پرسپولیس وارد بازار فروش بازیکن می‌شود؛ شهرآبادی ۱.۷ میلیون دلاری اولین پروژه حدادی

پرسپولیس در سال‌های گذشته بیشتر باشگاهی مصرف‌کننده در بازار نقل‌وانتقالات بوده است. ستاره‌ها جذب می‌شدند تا در ترکیب باقی بمانند، جام بگیرند و در بسیاری از موارد نیز در پایان قرارداد یا با مبلغی محدود باشگاه را ترک می‌کردند. اما صحبت‌های تازه پیمان حدادی از مدلی متفاوت حکایت دارد؛ مدلی که در فوتبال حرفه‌ای جهان با عنوان سرمایه‌گذاری روی بازیکنان جوان و کسب سود از انتقال بعدی شناخته می‌شود.

مدیرعامل پرسپولیس صریحاً درباره شهرآبادی گفته است باشگاه امیدوار است این بازیکن در پایان فصل امکان فروش داشته باشد. هدف مورد نظر مدیریت این است که بازیکن جوان وارد پرسپولیس شود، یک فصل بازی کند، از نظر فنی پیشرفت کند، به سطح تیم ملی برسد و سپس انتقال او برای باشگاه درآمد ایجاد کند. 

این جمله از آن جهت اهمیت دارد که دیگر فروش یک بازیکن صرفاً پیامد یک پیشنهاد غیرمنتظره نیست؛ بلکه درآمدزایی از انتقال، بخشی از فلسفه اولیه خرید بازیکن تعریف شده است.

پرسپولیس برای شهرآبادی چقدر هزینه کرد؟

پوریا شهرآبادی یکی از گران‌ترین پروژه‌های جوان‌سازی پرسپولیس در تابستان بود. براساس جزئیات منتشرشده، گل‌گهر در شروع مذاکرات برای صدور رضایت‌نامه او درخواست یک میلیون دلاری داشت، اما توافق نهایی با پرداخت ۱۲۰ میلیارد تومان در دو قسط به‌علاوه انتقال سهیل صحرایی انجام شد.

قرارداد شهرآبادی نیز چهار ساله بسته شد؛ موضوعی که دست باشگاه را برای توسعه بازیکن و سپس تصمیم‌گیری درباره فروش او باز می‌گذارد. رقم پیش‌بینی‌شده برای انتقال این مهاجم نیز ۱.۷ میلیون دلار عنوان شده است. 

با نرخ حدود ۲۶۸ هزار و ۳۰۰ تومان برای دلار در بازار امروز، ۱.۷ میلیون دلار معادل تقریبی ۴۵۶ میلیارد تومان می‌شود. این محاسبه صرفاً ارزش ریالی فعلی آن رقم قراردادی است و نباید با سود قطعی باشگاه اشتباه گرفته شود؛ چراکه اولاً هزینه شهرآبادی فقط ۱۲۰ میلیارد تومان نقدی نبوده و ارزش انتقال صحرایی نیز باید در نظر گرفته شود، ثانیاً فروش بازیکن دقیقاً با رقم بند قرارداد تضمین نشده است.

پروژه مهدی زارع؛ سرمایه‌گذاری سنگین دوم پرسپولیس

شهرآبادی تنها بازیکنی نیست که چنین ساختاری درباره او دیده می‌شود. پرسپولیس مهدی زارع، مدافع ۲۳ ساله، را نیز با قرارداد چهار ساله از اخمت گروژنی جذب کرد.

براساس گزارش تسنیم، رقم رضایت‌نامه زارع حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار دلار بوده و باشگاه در قرارداد او بند آزادسازی ۱.۸ میلیون دلاری قرار داده است. اخمت گروژنی همچنین خواستار دریافت درصدی از انتقال بعدی بازیکن شده بود که پرسپولیس این درخواست را نپذیرفت.

این بند با نرخ ارز فعلی ارزشی نزدیک به ۴۸۳ میلیارد تومان دارد. در نتیجه مجموع ارقام ۱.۷ میلیون دلاری شهرآبادی و ۱.۸ میلیون دلاری زارع امروز از نظر اسمی نزدیک ۹۴۰ میلیارد تومان می‌شود.

اما اینجا یک نکته کلیدی وجود دارد: بند فسخ یا قیمت تعیین‌شده در قرارداد، ارزش واقعی بازار بازیکن نیست. ارزش واقعی زمانی مشخص می‌شود که باشگاهی حاضر باشد چنین مبلغی پرداخت کند.

چرا پرسپولیس به فروش بازیکن نیاز پیدا کرده است؟

حدادی دلیل حرکت به سمت این مدل را شرایط اقتصادی فوتبال ایران می‌داند. او معتقد است قهرمانی در لیگ یا جام حذفی به‌صورت مستقیم درآمد نقدی قابل توجهی برای باشگاه ایجاد نمی‌کند و درآمدهای حوزه‌هایی مانند بلیت‌فروشی و تبلیغات محیطی نیز برای پوشش هزینه‌های تیم بزرگی مانند پرسپولیس کافی نیست.

این موضوع برای پرسپولیس به دلیل ساختار مالکیتی بانکی اهمیت بیشتری دارد. حدادی گفته کنسرسیوم بانکی به دلیل مقررات بانک مرکزی نمی‌تواند بدون محدودیت منابع مالی در اختیار باشگاه قرار دهد و پرسپولیس باید به سمت ایجاد درآمد مستقل حرکت کند. 

در چنین مدلی، فروش بازیکن یکی از معدود درآمدهایی است که قابلیت ورود مستقیم منابع بزرگ به باشگاه را دارد.

اگر باشگاهی بتواند بازیکن ۲۰ یا ۲۱ ساله را زود شناسایی کند، چند فصل به او بازی بدهد و سپس با قرارداد ارزی به یک تیم خارجی بفروشد، می‌تواند علاوه بر تأمین هزینه خرید بازیکن بعدی، بخشی از بودجه جاری خود را نیز پوشش دهد.

راه‌اندازی اسکاتینگ؛ پرسپولیس می‌خواهد زودتر از بازار حرکت کند

حدادی مدعی است زیرساخت این سیاست از زمان آغاز مدیریت او طراحی شده است. او می‌گوید یکی از نخستین اقداماتش راه‌اندازی بخش اسکاتینگ بوده تا بازیکنان لیگ برتر و لیگ یک پیش از گران شدن شناسایی شوند.

به گفته مدیرعامل پرسپولیس، لیست خرید تابستانی باشگاه از بهمن سال قبل آماده بوده و حتی اکنون فهرست اهداف زمستان و تابستان آینده نیز وجود دارد. او تأکید کرده شهرآبادی و پوریا لطیفی‌فر پیش از مشخص شدن حضور مهدی تارتار روی نیمکت پرسپولیس در فهرست جذب قرار داشتند. 

این نکته برای موفقیت مدل خرید و فروش اهمیت زیادی دارد. باشگاه‌هایی که از فروش بازیکن درآمد بالایی کسب می‌کنند معمولاً زمانی وارد معامله می‌شوند که بازیکن هنوز به اوج ارزش خود نرسیده است.

خرید بعد از مطرح شدن گسترده یک استعداد، بخش زیادی از سود احتمالی آینده را از بین می‌برد.

چرا سهم انتقال بعدی برای پرسپولیس مهم است؟

در قرارداد شهرآبادی و زارع نکته دیگری نیز وجود دارد. طبق اطلاعات منتشرشده، گل‌گهر و اخمت گروژنی سهمی از فروش بعدی این دو بازیکن ندارند. تسنیم نیز درباره زارع تأیید کرده که درخواست باشگاه روسی برای دریافت درصد از انتقال آینده با مخالفت مدیران پرسپولیس مواجه شده است. 

این یعنی اگر پرسپولیس در آینده بازیکن را بفروشد، پس از کسر هزینه‌ها بخش انتقالی از مبلغ فروش به باشگاه قبلی تعلق نمی‌گیرد.

در مدل اقتصادی خرید استعداد جوان، این موضوع بسیار مهم است؛ زیرا درصدهای ۱۰، ۲۰ یا حتی بیشتر از انتقال بعدی می‌توانند بخش بزرگی از سود را از بین ببرند.

شهرآبادی باید در زمین ارزش ۱.۷ میلیون دلاری پیدا کند

با این حال، مهم‌ترین مرحله این پروژه هنوز آغاز نشده است.

هیچ باشگاهی صرفاً به این دلیل که پرسپولیس عدد ۱.۷ میلیون دلار را در قرارداد شهرآبادی نوشته، چنین پولی پرداخت نخواهد کرد. مهاجم جوان باید در لیگ برتر بازی کند، گل بزند، در مسابقات مهم تأثیرگذار باشد و در حالت ایده‌آل به تیم ملی برسد تا توجه باشگاه‌های خارجی را جلب کند.

شهرآبادی با قراردادی چهار ساله به پرسپولیس آمده و سابقه بازی برای گل‌گهر و حضور در رده‌های ملی جوانان را دارد. هنگام اعلام انتقال نیز او به‌عنوان یکی از سرمایه‌های بلندمدت پرسپولیس معرفی شد.

بنابراین بین «قیمت‌گذاری ۱.۷ میلیون دلاری» و «فروش ۱.۷ میلیون دلاری» یک فاصله بزرگ به نام عملکرد فنی وجود دارد.

مدل تازه پرسپولیس می‌تواند جواب بدهد؟

ایده از نظر اقتصادی قابل فهم است. پرسپولیس به‌جای پرداخت پول سنگین به بازیکنی که در پایان قرارداد بدون درآمدزایی جدا شود، می‌خواهد هزینه را روی فوتبالیست کم‌سن‌وسال‌تری انجام دهد که امکان افزایش ارزش دارد.

اما اجرای این مدل نیازمند سه شرط است: اسکاتینگ دقیق، فرصت بازی و بازار خارجی.

اگر بازیکن جوان گران خریداری شود اما روی نیمکت بماند، ارزشش افزایش پیدا نمی‌کند. اگر بازی کند اما عملکرد مناسبی نداشته باشد، بند فسخ بالا کمکی به باشگاه نمی‌کند. و حتی اگر بدرخشد، پرسپولیس باید شبکه‌ای برای معرفی و مذاکره با باشگاه‌های خارجی داشته باشد.

به همین دلیل پروژه شهرآبادی را می‌توان اولین آزمون جدی سیاست تازه مدیران پرسپولیس دانست.

پرسپولیس از خریدار گران به فروشنده ارزی تبدیل می‌شود؟

صحبت‌های پیمان حدادی شاید مهم‌تر از خود احتمال جدایی شهرآبادی باشد. مدیرعامل پرسپولیس عملاً از تغییر فلسفه اقتصادی باشگاه صحبت کرده است؛ استعداد پیدا کن، خریداری کن، پرورش بده و گران‌تر بفروش.

در شرایطی که درآمد سنتی باشگاه‌های ایرانی محدود است، چنین مدلی می‌تواند یکی از معدود راه‌های ایجاد درآمد ارزی باشد. اما موفقیت آن نه با رقم‌های درج‌شده در قرارداد، بلکه با پولی سنجیده خواهد شد که واقعاً وارد حساب باشگاه می‌شود.

شهرآبادی اکنون نخستین نامی است که مدیرعامل پرسپولیس برای این چرخه معرفی کرده است. اگر مهاجم جوان در طول فصل بدرخشد و پیشنهاد خارجی واقعی دریافت کند، پرسپولیس ممکن است برای نخستین بار بعد از سال‌ها از یک خرید گران‌قیمت، هم سود فوتبالی و هم سود اقتصادی بگیرد.