فولاد ایرانیان
قیمت تخممرغ در شهریور ۱۴۰۵؛ مرغداران کیلویی ۸۰ هزار تومان زیر هزینه تولید میفروشند / خطر گرانی در راه است؟
بازار تخممرغ در شهریور ۱۴۰۵ با یک تناقض قابل توجه روبهرو شده است؛ در حالی که قیمت این کالای پروتئینی برای خانوارها افزایش محسوسی داشته، تولیدکنندگان میگویند محصول خود را همچنان با زیان میفروشند. اتحادیه مرکزی مرغداران میهن قیمت پیشنهادی هر کیلو تخممرغ درب مرغداری را ۲۷۱ هزار تومان اعلام کرده، اما نرخ واقعی فروش در واحدهای تولیدی اکنون نزدیک ۲۰۰ هزار تومان است؛ یعنی حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان پایینتر از قیمت تمامشده و پیشنهادی اتحادیه. همزمان تولید شهریور حدود ۱۱۸ هزار تن برآورد شده، در حالی که مصرف داخلی نزدیک ۱۰۰ هزار تن است. این مازاد ۱۸ هزار تنی فعلاً مانع جهش بیشتر قیمت درب مرغداری شده، اما تداوم زیان تولیدکنندگان میتواند معادله بازار ماههای آینده را تغییر دهد.
۲۲:۳۸ - ۱۷ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
بر اساس اظهارات رئیس هیئتمدیره اتحادیه مرغداران میهن، اتحادیه در ابتدای هر ماه نرخ پیشنهادی خود را به معاونت امور دام وزارت جهاد کشاورزی ارائه میکند و برای شهریورماه امسال رقم ۲۷۱ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم پیشنهاد شده است.
با این حال تولیدکنندگان موفق نشدهاند محصول را با این نرخ بفروشند.
اطلاعات جدید اتحادیه نشان میدهد قیمت فعلی تخممرغ درب مرغداری بسته به وزن محصول حدود ۲۰۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم است. این رقم نزدیک ۷۰ هزار تومان کمتر از هزینه تمامشده اعلامی تولیدکنندگان و حدود ۳۰ هزار تومان پایینتر از نرخ ارشادی وزارت جهاد کشاورزی است.
به بیان ساده، اگر مبنای ۲۷۱ هزار تومانی اتحادیه را در نظر بگیریم، مرغدار در هر کیلو تقریباً ۲۶ درصد پایینتر از نرخ مورد انتظار خود محصول میفروشد.
این فاصله برای یک واحد بزرگ مرغ تخمگذار، در حجم چند ده یا چند صد تن تولید ماهانه میتواند به زیانی قابل توجه تبدیل شود.
چرا با وجود گرانی تخممرغ، مرغدار همچنان زیان میکند؟
این همان پرسشی است که برای بسیاری از مصرفکنندگان مطرح میشود؛ اگر قیمت یک شانه تخممرغ در بازار به حدود نیم میلیون تومان رسیده، چگونه ممکن است تولیدکننده از زیان صحبت کند؟
پاسخ را باید در دو بخش جستوجو کرد.
نخست اینکه قیمت درب مرغداری با قیمت روی قفسه فروشگاه یکسان نیست. هزینه حملونقل، بستهبندی، توزیع، عمدهفروشی و خردهفروشی در فاصله تولید تا مصرف به قیمت اضافه میشود.
اتحادیه مرغداران میهن میگوید طبق ضوابط سازمان حمایت، فاصله مجاز قیمت از درب مرغداری تا مصرفکننده در مجموع حدود ۲۳ درصد است.
دوم اینکه افزایش هزینه نهادهها بعد از تغییر سیاست ارزی بسیار سریعتر از توان بازار برای پذیرش قیمت جدید بوده است. به گفته اتحادیه، مرغداران برای چند ماه محصول خود را حتی با قیمتی بسیار پایینتر از هزینه تولید عرضه کردهاند و طی حدود ۴۵ روز اخیر نیز با وجود رشد قیمتها، نرخ درب مرغداری هنوز به هزینه تمامشده نرسیده است.
بنابراین گرانی برای مصرفکننده و زیان تولیدکننده میتوانند همزمان اتفاق بیفتند.
هر شانه تخممرغ چند؟ نرخ منطقی بازار اعلام شد
در آخرین اظهارات منتشرشده از اتحادیه، قیمت منطقی تخممرغ برای مصرفکننده حدود ۲۵۰ تا ۲۶۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم عنوان شده است.
بر همین اساس، یک شانه معمولی حدود دو کیلوگرمی باید تقریباً ۵۰۰ تا ۵۲۰ هزار تومان قیمت داشته باشد و بهای هر عدد تخممرغ نیز حدود ۱۹ تا ۲۰ هزار تومان برآورد شده است. اتحادیه گفته عرضه کیلویی بالاتر از ۲۷۰ هزار تومان در خردهفروشی را گرانفروشی میداند.
البته در چند روز اخیر ارقام متفاوتی درباره قیمت پیشنهادی تولیدکننده و قیمت منطقی مصرفکننده منتشر شده است؛ بنابراین برای خرید روزانه باید وزن واقعی شانه، نوع بستهبندی و محل عرضه را نیز در نظر گرفت و نمیتوان صرفاً قیمت اسمی یک شانه را مقایسه کرد.
تولید ۱۱۸ هزار تن؛ ایران با مازاد تخممرغ روبهروست
مهمترین عامل جلوگیریکننده از افزایش شدید قیمت فعلی، وضعیت عرضه است.
تولید تخممرغ کشور در شهریورماه حدود ۱۱۸ هزار تن برآورد شده است، در حالی که مصرف داخلی نزدیک ۱۰۰ هزار تن اعلام میشود.
یعنی بر اساس این برآورد، کشور در یک ماه حدود ۱۸ هزار تن مازاد تولید دارد.
این رقم معادل بیش از ۱۵ درصد مصرف داخلی ماهانه است و توضیح میدهد چرا باوجود افزایش هزینه تولید، مرغداران هنوز قدرت انتقال کامل هزینهها به قیمت فروش را ندارند.
وقتی عرضه از تقاضای داخلی بیشتر باشد، تولیدکننده دو راه اصلی دارد: محصول را با قیمت پایینتر در داخل بفروشد یا مازاد را از طریق صادرات و ذخیرهسازی از بازار خارج کند.
اتحادیه نیز دقیقاً بر همین مسئله تأکید کرده و خواستار استفاده از صادرات و ذخیرهسازی برای تنظیم بازار شده است.
کاهش صادرات، پاشنه آشیل بازار تخممرغ
مشکل اصلی اینجاست که مسیر صادرات نیز مانند گذشته روان نیست.
طبق تازهترین اظهارات اتحادیه مرغداران میهن، صادرات تخممرغ نسبت به سال گذشته کاهش قابل توجهی داشته و میزان افت آن حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار تن عنوان شده است. اتحادیه معتقد است برنامه صادراتی منسجمی برای جذب مازاد تولید وجود ندارد.
این مسئله مستقیماً روی قیمت درب مرغداری اثر میگذارد.
اگر ۱۵ تا ۱۸ هزار تن مازاد تولید ماهانه نتواند از طریق صادرات یا ذخیرهسازی جذب شود، مرغداران برای نقد کردن محصول و جلوگیری از انباشت تخممرغ ناچار به رقابت قیمتی میشوند؛ نتیجه همان چیزی است که امروز دیده میشود: فروش زیر هزینه تولید.
در کوتاهمدت چنین شرایطی ممکن است به سود مصرفکننده باشد، زیرا جلوی جهش شدید قیمت را میگیرد. اما در بلندمدت ادامه زیان میتواند انگیزه تولید را کاهش دهد.
چرا مصرف تخممرغ افزایش پیدا کرده است؟
سمت تقاضای بازار نیز تغییر کرده است.
رئیس اتحادیه مرغداران میهن میگوید با افزایش قیمت گوشت قرمز، مرغ و سایر منابع پروتئینی، خانوارها بیش از گذشته به سمت تخممرغ رفتهاند؛ چراکه با وجود همه افزایش قیمتها، این محصول همچنان یکی از ارزانترین منابع پروتئین حیوانی در سبد غذایی محسوب میشود.
این اتفاق از نظر اقتصادی قابل انتظار است. وقتی قدرت خرید خانوار کاهش پیدا میکند، مصرفکننده معمولاً بخشی از کالاهای گرانتر را با گزینههای ارزانتر جایگزین میکند.
تخممرغ نیز در چنین فضایی از یک کالای مکمل به یکی از منابع اصلی تأمین پروتئین برای بخشی از خانوارها تبدیل میشود.
افزایش تقاضا البته تا امروز نتوانسته مازاد عرضه را کاملاً جذب کند؛ اما اگر مصرف همچنان بالا برود و همزمان تولید در ماههای آینده کاهش پیدا کند، تعادل فعلی میتواند تغییر کند.
آیا تخممرغ دوباره گران میشود؟
افزایش فوری قیمت تا سطح پیشنهادی ۲۷۱ هزار تومان درب مرغداری قطعی نیست.
وجود مازاد تولید فعلاً یک سد مهم مقابل افزایش قیمت است. تا زمانی که تولید بالاتر از مصرف باشد و صادرات نیز محدود بماند، قدرت فروش تولیدکننده برای افزایش نرخ محدود خواهد بود.
اما خطر اصلی در میانمدت است.
اگر مرغداران برای مدت طولانی محصول را زیر هزینه تمامشده بفروشند، امکان کاهش جوجهریزی، حذف زودتر گلههای تخمگذار یا کاهش سرمایهگذاری برای دوره بعد وجود دارد. در چنین شرایطی زیان امروز تولیدکننده میتواند چند ماه بعد به کاهش عرضه و فشار افزایشی روی قیمت مصرفکننده تبدیل شود.
به همین دلیل حفظ قیمت پایین با تحمیل زیان مستمر به مرغدار، یک راهکار پایدار برای کنترل بازار نیست.
بازار تخممرغ در یک تناقض جدی
آنچه امروز در بازار تخممرغ دیده میشود یک تناقض کلاسیک در زنجیره محصولات کشاورزی است: مصرفکننده احساس گرانی میکند و تولیدکننده هم از زیان میگوید.
اتحادیه قیمت پیشنهادی شهریور را کیلویی ۲۷۱ هزار تومان اعلام کرده، اما تخممرغ درب مرغداری نزدیک ۲۰۰ هزار تومان معامله میشود. در سمت دیگر، قیمت منطقی برای مصرفکننده در محدوده ۲۵۰ تا ۲۶۰ هزار تومان در هر کیلو و ۵۰۰ تا ۵۲۰ هزار تومان برای یک شانه معمولی عنوان شده است.
تولید ۱۱۸ هزار تنی در برابر مصرف ۱۰۰ هزار تنی نیز نشان میدهد مشکل فعلی کشور کمبود تخممرغ نیست؛ چالش اصلی مدیریت مازاد، صادرات و حفظ اقتصادی بودن تولید است.
اگر این ۱۸ هزار تن مازاد بهدرستی مدیریت شود، امکان نزدیک شدن قیمت درب مرغداری به هزینه تولید بدون ایجاد شوک شدید در بازار مصرف وجود دارد. در غیر این صورت دو مسیر نامطلوب پیش رو خواهد بود: ادامه زیان مرغداران یا کاهش تولید و انتقال فشار قیمتی به مصرفکننده در ماههای آینده.
به همین دلیل، آینده قیمت تخممرغ بیش از آنکه به عدد ۲۷۱ هزار تومان وابسته باشد، به یک سؤال بستگی دارد: دولت برای مازاد تولید و صادرات تخممرغ چه برنامهای خواهد داشت؟
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
