مرحله ششم کارت امید مادر شارژ شد؛ واریز ۲ میلیون تومان برای ۴۰۸ هزار کودک / چه کسانی مشمولاند؟
یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرده است که مرحله ششم کارت امید مادر از ۱۲ مهرماه برای ۴۰۸ هزار و ۸۱۰ کودک متولدشده از ابتدای فروردین تا پایان شهریور ۱۴۰۵ شارژ میشود.
اعتبار در نظر گرفتهشده به ازای هر کودک ۲ میلیون تومان است و به حساب بانکی متصل به کد ملی مادر اختصاص پیدا میکند. مادران پس از شارژ میتوانند از فروشگاههای عضو شبکه کالابرگ و داروخانههای طرف قرارداد استفاده کنند.
این رقم نشان میدهد طرح پس از شش ماه اجرا اکنون بخش قابلتوجهی از نوزادان متولدشده در سال ۱۴۰۵ را پوشش داده است. در مرحله چهارم که مردادماه اجرا شده بود، اعتبار برای بیش از ۲۷۰ هزار کودک متولد چهار ماه نخست سال شارژ شده بود و با اضافه شدن متولدین مرداد و شهریور، تعداد کودکان تحت پوشش به بیش از ۴۰۸ هزار نفر رسیده است.
مبلغ کارت امید مادر چقدر است؛ ۲ میلیون یکبار یا هر ماه؟
یکی از ابهامهای مهم درباره این طرح به نحوه پرداخت مبلغ دو میلیون تومان مربوط میشود.
برخلاف برخی برداشتها، این اعتبار یک کمک دو میلیون تومانی یکباره نیست. طبق ضوابط رسمی طرح، هر کودک متولد از اول فروردین ۱۴۰۵ تا پایان ۲۴ ماهگی، ماهانه دو میلیون تومان اعتبار دریافت میکند.
بنابراین کودکی که شرایط طرح را داشته باشد، صرفاً در یک مرحله مشمول نمیشود و شارژها به صورت ماهانه ادامه پیدا میکند.
البته اجرای هر مرحله بر اساس اطلاعات تولد موجود در سازمان ثبت احوال انجام میشود. به همین علت تعداد افراد مشمول در هر ماه با اضافه شدن نوزادان جدید افزایش پیدا میکند.
این ساختار باعث شده عبارتهایی مانند «مرحله ششم» بیش از آنکه به معنای پایان حمایت برای مشمولان قبلی باشد، به ششمین نوبت اجرای ماهانه طرح اشاره داشته باشد.
چه کسانی کارت امید مادر میگیرند؟
ضوابط اعلامشده دامنه مشمولان را نسبتاً گسترده در نظر گرفته است.
تمام مادران ایرانی که فرزند ایرانی آنها از اول فروردین ۱۴۰۵ به بعد متولد شده باشد، در صورت تکمیل اطلاعات هویتی، مشمول این برنامه هستند. حمایت نیز تا پایان دو سالگی کودک ادامه خواهد داشت.
برخلاف برخی یارانهها و برنامههای حمایتی که تنها دهکهای پایین درآمدی را پوشش میدهند، کارت امید مادر وابسته به دهکبندی نیست.
دبیر ستاد ملی جمعیت صراحتاً اعلام کرده است اعتبار دو میلیون تومانی برای «تمام دهکها» در نظر گرفته شده است. بنابراین قرار گرفتن خانواده در دهکهای بالای درآمدی، بهخودیخود موجب حذف مادر از این برنامه نمیشود.
همین ویژگی یکی از مهمترین تفاوتهای کارت امید مادر با طرحهایی مانند یسنا یا برخی حمایتهای تغذیهای هدفمند محسوب میشود.
برای کارت امید مادر باید ثبتنام کرد؟
یکی دیگر از ویژگیهای مهم طرح، نداشتن ثبتنام مجزا است.
طبق توضیحات منتشرشده در ابتدای اجرای طرح، نیازی به مراجعه حضوری، ثبت درخواست یا ورود به سایت خاصی وجود ندارد. اطلاعات تولد نوزاد از طریق سازمان ثبت احوال دریافت میشود و اعتبار از طریق حساب بانکی مادر و کد ملی او اختصاص پیدا میکند.
به همین دلیل مهمترین شروط اجرایی عبارتاند از ثبت رسمی تولد نوزاد، داشتن مدارک هویتی و وجود حساب بانکی به نام مادر.
پس از شارژ نیز پیامک اطلاعرسانی از سرشماره اعلامشده وزارت رفاه به شماره تلفنی که متعلق به کد ملی مادر باشد، ارسال میشود.
در نتیجه اگر مادری واجد شرایط است اما هنوز اعتبار دریافت نکرده، اولین موضوعی که باید بررسی شود کامل بودن ثبت تولد کودک و تطابق اطلاعات هویتی و بانکی است.
با کارت امید مادر چه چیزهایی میتوان خرید؟
کارت امید مادر در عمل یک کارت بانکی جداگانه با امکان برداشت وجه نقد نیست؛ اعتبار آن در بستر کالابرگ الکترونیکی فعال میشود.
طبق اعلام وزارت رفاه، مادران مشمول میتوانند سبدی از کالاهای غذایی مورد تأیید وزارت بهداشت را تهیه کنند. این سبد شامل گروههایی مانند:
لبنیات، مواد پروتئینی، حبوبات، روغن، نان و غلات، مغزها، میوه و سبزیجات است.
علاوه بر مواد غذایی، پوشک بچه و در صورت نیاز شیرخشک نیز در فهرست کالاهای قابل تهیه قرار دارند. برای کالاهای غذایی میتوان از فروشگاههای عضو شبکه کالابرگ استفاده کرد و شیرخشک و پوشک نیز از داروخانههای متصل به طرح در دسترس است.
در یکی از مراحل رسمی اجرای طرح، وزارت رفاه از امکان خرید ۱۶ قلم کالای مورد تأیید در فروشگاههای طرف قرارداد خبر داده بود.
آیا میتوان ۲ میلیون تومان را نقد برداشت کرد؟
خیر. ماهیت این حمایت، اعتبار خرید است و نه واریز نقدی آزاد.
اعتبار به کد ملی و حساب بانکی مادر متصل میشود اما مصرف آن در شبکه مشخص کالابرگ صورت میگیرد. به بیان ساده، وجود دو میلیون تومان اعتبار به این معنا نیست که این مبلغ را بتوان از دستگاه خودپرداز برداشت یا به حساب دیگری منتقل کرد.
این شیوه پرداخت نشان میدهد دولت قصد دارد منابع طرح مستقیماً در حوزه تغذیه و سلامت مادر و کودک مصرف شود.
از منظر سیاستگذاری نیز کارت امید مادر با یارانه نقدی تفاوت دارد؛ دولت مصرف اعتبار را به گروه مشخصی از کالاها هدایت کرده تا احتمال استفاده آن برای نیازهای ضروری نوزاد بیشتر شود.
اگر اعتبار یک ماه مصرف نشود چه میشود؟
یکی از نکات کمتر مورد توجه درباره کارت امید مادر، امکان ذخیره محدود اعتبار است.
براساس اعلام دبیر ستاد ملی جمعیت، اعتبار تخصیصیافته هر مرحله تا سه ماه قابلیت نگهداری دارد. همچنین وزارت رفاه در زمان شارژ مراحل قبلی اعلام کرده بود مهلت استفاده از اعتبار سه ماه است.
بنابراین مادرانی که بلافاصله پس از شارژ نیاز به خرید ندارند، الزام ندارند اعتبار را همان روز یا همان ماه به طور کامل مصرف کنند.
با این حال بهتر است وضعیت موجودی به طور منظم بررسی شود تا زمان اعتبار منقضی نشود.
جاماندگان کارت امید مادر چه کنند؟
تجربه مراحل نخست نشان داده برخی نوزادان به دلیل تأخیر در دریافت شناسنامه یا تکمیل اطلاعات، در شارژ اولیه قرار نگرفتهاند.
برای نمونه، در خردادماه اعتبار جاماندگان فروردین نیز جداگانه شارژ شد. این موضوع نشان میدهد قرار نگرفتن نام مادر در مرحله اول لزوماً به معنای حذف از طرح نیست و در صورت تکمیل اطلاعات، امکان قرار گرفتن در مراحل بعدی وجود دارد.
از آنجا که اطلاعات تولد به صورت دورهای از ثبت احوال دریافت میشود، تأخیر میان ثبت تولد و ورود اطلاعات به فرآیند حمایتی میتواند باعث عقب افتادن زمان اولین شارژ شود.
در چنین شرایطی مادران باید پیش از هر چیز از ثبت کامل مشخصات کودک، صدور مدارک هویتی و درست بودن حساب و شماره تلفن متعلق به مادر اطمینان حاصل کنند.
روش استعلام کارت امید مادر در مهر ۱۴۰۵
برای مشاهده اعتبار، مسیرهای رسمی اعلامشده در اجرای طرح شامل برنامه «شمیم»، خدمات کالابرگ در پیامرسان بله، کد دستوری کالابرگ و شماره تلفن ۰۲۱-۶۳۶۹ است. در مراحل قبلی «سروش پلاس» نیز به عنوان یکی از مسیرهای استعلام معرفی شده بود.
بنابراین مادران بهتر است به جای لینکها و سایتهای ناشناس که تحت عنوان ثبتنام کارت امید منتشر میشوند، فقط از مسیرهای رسمی کالابرگ استفاده کنند.
نکته مهم دیگر این است که اصل طرح ثبتنام اینترنتی مستقل ندارد؛ بنابراین پیامهایی که کاربران را برای «ثبتنام کارت امید مادر» به صفحات ناشناس هدایت میکنند، با سازوکار رسمی اعلامشده مطابقت ندارند.
تفاوت کارت امید مادر با کالابرگ عادی چیست؟
گرچه کارت امید مادر روی بستر کالابرگ الکترونیکی اجرا میشود، اما نباید آن را همان اعتبار عمومی کالابرگ خانوار دانست.
مبنای شناسایی کارت امید، تولد کودک از ابتدای ۱۴۰۵ است و نه دهک اقتصادی خانوار. اعتبار نیز مستقیماً به مادر اختصاص پیدا میکند و هدف اصلی آن حمایت از سلامت و تغذیه کودک تا دو سالگی است.
به همین دلیل خانواری که کالابرگ عمومی دریافت میکند، ممکن است همزمان کارت امید مادر را نیز داشته باشد؛ زیرا دو برنامه الزاماً جایگزین یکدیگر نیستند و بر اساس معیارهای متفاوت اجرا میشوند.
کارت امید مادر تا چه زمانی ادامه دارد؟
طبق چارچوب اعلامشده، هر کودک واجد شرایط از زمان تولد تا پایان ۲۴ ماهگی مشمول اعتبار ماهانه خواهد بود.
بنابراین برای نوزادان متولد سال ۱۴۰۵، دامنه زمانی حمایت وارد سالهای بعد نیز خواهد شد و اجرای آن محدود به بودجه چند ماه نخست امسال نیست؛ هرچند استمرار عملی پرداختها همچنان به تأمین منابع بودجهای طرح وابسته خواهد بود.
همین نکته کارت امید مادر را از یک پرداخت مناسبتی یا مقطعی متمایز میکند.
جمعبندی؛ مادران متولدین ۱۴۰۵ منتظر شارژ ماهانه باشند
مرحله ششم کارت امید مادر از ۱۲ مهر برای ۴۰۸ هزار و ۸۱۰ کودک متولد فروردین تا شهریور ۱۴۰۵ اجرا شده و مبلغ هر نوبت برای هر کودک دو میلیون تومان است.
این اعتبار نقدی نیست، به دهک درآمدی وابسته نیست و برای مادرانی که فرزندشان از ابتدای سال ۱۴۰۵ متولد شده، تا پایان دو سالگی کودک به صورت ماهانه پیشبینی شده است.
مواد غذایی مورد تأیید وزارت بهداشت، پوشک و در صورت نیاز شیرخشک مهمترین موارد مصرف اعتبار هستند و خرید از فروشگاهها و داروخانههای طرف قرارداد شبکه کالابرگ انجام میشود.
مهمترین نکته برای مادرانی که هنوز شارژ دریافت نکردهاند نیز این است: طرح ثبتنام جداگانه ندارد. کامل بودن اطلاعات ثبت احوال کودک، اطلاعات بانکی مادر و تطابق شماره تلفن با کد ملی، مهمترین مواردی هستند که باید بررسی شوند.
در نتیجه مرحله ششم بیش از آنکه یک «یارانه تازه دو میلیون تومانی» باشد، ادامه یک حمایت ماهانه است که با تولد هر گروه جدید از کودکان، جامعه مشمولان آن بزرگتر میشود.