فولاد ایرانیان
اجاره نزدیک به صفر برای زوجهای جوان؛ طرح تازه مسکن دهکهای ۱ تا ۴ چگونه اجرا میشود؟
یک برنامه تازه حمایتی برای زوجهای جوان کمدرآمد در راه است؛ برنامهای که در صورت اجرای کامل میتواند بخشی از فشار سنگین اجاره در شهرهای بزرگ را برای سه سال کاهش دهد. منوچهر خواجهدلویی، رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، اعلام کرده بخشی از واحدهای طرح «خانه امید» به زوجهای جوان دهکهای یک تا چهار اختصاص مییابد و این واحدها با اجارهبهایی نزدیک به صفر برای مدت سه سال در اختیار آنها قرار خواهد گرفت. این طرح در دل برنامه بزرگتر بنیاد مسکن برای ساخت ۲۲۰ هزار واحد مسکن محرومان در سال ۱۴۰۵ قرار دارد؛ با این حال هنوز جزئیات مهمی مانند تعداد دقیق واحدهای استیجاری، شهرهای مشمول، زمان تحویل و شیوه ثبتنام این بخش تازه اعلام نشده است.
۲۳:۰۶ - ۳۱ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
طبق توضیحات تازه رئیس بنیاد مسکن، جامعه هدف اصلی این برنامه زوجهای جوان قرارگرفته در دهکهای درآمدی یک تا چهار هستند که فاقد مسکناند.
یکی از شروط کلیدی نیز داشتن «فرم ج سبز» است. فرم ج در سامانههای حمایتی مسکن برای بررسی سابقه استفاده خانوار از امکانات دولتی حوزه زمین و مسکن به کار میرود؛ سبز بودن آن در عمل به این معناست که فرد از برخی حمایتهای دولتی مسکن استفاده نکرده و از این جهت میتواند واجد شرایط اولیه طرحهای حمایتی باشد.
بنابراین صرف قرار گرفتن در دهکهای یک تا چهار به معنای دریافت قطعی واحد نیست و احراز شرایط مالکیت و سابقه استفاده از حمایتهای مسکن نیز اهمیت دارد.
نکته مهم دیگر این است که خواجهدلویی گفته اجرای برنامه فقط محدود به کلانشهرها نخواهد بود و در هر نقطهای که امکان تأمین زمین وجود داشته باشد، چه شهر و چه روستا، میتوان آن را اجرا کرد.
تفاوت مهم «خانه امید» با طرح مسکن استیجاری آشیان
اعلام اجاره «نزدیک به صفر» ممکن است با برنامه دیگری که چند ماه قبل برای زوجهای جوان آغاز شد اشتباه گرفته شود.
وزارت راه و شهرسازی از خرداد ۱۴۰۵ ثبتنام طرح مسکن استیجاری زوجهای جوان موسوم به «آشیان» را آغاز کرد. در آن برنامه، زوجهایی که حداکثر پنج سال از ازدواجشان گذشته، فاقد مسکن هستند، فرم ج سبز دارند و در دهکهای یک تا شش قرار میگیرند، امکان ثبت درخواست دارند.
اما اجاره در «آشیان» نزدیک صفر نیست.
بر اساس ضوابط اعلامشده، دهکهای یک و دو ۳۵ درصد اجاره روز بازار، دهکهای سه و چهار ۴۵ درصد و دهکهای پنج و شش ۵۵ درصد اجاره کارشناسی را پرداخت میکنند. حداکثر مدت استفاده نیز پنج سال اعلام شده است.
در مقابل، اظهارات تازه رئیس بنیاد مسکن از الگویی متفاوت حرف میزند: دهکهای یک تا چهار، اجاره نزدیک به صفر و دوره سهساله.
بنابراین فعلاً منطقیتر است این برنامه را یک بخش جدید و حمایتیتر از «خانه امید» بدانیم، نه همان طرح آشیان با نامی دیگر.
۲۲۰ هزار خانه امید در برنامه سال ۱۴۰۵
طرح تازه استیجاری تنها بخشی از برنامه بسیار بزرگتر بنیاد مسکن برای اقشار کمدرآمد است.
خواجهدلویی پیشتر اعلام کرده بود بنیاد مسکن در سال جاری ساخت ۲۲۰ هزار واحد برای خانوارهای کمدرآمد را هدفگذاری کرده است. از این تعداد، ۶۵ هزار واحد در مناطق شهری و ۱۵۵ هزار واحد در مناطق روستایی قرار دارند.
معاون بازسازی و مسکن روستایی بنیاد مسکن نیز در پایان مرداد اعلام کرد عملیات اجرایی حدود ۶۸ هزار واحد از این برنامه آغاز شده است.
این اعداد نشان میدهد «خانه امید» صرفاً در مرحله اعلام سیاست نیست و بخشی از پروژهها وارد فاز اجرایی شدهاند، اما فاصله میان ۶۸ هزار واحد شروعشده و هدف ۲۲۰ هزار واحدی همچنان قابل توجه است.
از این جهت، سرعت تأمین زمین، منابع بانکی و مشارکت نهادهای حمایتی تعیین خواهد کرد چه میزان از هدف سالانه تا پایان ۱۴۰۵ واقعاً به مرحله ساخت برسد.
زوجهای کمدرآمد چگونه صاحب خانه میشوند؟
مدل «خانه امید» فقط بر ساخت دولتی متکی نیست.
بر اساس توضیحات بنیاد مسکن، برای ساخت هر واحد، ۵۰۰ میلیون تومان تسهیلات قرضالحسنه ۲۰ ساله پیشبینی شده و در برخی پروژهها زمین نیز رایگان تأمین میشود. برای خانوارهای تحت پوشش نهادهایی مانند کمیته امداد و بهزیستی، کمکهای بلاعوض نیز در نظر گرفته شده است.
به عنوان نمونه، رئیس بنیاد مسکن در افتتاح ۳۷ واحد «خانه امید» در گناباد گفته بود برای خانوارهای واجد شرایط تحت پوشش نهادهای حمایتی، علاوه بر تسهیلات قرضالحسنه، تا ۴۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض از محل حساب ۱۰۰ امام پرداخت میشود. او همان زمان تأکید کرده بود این طرح میتواند هم ملکی و هم استیجاری اجرا شود.
در نتیجه، قرار نیست همه ۲۲۰ هزار واحد با یک مدل واگذار شوند. بخشی به مالکیت خانوار میرسد و بخشی میتواند در قالب اجاره حمایتی باقی بماند.
چرا مدل اجاره سهساله اهمیت دارد؟
مشکل بخشی از خانوارهای دهک پایین فقط نبود پول خرید خانه نیست؛ حتی پرداخت آورده اولیه یک پروژه دولتی یا اقساط تسهیلات نیز برای آنها دشوار است.
در چنین شرایطی، مسکن استیجاری با اجاره بسیار پایین میتواند نقش یک «دوره تنفس» داشته باشد.
زوج جوان برای سه سال بخش بزرگی از درآمد خود را صرف اجاره نمیکند و از نظر نظری فرصت پیدا میکند پسانداز تشکیل دهد، وضعیت شغلی خود را تثبیت کند یا برای ورود به برنامه مالکیت مسکن آماده شود.
این تفاوت اصلی میان یک یارانه اجاره کوتاهمدت و یک سیاست انتقالی است.
موفقیت طرح اما به شرط مهمی وابسته است: واحد باید واقعاً در محلهایی تأمین شود که زوج جوان بتواند به محل کار، حملونقل و خدمات شهری دسترسی داشته باشد. اجاره نزدیک صفر برای واحدی بسیار دور از بازار کار ممکن است بخشی از مزیت اقتصادی خود را با هزینه رفتوآمد از دست بدهد.
هنوز چند سؤال مهم بدون پاسخ مانده است
با وجود جذابیت خبر «اجاره نزدیک به صفر»، هنوز جزئیات اجرایی کافی منتشر نشده است.
در اظهارات امروز مشخص نشده «نزدیک به صفر» دقیقاً چه مبلغی است؛ آیا مستأجر فقط هزینه نگهداری و شارژ را میپردازد یا مبلغ ثابتی به عنوان اجاره تعیین خواهد شد.
همچنین سهم واحدهای استیجاری از مجموع ۲۲۰ هزار واحد، فهرست شهرهای مشمول، تاریخ شروع ثبتنام و نحوه اولویتبندی زوجهای جوان در این بخش تازه به طور عمومی اعلام نشده است.
این موضوع مهم است، زیرا در طرح آشیان دستورالعمل نسبتاً روشنی برای شرایط متقاضی، سابقه سکونت، تعداد سالهای ازدواج و اولویتبندی بر اساس دهک، فرزند و آسیبپذیری خانوار منتشر شده بود.
برای طرح جدید بنیاد مسکن هنوز باید منتظر انتشار چنین دستورالعملی بود.
آغاز ۱۰۹ واحد خانه امید در نظرآباد
اعلام سیاست جدید همزمان با آغاز عملیات اجرایی ۱۰۹ واحد مسکن خانه امید در شهرستان نظرآباد استان البرز انجام شده است.
گزارشهای محلی نیز آغاز این پروژه با حضور رئیس بنیاد مسکن و استاندار البرز را تأیید کردهاند.
انتخاب البرز از این جهت قابل توجه است که این استان به دلیل نزدیکی به تهران و رشد جمعیت مهاجر، با فشار بالایی در بازار مسکن و اجاره روبهروست. بنابراین اجرای نمونههای شهری «خانه امید» میتواند یکی از آزمونهای واقعی سیاست جدید بنیاد مسکن باشد.
طرح هادی و قیر روستایی؛ ضلع دوم برنامه بنیاد مسکن
خواجهدلویی در کنار مسکن محرومان، بر ادامه بازنگری طرحهای هادی روستایی نیز تأکید کرده است.
این موضوع با تکالیف برنامه هفتم توسعه همخوانی دارد؛ در قانون برنامه هفتم، بنیاد مسکن موظف شده برای تأمین زمین، ساخت مسکن معیشتمحور روستایی و بازنگری طرحهای هادی اقدام کند و در روستاهای فاقد زمین نیز امکان واگذاری زمین به متقاضیان فاقد مسکن با اولویت افراد بومی فراهم شود.
در حوزه قیر نیز بودجه و سازوکار تأمین قیر برای معابر روستایی همچنان یکی از منابع اصلی اجرای طرحهای عمرانی بنیاد مسکن است. البته گزارشهای مجلس در شهریور نشان میدهد تخصیص منابع عمرانی و قیر با محدودیتهایی همراه بوده و افزایش شدید قیمت قیر، قدرت اجرایی اعتبار اسمی را کاهش داده است.
مسکن تقریباً رایگان؛ خبر مهمی که اجرای آن تعیینکننده است
اعلام اختصاص واحدهایی با اجاره نزدیک به صفر برای سه سال به زوجهای جوان دهکهای یک تا چهار، یکی از حمایتیترین وعدههای مسکنی ماههای اخیر است.
اما نقطه تعیینکننده از اینجا به بعد آغاز میشود.
اگر بنیاد مسکن بتواند زمین رایگان، تسهیلات ارزان، کمک بلاعوض خیرین و منابع حساب ۱۰۰ را در مقیاس قابل توجه کنار یکدیگر قرار دهد، این مدل میتواند برای خانوارهایی که حتی توان پرداخت اجارههای یارانهای معمول را ندارند، یک مسیر واقعی ایجاد کند.
از سوی دیگر، هدف سالانه ۲۲۰ هزار واحد در برابر حدود چهار میلیون خانوار دهک یک تا چهار فاقد مسکن که پیشتر از سوی رئیس بنیاد اعلام شده، نشان میدهد حل مسئله نیازمند برنامهای چندساله است.
فعلاً مهمترین خبر برای زوجهای جوان این است که مدل جدیدی در «خانه امید» تعریف شده: سه سال سکونت با اجاره نزدیک صفر. اما تا زمانی که سهمیه شهرها، زمان ثبتنام و شروط دقیق آن منتشر نشود، این خبر را باید آغاز یک برنامه اجرایی دانست، نه به معنای امکان ثبتنام فوری برای همه متقاضیان.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
