قیمت دام زنده امروز ۱۳ مهر ۱۴۰۵؛ گوسفند ثابت ماند / گوساله تهران همچنان ۷۱۵ هزار تومان

فاصله قیمت در بازار گوسفند بسیار محدود شده است. میان بالاترین نرخ، یعنی ۷۰۹ هزار تومان در خراسان رضوی، و پایین‌ترین قیمت ۶۹۹ هزار و ۵۰۰ تومانی قم فقط ۹ هزار و ۵۰۰ تومان اختلاف وجود دارد؛ رقمی معادل حدود ۱.۴ درصد.

اما در بازار گوساله شرایط متفاوت است. اختلاف قیمت تهران با قم و یزد به ۵۰ هزار تومان در هر کیلو می‌رسد؛ یعنی فاصله‌ای نزدیک به ۷.۵ درصد. بخشی از این اختلاف می‌تواند ناشی از تفاوت هزینه حمل، وزن و نژاد دام، میزان عرضه منطقه‌ای و شرایط بازار مصرف باشد.

این ارقام نرخ هر کیلوگرم دام زنده هستند و بسته به وزن، نژاد، سن و کیفیت دام ممکن است معامله واقعی با ارقام متفاوتی انجام شود.

گوسفند چهار روز است در همین محدوده مانده است

مقایسه بازار نشان می‌دهد قیمت‌های امروز عملاً از پنجشنبه ۹ مهر تغییر نکرده‌اند. در آن روز نیز گوسفند بین ۶۹۹ هزار و ۵۰۰ تا ۷۰۹ هزار تومان و گوساله بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ هزار تومان قرار داشت. 

اما اگر بازه زمانی را کمی عقب‌تر ببریم، یک تغییر قابل مشاهده است.

در سوم مهر سقف قیمت گوسفند حدود ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان و کف بازار حدود ۷۱۰ هزار تومان گزارش شده بود. حالا سقف به ۷۰۹ هزار تومان رسیده است؛ یعنی بالاترین قیمت دام سبک نسبت به آن مقطع حدود ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان کاهش یافته است. 

این تغییر نشان می‌دهد ثبات فعلی پس از یک عقب‌نشینی محدود در بازار گوسفند شکل گرفته، نه اینکه قیمت‌ها از ابتدای مهر کاملاً بدون تغییر مانده باشند.

چرا گوسفند ارزان‌تر شد اما گوساله تکان نخورد؟

رفتار متفاوت دام سبک و سنگین می‌تواند به شرایط عرضه آنها مربوط باشد.

در بازار دام سبک، افزایش عرضه فصلی در پاییز و مقاومت تقاضا در برابر قیمت‌های بالا می‌تواند قدرت فروشندگان برای افزایش مجدد نرخ را محدود کند. گزارش‌های بازار در نهم مهر نیز افزایش عرضه دام سبک در پاییز را یکی از عوامل جلوگیری از رشد دوباره قیمت معرفی کرده بودند. 

در مقابل، گوساله تقریباً در همان دامنه ۶۶۵ تا ۷۱۵ هزار تومان باقی مانده است. این پایداری نشان می‌دهد بازار دام سنگین در شرایط فعلی تعادل متفاوتی دارد و هنوز فشار مشخصی برای حرکت شدید قیمت در هیچ‌یک از دو جهت شکل نگرفته است.

البته ثابت ماندن قیمت فروش دام به این معنی نیست که هزینه تولید دامدار ثابت مانده است.

ذرت ۵۲ هزار تومان؛ خوراک دام همچنان گران است

جدیدترین نرخ نهاده‌های دامی در ۱۳ مهر نشان می‌دهد هزینه خوراک دام همچنان در سطح بالایی قرار دارد.

بر اساس جدول امروز بازار، هر کیلو ذرت حدود ۵۲ هزار و ۵۵۰ تومان، جو ۵۱ هزار و ۷۳ تومان و کنجاله سویا ۷۰ هزار و ۹۲۰ تومان قیمت دارد. یونجه نیز حدود ۴۰ هزار تومان در هر کیلو ثبت شده است. 

خوراک یکی از مهم‌ترین اجزای هزینه پرورش دام است. بنابراین حتی اگر تقاضای مصرفی اجازه افزایش سریع قیمت دام زنده را ندهد، بالا بودن قیمت نهاده‌ها می‌تواند مانع از افت شدید نرخ شود.

این وضعیت بازار را در یک دوگانگی قرار می‌دهد: از یک طرف دامدار با هزینه تولید بالا مواجه است و از طرف دیگر مصرف‌کننده توان پذیرش افزایش مداوم قیمت گوشت را ندارد.

نتیجه چنین شرایطی معمولاً ثبات در سطوح بالا یا نوسان محدود است.

آیا ثبات دام زنده باعث ارزان شدن گوشت می‌شود؟

فعلاً نشانه‌ای از کاهش جدی قیمت گوشت قرمز دیده نمی‌شود.

گزارش بازار گوشت در صبح دوشنبه ۱۳ مهر حاکی از آن است که قیمت گوشت گوسفندی و گوساله نسبت به روز قبل بدون تغییر قابل توجه بوده و اختلال یا کمبود گسترده‌ای نیز در عرضه گزارش نشده است. 

این موضوع قابل انتظار است؛ زیرا قیمت دام زنده تنها یکی از اجزای قیمت گوشت در فروشگاه است.

پس از کشتار، تمام وزن دام به گوشت قابل فروش تبدیل نمی‌شود. هزینه کشتارگاه، حمل، سردخانه، قطعه‌بندی، بسته‌بندی و سود شبکه توزیع نیز به قیمت اضافه می‌شود. همچنین قیمت ران، سردست، راسته، ماهیچه و گوشت چرخ‌کرده یکسان نیست.

به همین دلیل، چند روز ثبات یا حتی کاهش محدود دام زنده معمولاً بلافاصله به افت مشابه در ویترین قصابی‌ها منجر نمی‌شود.

فاصله دام زنده تا گوشت همچنان بالاست

بازار خرده‌فروشی گوشت طی روزهای اخیر نیز در سطوح بالایی قرار داشته است. گزارش‌های پایان هفته گذشته قیمت برخی قطعات مرغوب گوشت گوسفندی را بیش از دو میلیون تومان در هر کیلو نشان می‌دادند، در حالی که قیمت خود دام زنده حدود ۷۰۰ هزار تومان است. 

بخشی از این اختلاف طبیعی و مربوط به ضریب تبدیل دام زنده به لاشه و سپس گوشت قابل فروش است؛ بنابراین مقایسه مستقیم قیمت یک کیلو دام زنده با یک کیلو ران یا ماهیچه گوسفندی محاسبه دقیقی نیست.

اما کاهش قدرت خرید خانوارها سبب شده شبکه توزیع نیز برای افزایش بیشتر قیمت با محدودیت تقاضا مواجه شود.

بازار دام وارد فاز «ثبات گران» شده است؟

داده‌های چند روز اخیر چنین تصویری را تقویت می‌کند.

گوسفند از سقف بالاتر از ۷۲۰ هزار تومان عقب‌نشینی کرده و حالا سقف بازار روی ۷۰۹ هزار تومان قرار گرفته است. سپس از پنجشنبه تاکنون تقریباً تغییری در نرخ دیده نمی‌شود.

گوساله نیز مدت بیشتری است در همان بازه ۶۶۵ تا ۷۱۵ هزار تومان حرکت می‌کند.

بنابراین بازار نه نشانه‌ای از یک موج تازه افزایش قیمت نشان می‌دهد و نه شرایط برای افت سنگین فراهم شده است. هزینه بالای نهاده‌ها از قیمت حمایت می‌کند، در حالی که ضعف قدرت خرید مصرف‌کننده مانعی در برابر جهش بیشتر است.

پیش‌بینی قیمت دام زنده در روزهای آینده

اگر وضعیت عرضه دام و بازار نهاده‌ها تغییر محسوسی نداشته باشد، محتمل‌ترین سناریوی کوتاه‌مدت ادامه نوسان محدود در محدوده فعلی است.

برای گوسفند، حفظ محدوده ۷۰۰ هزار تومان اهمیت زیادی دارد. افزایش دوباره سقف بازار به بالاتر از ۷۱۰ تا ۷۲۰ هزار تومان نیازمند تقویت تقاضا یا کاهش عرضه است؛ شرایطی که فعلاً در داده‌های بازار دیده نمی‌شود.

از سوی دیگر، افت شدید نیز با وجود قیمت بالای ذرت، جو و کنجاله سویا برای تولیدکننده دشوار خواهد بود.

در بازار گوساله نیز محدوده ۶۶۵ تا ۷۱۵ هزار تومان طی روزهای اخیر پایدار مانده و تا زمانی که تغییری در عرضه، هزینه خوراک یا تقاضای گوشت رخ ندهد، همین دامنه می‌تواند حفظ شود.