قیمت طلا امروز ۱۰ شهریور ۱۴۰۵؛ چرا جنگ ایران و آمریکا هم نتوانست طلا را صعودی کند؟

قیمت طلا در نخستین روز معاملاتی سپتامبر تحت فشار باقی مانده است. بر اساس تازه‌ترین داده‌های بازار، طلای نقدی با حدود ۰.۴ درصد کاهش به ۴۴۲۸.۵۴ دلار در هر اونس رسیده و قراردادهای آتی طلای آمریکا نیز اندکی عقب نشسته‌اند. این در حالی است که در ساعات ابتدایی معاملات، قراردادهای آتی تا محدوده ۴۴۹۳.۲۵ دلار معامله می‌شدند و افزایش جزئی داشتند؛ موضوعی که شدت نوسانات درون‌روزی بازار را نشان می‌دهد.

در بازار سایر فلزات گران‌بها نیز شرایط یکدست نیست. تازه‌ترین داده‌ها از افت حدود ۰.۲ درصدی نقره و رشد ۰.۴ درصدی پلاتین حکایت دارند. این رفتار متفاوت نشان می‌دهد بازار فلزات گران‌بها بیش از آنکه صرفاً تحت تاثیر اخبار جنگ باشد، به تغییرات بازده اوراق، انتظارات نرخ بهره و داده‌های اقتصادی آمریکا واکنش نشان می‌دهد.

معمای قیمت طلا؛ چرا جنگ این بار خریداران را به بازار برنگرداند؟

در شرایط عادی، افزایش تنش نظامی در یکی از مهم‌ترین مناطق تولیدکننده انرژی جهان باید به نفع طلا تمام شود. این فلز گران‌بها در دوره‌های نااطمینانی سیاسی، جنگ، بحران‌های مالی و نگرانی درباره ثبات اقتصاد جهانی معمولا با افزایش تقاضا روبه‌رو می‌شود.

اما اتفاقی که اکنون در بازار رخ داده، پیچیده‌تر است.

درگیری دوباره آمریکا و ایران در اطراف تنگه هرمز مستقیما قیمت نفت را تحت تاثیر قرار داده است. نفت برنت امروز با ادامه روند افزایشی به حدود ۹۱.۱۵ دلار در هر بشکه رسیده و نفت خام آمریکا نیز در محدوده ۸۶.۴۶ دلار معامله شده است. این افزایش پس از جهش نزدیک به سه درصدی نفت در جلسه قبل اتفاق افتاده است.

افزایش قیمت نفت به معنای بالا رفتن هزینه انرژی برای اقتصاد جهانی است. سوخت گران‌تر می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، تولید، مواد اولیه و در نهایت قیمت مصرف‌کننده را افزایش دهد. در نتیجه، جنگی که در مرحله اول باید تقاضای پناهگاه امن برای طلا ایجاد کند، از مسیر دیگری احتمال ماندگاری تورم را بالا می‌برد.

همین نقطه، پارادوکس اصلی بازار طلا در روزهای اخیر است.

تنگه هرمز دوباره به مرکز نگرانی بازارهای جهانی تبدیل شد

تشدید نگرانی‌ها پس از آن رخ داد که نیروهای آمریکایی در ۳۰ اوت دو پرتابگر ایرانی را در جزیره لارک واقع در تنگه هرمز هدف قرار دادند. مقام‌های آمریکایی مدعی شدند این تجهیزات با عملیات مین‌گذاری در آبراه مرتبط بوده‌اند. ایران نیز پس از این حمله، مواضع نیروهای آمریکایی در اردن را با موشک هدف قرار داد. این نخستین دور مستقیم تبادل حملات میان دو طرف در حدود یک ماه گذشته بود.

اهمیت این اتفاق فقط نظامی نیست. تنگه هرمز همچنان یکی از حساس‌ترین نقاط تجارت جهانی انرژی محسوب می‌شود و اختلال در عبور نفتکش‌ها از این منطقه می‌تواند مستقیما بازار جهانی نفت را تحت فشار قرار دهد.

داده‌های ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد روز دوشنبه تنها پنج کشتی کالایی از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ رقمی بسیار پایین‌تر از میانگین ۱۰ روزه حدود ۱۴ کشتی. همچنین هیچ نفتکش حامل محموله مایع در میان کشتی‌های عبوری گزارش نشده است.

بنابراین نگرانی معامله‌گران صرفاً احتمال وقوع اختلال در آینده نیست؛ جریان کشتیرانی همین حالا نیز به‌شدت پایین‌تر از شرایط عادی قرار دارد.

نفت ۹۱ دلاری چگونه به دشمن طلا تبدیل شد؟

برای فهم افت قیمت طلا باید رابطه میان نفت، تورم و نرخ بهره را دنبال کرد.

هرچه نفت گران‌تر شود، احتمال کاهش سریع تورم کمتر می‌شود. اگر بانک مرکزی آمریکا به این نتیجه برسد که تورم در مسیر بازگشت پایدار به هدف دو درصدی قرار ندارد، ممکن است مجبور شود نرخ بهره را برای مدت بیشتری بالا نگه دارد یا حتی دوباره آن را افزایش دهد.

این سناریو برای طلا خبر خوبی نیست.

طلا برخلاف اوراق خزانه‌داری آمریکا سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند. بنابراین وقتی نرخ بهره و بازده اوراق افزایش پیدا می‌کند، سرمایه‌گذاران برای نگهداری طلای بدون بازده هزینه فرصت بیشتری متحمل می‌شوند.

فشار بازار اوراق نیز اکنون کاملا محسوس است. بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا در معاملات اخیر از مرز ۴.۷۵ درصد عبور کرده و به بالاترین سطوح خود از ژانویه ۲۰۲۵ رسیده است. رشد قیمت نفت و سخنان انقباضی مقام‌های فدرال رزرو از مهم‌ترین دلایل افزایش بازده اوراق بوده‌اند.

این همان عاملی است که فعلا توانسته اثر افزایش تقاضای امن ناشی از جنگ را خنثی کند.

احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا به ۶۶ درصد رسید

بازار اکنون نگاه خود را به جلسه بعدی کمیته بازار آزاد فدرال رزرو دوخته است. طبق تقویم رسمی بانک مرکزی آمریکا، جلسه بعدی فدرال رزرو در روزهای ۱۵ و ۱۶ سپتامبر برگزار می‌شود.

پس از سخنرانی انقباضی کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، در نشست جکسون هول، انتظارات معامله‌گران به‌طور محسوسی تغییر کرده است.

تازه‌ترین برآورد بازار احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر را حدود ۶۶ درصد نشان می‌دهد؛ در حالی که احتمال افزایش نرخ تا نشست دسامبر حدود ۸۹ درصد ارزیابی شده است.

وارش تاکید کرده اگر تورم به شکل قانع‌کننده‌ای در مسیر هدف دو درصدی حرکت نکند، سیاست‌گذاران باید اقدام کنند. اظهارات او باعث شده بانک‌هایی مانند بارکلیز نیز پیش‌بینی خود را تغییر دهند و اکنون دو افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره در سپتامبر و دسامبر را محتمل بدانند.

در چنین شرایطی، جنگ ایران و آمریکا به جای آنکه صرفاً عاملی برای خرید طلا باشد، از مسیر افزایش قیمت نفت می‌تواند استدلال طرفداران سیاست پولی سختگیرانه‌تر را تقویت کند.

سقوط ۳۰۰ دلاری طلا؛ بازار از اوج عقب نشست

فشار ناشی از تغییر انتظارات پولی در نمودار طلا نیز کاملا مشخص است.

طلا که هفته گذشته تا محدوده ۴۶۹۷ دلار در هر اونس پیش رفته بود، روز دوشنبه تا نزدیکی ۴۳۹۷ دلار پایین آمد؛ یعنی حدود ۳۰۰ دلار فاصله از سقف اخیر.

تونی سیکامور، تحلیلگر ارشد بازار در IG، این افت را حاصل ترکیب سخنان انقباضی رئیس فدرال رزرو و افزایش دوباره تنش‌های مرتبط با تنگه هرمز می‌داند؛ زیرا این دو عامل در نهایت بازده اوراق را افزایش داده‌اند و شرایط را برای طلای بدون بازده دشوارتر کرده‌اند.

بنابراین واکنش عجیب طلا به جنگ در واقع چندان هم عجیب نیست. بازار در حال قیمت‌گذاری پیامد اقتصادی جنگ است، نه فقط خود جنگ.

طلا با وجود افت اخیر، اوت درخشانی داشت

افت روزهای اخیر هنوز نتوانسته عملکرد قوی طلا در ماه اوت را کاملا از بین ببرد.

طلای جهانی در ماه اوت حدود ۹.۷ درصد رشد کرد و بهترین عملکرد ماهانه خود از ژانویه را ثبت کرد. بخشی از این صعود پس از تصمیم وزارت خزانه‌داری آمریکا برای گسترش بازخرید اوراق بلندمدت اتفاق افتاد؛ اقدامی که ابتدا بازده اوراق را پایین آورد، دلار را تضعیف کرد و تقاضا برای طلا را افزایش داد.

نگرانی از بدهی عظیم دولت آمریکا نیز همچنان یکی از ستون‌های بلندمدت حمایت از طلاست. بدهی ملی آمریکا در ماه اوت برای نخستین بار از ۴۰ تریلیون دلار عبور کرد؛ موضوعی که بحث درباره کسری بودجه، هزینه بهره و احتمال تضعیف ارزش دلار را دوباره در مرکز توجه سرمایه‌گذاران قرار داده است.

بنابراین فشار فعلی لزوما به معنای پایان روند بلندمدت تقاضا برای طلا نیست.

پیش‌بینی قیمت طلا؛ نگاه بازار به آمار اشتغال آمریکا

در کوتاه‌مدت، مهم‌ترین محرک طلا بعد از اخبار خاورمیانه، داده‌های بازار کار آمریکاست.

سرمایه‌گذاران این هفته آمار فرصت‌های شغلی، اشتغال بخش خصوصی و گزارش اشتغال غیرکشاورزی آمریکا را دنبال می‌کنند. هر نشانه‌ای از قدرت بالای بازار کار می‌تواند احتمال افزایش نرخ بهره را بیشتر و فشار فروش روی طلا را تشدید کند. در مقابل، آمار ضعیف اشتغال ممکن است بخشی از نگرانی درباره سیاست انقباضی فدرال رزرو را کاهش دهد و زمینه بازگشت خریداران را فراهم کند.

در سناریوی نخست، اگر قیمت نفت همچنان بالای ۹۰ دلار باقی بماند، تورم بالا بماند و احتمال افزایش نرخ بهره تقویت شود، طلا ممکن است برای بازپس‌گیری سقف‌های اخیر با دشواری روبه‌رو شود.

اما سناریوی دوم زمانی شکل می‌گیرد که تنش نظامی شدیدتر شود، داده‌های اقتصادی آمریکا تضعیف شوند یا بازده اوراق عقب‌نشینی کند. در آن صورت، ویژگی پناهگاه امن طلا می‌تواند بار دیگر بر نگرانی‌های مربوط به نرخ بهره غلبه کند.

در مجموع، قیمت طلا امروز ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ در نقطه‌ای حساس قرار گرفته است؛ جایی که جنگ دیگر لزوماً مساوی با گرانی فوری طلا نیست. بازار اکنون پیش از خرید دارایی امن یک سوال مهم‌تر می‌پرسد: تشدید جنگ چه اثری بر نفت، تورم و تصمیم بعدی فدرال رزرو خواهد گذاشت؟

تا زمانی که پاسخ این سوال افزایش تورم و نرخ بهره بالاتر باشد، حتی تشدید تنش میان ایران و آمریکا نیز ممکن است برای ایجاد یک موج صعودی پایدار در بازار طلا کافی نباشد.