قیمت مرغ امروز ۱۰ شهریور ۱۴۰۵؛ مرغ کامل ۳۴۰ هزار تومان شد، موج گرانی ادامه دارد؟

جدیدترین رصد بازار مواد پروتئینی نشان می‌دهد مرغ کامل همچنان در یکی از بالاترین محدوده‌های قیمتی هفته‌های اخیر قرار دارد.

براساس فهرست منتشرشده امروز، قیمت هر کیلو مرغ کامل ۳۴۰ هزار تومان، ران مرغ با پوست و کمر ۳۰۰ هزار تومان، فیله مرغ ۷۰۰ هزار تومان و سینه مرغ بدون استخوان با کتف ۶۶۰ هزار تومان اعلام شده است.

البته نرخ قطعات مرغ میان فروشگاه‌ها کاملاً یکسان نیست. در یک فهرست دیگر برای همین روز، فیله مرغ ۷۲۰ هزار تومان، سینه بدون پوست و استخوان در محدوده ۶۳۰ تا ۶۵۰ هزار تومان و برخی قطعات فرآوری‌شده حتی بالاتر از ۷۰۰ هزار تومان ثبت شده‌اند. تفاوت نوع برش، بسته‌بندی، برند و محل عرضه از دلایل این اختلاف است.

بنابراین این قیمت‌ها را باید «نرخ مشاهده‌شده در بخشی از بازار خرده‌فروشی» دانست، نه یک تعرفه واحد و رسمی برای تمام فروشگاه‌های کشور.

آیا مرغ واقعاً امروز یکباره گران شد؟

مقایسه دقیق داده‌ها تصویر متفاوتی از روایت «جهش ناگهانی امروز» ارائه می‌کند.

روز دوشنبه ۹ شهریور نیز چند منبع قیمت مرغ کامل تازه را ۳۴۰ هزار تومان اعلام کرده بودند. حتی فیله مرغ در همان روز در برخی فهرست‌ها ۷۲۰ هزار تومان و سینه مرغ حدود ۶۳۰ هزار تومان بود. بنابراین دست‌کم براساس داده‌های قابل مقایسه، نمی‌توان افزایش چشمگیر قیمت مرغ کامل را فقط به معاملات ۱۰ شهریور نسبت داد.

اما اگر بازه زمانی کمی طولانی‌تر شود، روند افزایشی کاملاً قابل مشاهده است.

در ۲۹ مرداد، مرغ کامل در یکی از فهرست‌های بازار حدود ۳۱۰ هزار تومان و ران مرغ با پوست و کمر ۲۷۰ هزار تومان قیمت داشت. فیله نیز حدود ۶۸۴ هزار تومان گزارش شده بود.

با مقایسه این ارقام با نرخ‌های امروز، مرغ کامل در کمتر از دو هفته حدود ۹.۷ درصد و ران با پوست و کمر نزدیک ۱۱ درصد گران‌تر شده است. رشد فیله از ۶۸۴ به ۷۰۰ هزار تومان نیز در همین مقایسه حدود ۲.۳ درصد است.

بنابراین تعبیر دقیق‌تر این است: مرغ طی روزهای اخیر گران شده، اما بخش مهم افزایش پیش از امروز رخ داده است.

قیمت مرغ گرم از محدوده ۳۲۰ هزار تومان فاصله گرفت

در پایان مرداد، مهدی یوسف‌خانی، دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بسته‌بندی طیور، قیمت مرغ گرم را حدود ۳۲۰ تا ۳۳۰ هزار تومان و مرغ زنده را ۲۱۰ هزار تومان اعلام کرده بود.

او در همان مقطع قیمت منطقی مرغ گرم را حدود ۳۸۰ هزار تومان و مرغ زنده را ۲۵۰ هزار تومان برآورد کرده بود. نرخ ران ۳۳۰ هزار تومان، سینه ۶۵۰ هزار تومان و فیله ۷۰۰ هزار تومان نیز از سوی او مطرح شد.

از این منظر، مرغ کامل ۳۴۰ هزار تومانی امروز هنوز به سطح ۳۸۰ هزار تومانی که فعالان صنفی آن را «قیمت منطقی» می‌دانستند نرسیده، اما از کف ۳۲۰ هزار تومانی پایان مرداد فاصله گرفته است.

این تفاوت مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد فشار افزایشی فقط محصول تصمیم فروشگاه‌های خرده‌فروشی نیست و تولیدکنندگان و کشتارگاه‌ها نیز مدت‌هاست از فاصله قیمت بازار با هزینه تولید صحبت می‌کنند.

چرا هزینه تولید مرغ بالا رفته است؟

بخش عمده هزینه پرورش مرغ گوشتی به خوراک، جوجه یک‌روزه، انرژی، حمل‌ونقل، دارو و سرمایه در گردش مربوط می‌شود.

فعالان صنفی طی ماه‌های اخیر بارها گفته‌اند افزایش هزینه نهاده‌ها و نرخ ارز، هزینه تولید را بالا برده است. حبیب اسدالله‌نژاد، رئیس اتحادیه مرغداران گوشتی، اوایل شهریور اعلام کرد مرغداران با قیمت‌های ۱۹۰ تا ۲۱۰ هزار تومانی مرغ زنده حتی با زیان تولید می‌کنند و هزینه تمام‌شده بالاتر از نرخ فروش است. او قیمت منطقی مرغ برای مصرف‌کننده را در محدوده ۳۷۰ تا ۳۸۰ هزار تومان ارزیابی کرد.

این وضعیت یک تناقض در بازار ایجاد می‌کند.

مصرف‌کننده مرغ را ۳۰۰ تا ۳۴۰ هزار تومان گران می‌داند، اما تولیدکننده هم معتقد است همین قیمت برای پوشش هزینه تولید کافی نیست.

وقتی قدرت خرید خانوار کاهش می‌یابد، امکان انتقال تمام افزایش هزینه تولید به مصرف‌کننده محدود می‌شود و بازار میان زیان تولیدکننده و کاهش توان خرید مصرف‌کننده گرفتار می‌شود.

آیا کمبود مرغ عامل افزایش قیمت است؟

اینجا باید با احتیاط بیشتری به روایت بازار نگاه کرد.

در متن‌های بازار امروز از کاهش ورود مرغ به کشتارگاه‌ها و اختلال در عرضه به‌عنوان یکی از دلایل گرانی یاد شده، اما این ادعا فعلاً با تازه‌ترین اظهار رسمی صنفی که در دسترس است کاملاً همخوان نیست.

یوسف‌خانی در ۳۱ مرداد گفته بود تولید شرایط مساعدی دارد، عرضه از تقاضا بیشتر است و کمبودی در بازار وجود ندارد. او نیاز روزانه تهران را حدود ۱۸۰۰ تن اعلام کرده و کاهش قدرت خرید خانوارها را نیز یکی از عوامل محدودکننده تقاضا دانسته بود.

بنابراین تا زمانی که آمار جدیدی از کشتار روزانه یا جوجه‌ریزی منتشر نشود، نمی‌توان با قطعیت گفت گرانی فعلی نتیجه یک «کمبود گسترده» است.

ممکن است عرضه در برخی روزها یا مراکز توزیع کاهش یافته باشد، اما برای تعمیم این وضعیت به کل بازار به داده دقیق‌تری نیاز است.

قدرت خرید؛ عاملی که جلوی جهش بیشتر را می‌گیرد

یکی از نکات متفاوت بازار مرغ در سال جاری، کاهش قدرت خرید خانوارهاست.

رئیس اتحادیه مرغداران گوشتی در ابتدای شهریور گفته بود به دلیل مشکلات اقتصادی، مردم کمتر مرغ می‌خرند و سرانه مصرف کاهش یافته است. به گفته او، تولید نیز نسبت به سال قبل افزایش محسوسی نداشته و بازار بیش از هر چیز تحت تأثیر کاهش توان مصرف‌کننده و بالا رفتن هزینه تولید قرار گرفته است.

این وضعیت می‌تواند دلیل مهمی برای متوقف شدن قیمت در محدوده ۳۴۰ هزار تومان باشد.

اگرچه هزینه تولید فشار افزایشی ایجاد می‌کند، خرده‌فروش نیز نمی‌تواند بدون توجه به کشش خرید خانوار هر قیمتی را به بازار تحمیل کند.

مرغ زمانی یکی از ارزان‌ترین منابع پروتئین حیوانی در سبد خانوار محسوب می‌شد. افزایش قیمت گوشت قرمز باعث شده اهمیت مرغ بیشتر شود، اما اگر قیمت مرغ نیز با سرعت زیادی بالا برود، خانوار ممکن است مقدار خرید یا دفعات مصرف را کاهش دهد.

چرا فیله دو برابر مرغ کامل قیمت دارد؟

فاصله قیمت قطعات مرغ نیز در بازار امروز قابل توجه است.

فیله ۷۰۰ هزار تومانی بیش از دو برابر مرغ کامل ۳۴۰ هزار تومانی قیمت دارد. سینه بدون استخوان نیز نزدیک ۶۶۰ هزار تومان عرضه می‌شود.

این فاصله فقط ناشی از سود فروشنده نیست.

برای تولید یک کیلو فیله یا سینه بدون استخوان، باید وزن بیشتری مرغ کامل قطعه‌بندی شود و بخش‌هایی مانند پوست، استخوان و ضایعات حذف شوند. هزینه پاک‌کردن، قطعه‌بندی، بسته‌بندی، نیروی کار، حمل و حاشیه فروش نیز به قیمت اضافه می‌شود.

همین موضوع باعث شده خانوارهایی که به دنبال کاهش هزینه هستند بیشتر به سمت خرید مرغ کامل یا قطعات استخوان‌دار حرکت کنند.

پیش‌بینی قیمت مرغ؛ احتمال رسیدن به ۳۸۰ هزار تومان وجود دارد؟

قیمت ۳۸۰ هزار تومان از چند هفته قبل در اظهارات فعالان صنفی به‌عنوان نرخ «منطقی» مرغ گرم مطرح شده است، اما رسیدن بازار به این سطح قطعی نیست.

در سناریوی اول، اگر هزینه نهاده، جوجه، حمل‌ونقل و مرغ زنده افزایش پیدا کند و همزمان عرضه روزانه کاهش یابد، مرغ کامل می‌تواند به سمت کانال‌های بالاتر حرکت کند.

در سناریوی دوم، اگر عرضه فعلی حفظ شود و کاهش قدرت خرید همچنان تقاضا را محدود کند، بازار ممکن است برای مدتی میان ۳۳۰ تا ۳۵۰ هزار تومان نوسان کند.

سناریوی سوم، افزایش عرضه یا مداخله تنظیم بازار است که می‌تواند بخشی از فشار قیمت را تخلیه کند.

بنابراین فعلاً نمی‌توان نرخ ۳۸۰ هزار تومان را قیمت حتمی هفته‌های آینده دانست؛ این عدد بیشتر نشان‌دهنده برآورد بخش تولید از هزینه اقتصادی مرغ است.

مرغ ۳۴۰ هزار تومانی؛ گرانی تثبیت شد، نه اینکه امروز آغاز شده باشد

مهم‌ترین نتیجه بررسی بازار ۱۰ شهریور این است که سطح قیمت مرغ نسبت به اواخر مرداد بالا آمده، اما افزایش اصلی الزاماً امروز اتفاق نیفتاده است.

مرغ کامل که در ۲۹ مرداد حدود ۳۱۰ هزار تومان بود اکنون در محدوده ۳۴۰ هزار تومان قرار گرفته است؛ افزایش نزدیک به ۱۰ درصدی در کمتر از دو هفته. ران با پوست نیز از حدود ۲۷۰ هزار به ۳۰۰ هزار تومان رسیده است.

در مقابل، نرخ ۳۴۰ هزار تومانی مرغ کامل در روز ۹ شهریور هم دیده می‌شد؛ در نتیجه بازار امروز بیشتر از آنکه با یک شوک تازه روبه‌رو باشد، گرانی ایجادشده طی روزهای گذشته را تثبیت کرده است.

مسیر بعدی قیمت نیز به سه عامل بستگی دارد: هزینه تولید و نهاده‌ها، میزان واقعی عرضه مرغ گرم و قدرت خرید خانوار.

فعلاً فشار هزینه قیمت را رو به بالا هل می‌دهد، اما ضعف تقاضا همچنان مهم‌ترین ترمز بازار است. اگر این تعادل شکننده تغییر کند، مرغ کامل ۳۴۰ هزار تومانی می‌تواند دوباره وارد فاز نوسانی شود.