خبر مهم برای زوجهای جوان؛ تحویل ۶ هزار واحد «آشیان» از مهر آغاز میشود | تهران و مشهد در صف بعدی
طرح «آشیان» وارد مرحله تحویل میشود. تازهترین اعلام وزارت راه و شهرسازی نشان میدهد ثبتنام مسکن استیجاری ویژه زوجهای جوان در ۱۸ استان با ظرفیت حدود ۹ هزار واحد انجام شده و نزدیک به ۶ هزار واحد نیز تاکنون تأمین شده است. طبق برنامه جدید، تحویل واحدها در بیشتر استانها از مهر ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد؛ اما متقاضیان تهران و خراسان رضوی باید بیشتر منتظر بمانند و تحویل واحدهای این دو استان به بعد از آبان موکول شده است. نکته مهمتر اینکه آشیان طرح «خانهدار کردن رایگان» نیست؛ زوجهای واجد شرایط واحد را با اجارهبهایی بین ۳۵ تا ۵۵ درصد نرخ کارشناسی روز دریافت میکنند و حداکثر پنج سال امکان استفاده از آن را دارند.
۱۱:۴۰ - ۱۶ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
رضا فرهادزاده، مدیرکل طرحریزی و پایش طرحهای مسکن وزارت راه و شهرسازی، اعلام کرده ظرفیت ثبتنام طرح آشیان اکنون به ۹ هزار واحد در ۱۸ استان رسیده است و از این تعداد حدود ۶ هزار واحد مسکونی تأمین شده است. برنامه وزارتخانه این است که تحویل در استانهایی که فرایند پالایش و تأمین واحدهای آنها جلوتر رفته، از مهرماه آغاز شود.
این خبر برای زوجهای جوانی که از ابتدای تابستان وارد فرآیند ثبتنام شدهاند، یک تغییر مهم محسوب میشود؛ زیرا طرح آشیان حالا از مرحله نامنویسی و وعده تأمین مسکن وارد مرحلهای میشود که باید واحد واقعی در اختیار متقاضیان قرار گیرد.
۶ هزار واحد آماده مسیر واگذاری؛ چه استانهایی زودتر خانه میگیرند؟
طبق اعلام جدید وزارت راه و شهرسازی، استانهایی مانند اردبیل، قزوین و زنجان در میان مناطقی هستند که تحویل واحدهای آنها از مهرماه آغاز خواهد شد. فرهادزاده گفته فرآیند تحویل در بیشتر استانهای مشمول طی مراسم رسمی کلید میخورد.
ثبتنام طرح از خردادماه و بهصورت مرحلهای آغاز شد. سه استان مازندران، مرکزی و قزوین نخستین گروه بودند و سپس البرز، گیلان و خراسان جنوبی به طرح اضافه شدند. در مراحل بعدی استانهای دیگری از جمله ایلام، کرمانشاه، گلستان، اردبیل، زنجان و فارس وارد فرآیند شدند.
این شیوه مرحلهای یک دلیل اجرایی دارد: تعداد واحدهای آماده در همه استانها یکسان نیست و وزارت راه ابتدا باید متقاضیان را پالایش، اولویتبندی و سپس متناسب با تعداد واحدهای تأمینشده، امکان انتخاب و انعقاد قرارداد را فراهم کند.
بنابراین ثبتنام بهتنهایی به معنی قطعی شدن دریافت واحد نیست.
ثبتنام آشیان به معنی تحویل قطعی خانه نیست
این موضوع یکی از نکات مهمی است که ممکن است در موج خبرهای مربوط به طرح آشیان کمتر دیده شود.
طبق ضوابط رسمی، ثبت درخواست در سامانه به معنی تأیید نهایی متقاضی یا تعهد قطعی دولت برای واگذاری واحد نیست. ابتدا اطلاعات متقاضی باید پالایش و شرایط او تأیید شود؛ سپس اولویتبندی براساس دهک درآمدی، تعداد فرزندان و میزان آسیبپذیری خانوار انجام خواهد شد و تنها به تعداد واحدهای موجود، واگذاری صورت میگیرد.
به زبان ساده، اگر در یک شهر تعداد متقاضیان واجد شرایط بیش از تعداد خانههای تأمینشده باشد، همه ثبتنامکنندگان در مرحله نخست واحد دریافت نخواهند کرد.
این تفاوت میان «ظرفیت ثبتنام ۹ هزار واحد» و «حدود ۶ هزار واحد تأمینشده» نیز اهمیت دارد؛ یعنی در وضعیت فعلی حدود سه هزار واحد از ظرفیت اعلامی هنوز به مرحله تأمین کامل نرسیده یا فرآیند آن تکمیل نشده است.
تهران و خراسان رضوی چرا دیرتر واحد میگیرند؟
آخرین مرحله بزرگ ثبتنام در هفته دولت و برای استانهای تهران و خراسان رضوی انجام شد.
ثبتنام این دو استان از سوم شهریور آغاز شد و متقاضیان در مجموع ۱۲ شهر امکان نامنویسی پیدا کردند. در استان تهران، شهرهای تهران، اندیشه، قرچک و پرند و در خراسان رضوی، مشهد، گلبهار، بینالود، نیشابور، سرخس، کاخک، سبزوار و خلیلآباد مشمول بودند.
فرهادزاده اکنون میگوید دو استان تهران و خراسان رضوی مجموعاً بیش از ۲۶۰۰ واحد از ظرفیت طرح را شامل میشوند و به دلیل اینکه ثبتنام آنها دیرتر و همزمان با هفته دولت آغاز شده، فرآیند پالایش و نهاییسازی زمان بیشتری میبرد؛ در نتیجه تحویل واحدهای این دو استان به بعد از آبان ۱۴۰۵ منتقل شده است.
در خراسان رضوی بهتنهایی بیش از هزار واحد برای این مرحله اعلام شده بود.
برای تهران نیز در برنامه اولیه مرحله نخست حدود ۱۵۰۰ واحد در نظر گرفته شده بود.
یک تغییر مهم در زمانبندی؛ وعده تحویل عقب افتاد؟
بله، دستکم در مقایسه با برخی اظهارات قبلی، زمان تحویل بخشی از واحدها عقبتر رفته است.
در مردادماه، مسئولان وزارت راه از آغاز تحویل نخستین واحدهای استیجاری از هفته دولت یا ابتدای شهریور سخن گفته بودند و اعلام شده بود حدود پنج هزار واحد برای ثبتنام آماده شده است.
اما تازهترین برنامه، آغاز تحویل بیشتر استانها را به مهرماه منتقل کرده و برای تهران و خراسان رضوی نیز موعد بعد از آبان اعلام شده است.
این تغییر الزاماً به معنی توقف طرح نیست، اما نشان میدهد فرآیند پالایش متقاضیان، آمادهسازی قراردادها و تطبیق تعداد واجدان شرایط با واحدهای موجود بیش از برآورد اولیه زمان برده است.
برای طرحی که قرار است اعتماد مستأجران جوان را جلب کند، پایبندی به زمانبندی تحویل یکی از مهمترین آزمونهای اجرایی خواهد بود.
چه کسانی میتوانند در طرح آشیان خانه اجاره کنند؟
دامنه مشمولان طرح محدود و مشخص است.
زوجهای جوان باید حداکثر پنج سال از تاریخ ازدواج رسمیشان گذشته باشد. متقاضی، همسر و افراد تحت تکفل نیز نباید در پنج سال اخیر مالک مسکن یا زمین مسکونی بوده باشند. همچنین خانوار باید در دهکهای درآمدی یک تا شش قرار گیرد و شرایط استحقاقسنجی را داشته باشد.
داشتن حداقل پنج سال سابقه سکونت در شهر محل تقاضا و سبز بودن فرم «ج» زوجین نیز از شروط اصلی است. فرم ج سبز به این معنی است که متقاضی سابقه استفاده از برخی حمایتهای دولتی بخش مسکن را ندارد.
بنابراین آشیان یک طرح عمومی برای همه مستأجران نیست؛ هدف اصلی آن زوجهای جوان فاقد مسکن در شش دهک پایین و میانی درآمدی است.
اجاره طرح آشیان چقدر است؟
یکی از جذابترین بخشهای طرح، فرمول اجارهبهاست.
زوجهای قرارگرفته در دهکهای اول و دوم درآمدی باید ۳۵ درصد اجارهبهای کارشناسی روز را پرداخت کنند. این نسبت برای دهکهای سوم و چهارم ۴۵ درصد و برای دهکهای پنجم و ششم ۵۵ درصد نرخ روز تعیین شده است. این محاسبه هم بخش رهن و هم اجاره را دربرمیگیرد.
برای مثال اگر اجاره کارشناسی یک واحد در بازار ماهانه ۲۰ میلیون تومان معادلسازی شود، خانوار دهک یک یا دو در چارچوب ساده این فرمول حدود هفت میلیون تومان از آن را پرداخت میکند؛ البته رقم واقعی قرارداد به رهن، اجاره، شهر و ارزیابی کارشناسی همان واحد بستگی خواهد داشت.
این یارانه اجاره مهمترین تفاوت آشیان با بازار آزاد است.
خانهها دائمی واگذار نمیشوند؛ سقف اقامت پنج سال است
طرح آشیان برخلاف نهضت ملی مسکن یا پروژههای مالکیتی، قرار نیست مالکیت خانه را به زوج جوان منتقل کند.
حداکثر زمان استفاده هر خانوار از واحد استیجاری پنج سال است و ادامه بهرهمندی نیز به حفظ شرایط احراز در بررسیهای سالانه بستگی دارد.
منطق سیاستگذار این است که خانوار در سالهای نخست زندگی مشترک، به جای تحمل اجاره سنگین بازار، چند سال با هزینه پایینتر در واحد حمایتی مستقر شود و در این فاصله بتواند بخشی از درآمد خود را برای خرید یا تأمین مسکن دائمی پسانداز کند.
از این زاویه، آشیان بیشتر یک «پل موقت مسکن» است تا برنامه مالکیت.
هدف اولیه ۱۰ هزار واحد بود؛ چرا اکنون از ۹ هزار واحد صحبت میشود؟
هنگام آغاز طرح در خردادماه، معاونت مسکن وزارت راه برنامه مرحله نخست را حدود ۱۰ هزار واحد اعلام کرده بود. برای تهران نیز حدود ۱۵۰۰ واحد هدفگذاری شده بود.
اکنون آخرین آمار فرهادزاده ظرفیت ثبتنامشده را ۹ هزار واحد و میزان تأمین را حدود شش هزار واحد اعلام میکند.
بنابراین باید میان «هدفگذاری اولیه» و «ظرفیت اجرایی فعلی» تفاوت گذاشت. هنوز حدود هزار واحد تا تحقق هدف ۱۰ هزار واحدی مرحله اول فاصله وجود دارد و حتی از ظرفیت ۹ هزار واحد فعلی نیز همه واحدها تأمین نشدهاند.
این فاصله عددی یکی از شاخصهایی است که در ماههای آینده باید زیر نظر گرفته شود.
طرح آشیان چقدر میتواند بازار اجاره را تغییر دهد؟
از منظر خانوارهایی که موفق به دریافت واحد میشوند، اثر طرح میتواند قابل توجه باشد؛ پرداخت ۳۵ تا ۵۵ درصد اجاره روز میتواند بخش بزرگی از فشار هزینه مسکن را کاهش دهد.
اما از منظر کل بازار اجاره، ۹ یا حتی ۱۰ هزار واحد عدد بزرگی نیست.
هدف بلندمدت وزارت راه بسیار بالاتر است و مسئولان پیشتر از برنامه تأمین زمین برای حدود ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری سخن گفتهاند.
در نتیجه مرحله فعلی آشیان را باید بیش از آنکه یک راهحل فراگیر برای بحران اجاره بدانیم، یک آزمون سیاستی در مقیاس محدود تلقی کرد.
موفقیت آن به سه عامل بستگی خواهد داشت: تأمین واقعی واحدها، شفافیت اولویتبندی متقاضیان و تحویل در موعد اعلامشده.
آخرین خبر برای زوجهای ثبتنامشده روشن است: از ۹ هزار واحدی که ظرفیت آنها در ۱۸ استان ایجاد شده، حدود شش هزار واحد تأمین شده و تحویل در بیشتر استانها از مهر آغاز میشود. تهران و خراسان رضوی اما باید تا بعد از آبان منتظر بمانند.
اگر وزارت راه بتواند این جدول زمانی را عملی کند، طرح آشیان برای نخستینبار از یک برنامه ثبتنامی به یک سیاست قابل لمس در بازار اجاره تبدیل خواهد شد؛ اما اگر زمانبندی دوباره جابهجا شود، فاصله میان وعده و تحویل واقعی میتواند مهمترین چالش این طرح تازه باشد.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
