۴۸۲ روز دور از آزادی؛ تیم ملی ایران هنوز خانه ندارد / سومین بازی دوستانه هم لغو شد

آخرین حضور تیم ملی در یک مسابقه بین‌المللی در ایران به ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، برابر با ۲۰ خرداد ۱۴۰۴ بازمی‌گردد؛ مسابقه‌ای از هفته پایانی مرحله سوم انتخابی جام جهانی ۲۰۲۶ که ایران در ورزشگاه آزادی با نتیجه سه بر صفر کره شمالی را شکست داد.

محمدمهدی محبی در دقیقه ۷۴، مهدی طارمی در دقیقه ۷۷ و امیرحسین حسین‌زاده در وقت‌های تلف‌شده گل‌های ایران را به ثمر رساندند. ایران با این پیروزی مرحله انتخابی را به‌عنوان صدرنشین گروه به پایان برد؛ البته صعود تیم ملی پیش از این مسابقه قطعی شده بود.

سه روز بعد، در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵، درگیری نظامی ایران و اسرائیل آغاز شد که پس از ۱۲ روز به آتش‌بس رسید. از آن مقطع، تیم ملی دیگر مسابقه‌ای در خاک ایران برگزار نکرده است.

بر این اساس، عدد «۴۸۰ روز دوری از خانه» که در روزهای گذشته مطرح شده بود، اکنون نیز افزایش یافته و تا ۱۳ مهر به ۴۸۲ روز رسیده است.

از آزادی تا آسیای مرکزی؛ شروع سفرهای بی‌پایان تیم ملی

نخستین برنامه ایران پس از مسابقه کره شمالی، جام ملت‌های کافا ۲۰۲۵ بود.

ایران مرحله گروهی را در شهر حصار تاجیکستان برگزار کرد؛ افغانستان را ۳ بر یک و هند را ۳ بر صفر شکست داد و مقابل تاجیکستان به تساوی ۲ بر ۲ رسید. تیم قلعه‌نویی سپس برای فینال راهی تاشکند شد و با گل دقیقه ۱۲۰ خوجی‌اکبر علیجانوف یک بر صفر مقابل ازبکستان شکست خورد.

یعنی حتی مسابقاتی که ایران در آنها از نظر اسمی «میزبان» محسوب می‌شد نیز در ورزشگاه خانگی برگزار نشد.

روسیه، دبی و العین؛ پاییز ۱۴۰۴ هم بدون بازی خانگی گذشت

در مهر ۱۴۰۴، تیم ملی دوباره چمدان بست.

ایران ابتدا ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ در ولگوگراد مقابل روسیه قرار گرفت و با نتیجه ۲ بر یک شکست خورد. چهار روز بعد در ورزشگاه آل‌مکتوم دبی برابر تانزانیا به میدان رفت و با گل‌های امیرحسین حسین‌زاده و محمد محبی ۲ بر صفر برنده شد.

مرحله بعدی آماده‌سازی نیز در امارات بود. ایران در تورنمنت بین‌المللی العین ابتدا بعد از تساوی بدون گل مقابل کیپ‌ورد، در ضربات پنالتی ۵ بر ۴ پیروز شد و به فینال رسید. دیدار نهایی مقابل ازبکستان نیز صفر بر صفر پایان یافت، اما این بار ازبک‌ها در ضربات پنالتی ۴ بر ۳ برنده شدند.

به این ترتیب، نیمه دوم سال ۱۴۰۴ نیز بدون بازگشت تیم ملی به آزادی سپری شد.

ترکیه به خانه موقت تیم ملی تبدیل شد

سال ۱۴۰۵ نیز شرایط تغییر نکرد.

ایران ۲۷ مارس در آنتالیا مقابل نیجریه ۲ بر یک شکست خورد و چهار روز بعد در همین شهر کاستاریکا را با نتیجه ۵ بر صفر شکست داد. در اردوی پیش از جام جهانی نیز ترکیه دوباره مقصد تیم ملی شد.

۲۹ مه، ایران در ورزشگاه ماردان آنتالیا گامبیا را ۳ بر یک شکست داد. آریا یوسفی، رامین رضاییان و مهدی طارمی گلزنان ایران بودند. چهارم ژوئن نیز تیم ملی در آنتالیا با نتیجه ۲ بر صفر از سد مالی گذشت.

این روند عملاً ترکیه را به یکی از پایگاه‌های اصلی برگزاری اردو و مسابقه ایران تبدیل کرد؛ نقشی که در شرایط معمول باید بخش بزرگی از آن را کمپ تیم ملی و ورزشگاه‌های داخل کشور بر عهده می‌گرفتند.

سه مساوی در جام جهانی؛ ایران بدون شکست حذف شد

جام جهانی ۲۰۲۶ نیز برای ایران به سه بازی خارج از خانه دیگر انجامید.

ایران در نخستین مسابقه گروه G مقابل نیوزیلند ۲ بر ۲ مساوی کرد، سپس مقابل بلژیک به تساوی بدون گل رسید و در بازی سوم برابر مصر نیز یک بر یک متوقف شد.

سه تساوی، سه امتیاز برای ایران به همراه داشت؛ اما بلژیک و مصر هر کدام با پنج امتیاز بالاتر از ایران قرار گرفتند و شاگردان قلعه‌نویی برای یک دوره دیگر در مرحله گروهی حذف شدند.

نکته قابل توجه این بود که تیم ملی بدون شکست جام را ترک کرد، اما ناتوانی در تبدیل تساوی‌ها به پیروزی مانع صعود شد.

شروع دوباره بعد از جام جهانی؛ دو بازی و دو شکست

تیم ملی پس از حدود سه ماه دوری از مسابقات، در فیفادی اخیر دوباره وارد میدان شد؛ اما بازگشت آن با دو شکست همراه بود.

ایران در فرغانه به مصاف ازبکستان رفت و ۳ بر یک شکست خورد و پنج روز بعد در کازان نیز مقابل روسیه با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب شد. بانک آماری تیم ملی نیز همین دو نتیجه و محل برگزاری مسابقات را ثبت کرده است.

بنابراین یک نکته در روایت اولیه نیاز به اصلاح دارد: بازی اخیر ایران و ازبکستان در تاشکند برگزار نشد؛ محل مسابقه فرغانه بود. تاشکند میزبان فینال کافا در شهریور ۱۴۰۴ بود.

دو شکست پیاپی نیز فشار روی کادر فنی را در فاصله کوتاه باقی‌مانده تا جام ملت‌های آسیا بیشتر کرده است.

بازی سوم تیم ملی در ترکیه رسماً لغو شد

در روزهای گذشته صحبت از یک بازی دوستانه سوم در ترکیه مطرح بود و فدراسیون حتی برای فراهم کردن میزبانی در این کشور مکاتبه کرده بود. در مقاطعی گینه‌بیسائو و سپس گینه استوایی به‌عنوان گزینه حریف ایران مطرح شدند.

اما تازه‌ترین خبر این است که این دیدار رسماً منتفی شده است.

تسنیم ۱۲ مهر گزارش داد مشکلات مربوط به ویزا و غیبت بازیکنان تیم حریف باعث شد فدراسیون نتواند سومین مسابقه این فیفادی را نهایی کند. بنابراین ایران با همان دو شکست برابر ازبکستان و روسیه این پنجره ملی را به پایان رساند.

در نتیجه، برخلاف گمانه‌زنی قبلی، فعلاً سفر تازه‌ای به ترکیه برای بازی سوم انجام نخواهد شد.

تیم ملی از چه چیزی با نداشتن بازی خانگی محروم شده است؟

از منظر فنی، مسئله فقط حضور تماشاگران نیست.

تیم ملی در یک مسابقه خانگی از سفر بین‌المللی، تغییر هتل، پرواز طولانی، تغییر ساعت و سازگاری مکرر با زمین تمرین جدید معاف می‌شود. کادر فنی نیز می‌تواند برنامه آماده‌سازی را در کمپ خود کنترل کند و بازیکنان لژیونر پس از ورود به ایران زمان بیشتری برای ریکاوری داشته باشند.

از طرف دیگر، بازی در ورزشگاه خانگی یک مزیت روانی و رقابتی نیز دارد. تیمی که برای بیش از ۱۶ ماه فقط در ورزشگاه حریف یا زمین بی‌طرف بازی کرده، عملاً از فرصت تمرین شرایط میزبانی محروم می‌شود.

این موضوع برای ایران اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا بسیاری از بازیکنان جوانی که طی یک سال اخیر به تیم ملی اضافه شده‌اند، هنوز تجربه حضور با پیراهن تیم ملی مقابل تماشاگر ایرانی در آزادی را ندارند.

فقط ۹۴ روز تا جام ملت‌های آسیا مانده است

مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که تقویم مسابقات را ببینیم.

جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ از ۷ ژانویه تا ۵ فوریه ۲۰۲۷ در عربستان برگزار می‌شود؛ یعنی از امروز تنها حدود ۹۴ روز تا آغاز مهم‌ترین تورنمنت قاره‌ای فاصله باقی مانده است.

دو شکست اخیر و لغو سومین بازی دوستانه باعث شده تعداد فرصت‌های قلعه‌نویی برای اصلاح تیم کمتر شود.

البته جام ملت‌ها خود در زمین بی‌طرف برگزار می‌شود و از این جهت بازی‌های خارج از ایران می‌تواند تجربه حضور در شرایط متفاوت را افزایش دهد؛ اما این مزیت جای یک برنامه عادی و متوازن شامل بازی‌های خانگی و خارج از خانه را نمی‌گیرد.

آزادی چه زمانی دوباره میزبان تیم ملی می‌شود؟

فعلاً پاسخ قطعی برای این پرسش وجود ندارد.

آنچه بر اساس برنامه ثبت‌شده مسابقات قابل تأیید است این است که از ۲۰ خرداد ۱۴۰۴ تاکنون هیچ مسابقه تیم ملی در خاک ایران انجام نشده و برنامه فیفادی اخیر نیز بدون بازی خانگی به پایان رسیده است.

در نتیجه، مسابقه تاریخی ایران و کره شمالی که با پیروزی سه بر صفر و جشن پایان موفق انتخابی جام جهانی همراه بود، حالا معنای متفاوتی پیدا کرده است؛ آخرین تصویر تیم ملی از یک بازی واقعی در خانه.

۴۸۲ روز بعد، ایران جام جهانی را پشت سر گذاشته، دو دوره اردوی ترکیه داشته، در تاجیکستان، ازبکستان، روسیه و امارات بازی کرده و حتی سه مسابقه جام جهانی را در آمریکا برگزار کرده است؛ اما هنوز یک بار هم به‌عنوان تیم ملی در ورزشگاهی داخل ایران به میدان نرفته است.

اگر این روند تا جام ملت‌های آسیا ادامه داشته باشد، شاگردان امیر قلعه‌نویی بدون حتی یک مسابقه خانگی در فاصله میان دو تورنمنت بزرگ وارد عربستان خواهند شد؛ اتفاقی کم‌سابقه که نشان می‌دهد مسئله میزبانی دیگر یک موضوع فرعی در برنامه تیم ملی نیست، بلکه به یکی از چالش‌های اصلی آماده‌سازی فوتبال ایران تبدیل شده است.