالی‌که طول ۴۰۵ به ۴۴۰۸ میلی‌متر می‌رسد. فاصله محوری دو خودرو تقریباً یکسان است: ۲۶۷۱ میلی‌متر برای سمند و ۲۶۶۹ میلی‌متر برای ۴۰۵.

بنابراین احساس فضای بیشتر در سمند می‌تواند به طراحی کابین و عرض بدنه مرتبط باشد، اما جالب است که صندوق عقب ۴۰۵ روی کاغذ بزرگ‌تر است: ایران‌خودرو برای ۴۰۵ حجم ۴۷۰ لیتر و برای سمند LX EF7 حجم ۳۵۰ لیتر اعلام کرده است.

پس عبارت «سمند از هر نظر جادارتر است» دقیق نیست. کابین سمند برای خانواده بزرگ‌تر احساس راحت‌تری ایجاد می‌کند، اما ۴۰۵ در ظرفیت رسمی صندوق عقب برتری دارد.

آیا سمند ایمن‌تر از پژو ۴۰۵ است؟

این بخش از متن اولیه نیازمند بیشترین احتیاط است. ادعای اینکه سمند در «تست‌های داخلی و تصادف‌های واقعی» به‌طور قطعی ایمن‌تر از پژو ۴۰۵ بوده، بدون داده استاندارد قابل مقایسه قابل اثبات نیست.

برای این دو خودرو نتایج مدرن و هم‌شرایطی مانند آزمون‌های مستقل Euro NCAP امروزی وجود ندارد که بتوان براساس آن با اطمینان یکی را برنده اعلام کرد. داشتن بدنه سنگین‌تر نیز به‌تنهایی مساوی با ایمنی بیشتر نیست؛ طراحی سازه، نواحی جذب انرژی، کیسه هوا، کمربند و نحوه انتقال نیرو در تصادف اهمیت بیشتری دارند.

بنابراین در یک گزارش دقیق بهتر است نوشته شود: سمند از نظر ابعاد و وزن ساختار متفاوتی دارد، اما برای ادعای برتری قطعی ایمنی آن نسبت به ۴۰۵، داده مستقل و قابل مقایسه کافی در دسترس نیست.

در نهایت پژو ۴۰۵ بخریم یا سمند؟

برای کسی که اولویت اصلی‌اش سادگی فنی، دسترسی گسترده به قطعه و تعمیرکار و خرید خودرویی آشنا در بازار دست‌دوم است، ۴۰۵ سالم همچنان می‌تواند گزینه قابل بررسی باشد؛ به‌خصوص اگر نمونه‌ای با شاسی سالم، موتور بدون مشکل و سابقه نگهداری روشن پیدا شود.

اگر مصرف سوخت، موتور مدرن‌تر و قدرت بیشتر اهمیت بالاتری دارد، سمند EF7 از نظر مشخصات فنی انتخاب جذاب‌تری است. موتور رسمی آن ۱۱۳ اسب‌بخار قدرت دارد و مصرف اعلامی آن نیز به‌طور محسوسی پایین‌تر از XU7 است.

اما در بازار خودروهای ۱۰ تا ۲۰ ساله، سلامت همان خودرو از نام مدل مهم‌تر است. یک ۴۰۵ مدل پایین با شاسی سالم و نگهداری منظم ممکن است خرید بهتری از سمندی جدیدتر با سابقه تصادف یا موتور فرسوده باشد.

قیمت‌های فعلی نیز این واقعیت را نشان می‌دهند: پژو ۴۰۵ دیگر الزاماً یک خودروی «چندصد میلیونی ارزان» نیست و نمونه‌های سالم SLX مدل بالا حتی وارد محدوده یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان شده‌اند.

جمع‌بندی: ۴۰۵ در سادگی و بازار خدمات همچنان حرفی برای گفتن دارد، سمند EF7 در قدرت و مصرف سوخت روی کاغذ برتر است؛ اما برای خرید دست‌دوم، کارشناسی شاسی، بدنه و موتور از مقایسه نام دو خودرو بسیار مهم‌تر است.