واردات خودروهای کارکرده ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ رسماً کلید خورد؛ شرط تازه برای ورود خودروهای دستدوم به ایران
سرانجام یکی از مهمترین گرههای اجرایی واردات خودروهای کارکرده باز شد و سامانه جامع تجارت امکان ثبت سفارش خودروهای دستدوم مدل ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ را برای شرکتهای واردکننده فراهم کرد. شرط کارت بازرگانی فعال، تأمین ارز از محل «ارز خود یا دیگران»، الزام خدمات پس از فروش و محدودیت سنی سه تا پنج سال، مهمترین ضوابط این مرحله است؛ تصمیمی که در صورت تبدیل ثبت سفارشها به واردات واقعی میتواند رقابت در بازار خودروهای وارداتی را افزایش دهد، اما هنوز نمیتوان از ریزش فوری قیمت خودرو در بازار سخن گفت.
۱۲:۰۱ - ۱۶ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
پس از ماهها بحث درباره نحوه اجرای ماده ۱۱ قانون ساماندهی صنعت خودرو، سامانه جامع تجارت از فراهم شدن امکان ثبت سفارش خودروهای کارکرده برای شرکتهای واردکننده خبر داده است.
بر اساس مقررات جدید، وضعیت نمایندگی تازهای در سامانه با عنوان «واردات خودرو کارکرده از محل ماده (۱۱) قانون ساماندهی صنعت خودرو» ایجاد شده و شرکتهایی که شرایط تعیینشده را داشته باشند، میتوانند از این مسیر پرونده ثبت سفارش خود را تشکیل دهند.
این اتفاق از آن جهت اهمیت دارد که قانون واردات خودرو کارکرده پیش از این نیز وجود داشت، اما فاصله میان «مجوز قانونی» و «امکان اجرایی ثبت سفارش و واردات» یکی از مهمترین موانع ورود این خودروها به بازار ایران بود. ماده ۱۱ قانون ساماندهی صنعت خودرو اساساً با هدف تنظیم بازار، واردات خودروهای کارکرده را مجاز اعلام کرده و برای این خودروها شرط سن کمتر از پنج سال را در نظر گرفته است.
فقط خودروهای مدل ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ اجازه ثبت سفارش دارند
یکی از مهمترین بندهای اطلاعیه جدید به سن خودروهای وارداتی مربوط میشود.
طبق ضوابط اعلامشده، سن خودرو هنگام ثبت سفارش باید بیشتر از سه سال و کمتر از پنج سال باشد. سامانه جامع تجارت بر همین اساس اعلام کرده است که در سال ۱۴۰۵ صرفاً خودروهای دارای سال ساخت ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ امکان ثبت سفارش از این رویه را خواهند داشت.
این محدودیت عملاً بازار هدف واردکنندگان را مشخص میکند. خودروهای این دو سال ساخت در بسیاری از بازارهای جهانی هنوز از نظر فناوری، ایمنی و تجهیزات فاصله زیادی با خودروهای صفرکیلومتر ندارند، اما قیمت خرید آنها به دلیل افت ارزش ناشی از کارکرد، میتواند پایینتر باشد.
همین ویژگی، یکی از مهمترین دلایلی است که واردات خودروی کارکرده در سالهای اخیر به عنوان یکی از ابزارهای افزایش عرضه و رقابت در بازار ایران مطرح شده است.
واردات خودرو برای همه آزاد نشده است
با وجود تیترهایی مانند «آزادسازی واردات خودروهای دستدوم»، باید میان این رویه و واردات شخصی تفاوت قائل شد.
طبق ابلاغیه فعلی، ثبت سفارش از این مسیر برای شرکتهای واردکننده دارای کارت بازرگانی فعال امکانپذیر است. بنابراین این دستورالعمل به این معنا نیست که هر شهروند ایرانی میتواند مستقیماً یک خودرو کارکرده مدل ۲۰۲۱ یا ۲۰۲۲ خریداری کرده و از همین مسیر وارد کشور کند.
در ماههای گذشته مسیرهای دیگری از جمله واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز در مقررات پیشبینی شده بود که شرایط و سازوکار متفاوتی دارد و نباید با رویه تازه شرکتهای واردکننده یکسان تلقی شود.
ارز واردات خودرو کارکرده از کجا تأمین میشود؟
یکی از مهمترین موانع واردات خودرو در سالهای گذشته، موضوع تخصیص ارز بوده است. در مقررات تازه، برای ثبت سفارش خودروهای کارکرده این مسیر، تأمین ارز تنها از دو محل «ارز خود» و «ارز دیگران» پیشبینی شده است.
همچنین نوع ارز ثبت سفارش در این رویه صرفاً یورو خواهد بود.
اهمیت این بند در آن است که فشار مستقیم برای دریافت ارز تخصیصی از منابع بانکی میتواند کاهش پیدا کند و واردکننده بخشی از فرآیند تأمین مالی را از منابع ارزی خود یا اشخاص دیگر انجام دهد.
با این حال، استفاده از ارز خود به معنای حذف کامل کنترل ارزی نیست و منشأ ارز و سایر الزامات قانونی همچنان باید مطابق مقررات مربوطه احراز شود.
شرط سخت خدمات پس از فروش برای خودروهای وارداتی
یکی از نگرانیهای جدی درباره واردات خودروهای کارکرده، مسئله تأمین قطعه و خدمات پس از فروش است. ممکن است خرید یک خودرو سه یا چهار ساله از بازار خارجی در ابتدا ارزانتر از نمونه صفرکیلومتر باشد، اما اگر قطعات آن در ایران موجود نباشد یا شبکه خدمات مناسبی برای برند مربوطه وجود نداشته باشد، هزینه مالکیت خودرو میتواند بهشدت افزایش یابد.
به همین دلیل، شرکت واردکننده پیش از ثبت سفارش باید تأییدیه تأمین قطعات یدکی و ارائه خدمات پس از فروش را از دفتر خدمات فنی و مهندسی وزارت صنعت، معدن و تجارت دریافت کند.
علاوه بر آن، دریافت مجوز فنی از دفتر صنایع خودرو وزارت صمت و سازمان حفاظت محیط زیست نیز برای ثبت سفارش الزامی است.
این شروط نشان میدهد دولت قصد ندارد بازار واردات خودرو دستدوم به ورود پراکنده برندها و مدلهایی تبدیل شود که چند سال بعد مالکان آنها برای تعمیرات و تأمین قطعات با مشکل جدی مواجه شوند.
سقف واردات خودروهای کارکرده در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
نکته مهم دیگر، سقف تعداد خودروهایی است که ممکن است از این مسیر وارد بازار شوند.
عزتالله زارعی، سخنگوی وزارت صمت، پیش از این اعلام کرده بود که کارگروه مربوطه برای سال ۱۴۰۵ سقف ۲۵ هزار دستگاه خودروی کارکرده را تعیین کرده است. او همچنین گفته بود که در سال گذشته حدود هزار دستگاه خودروی کارکرده ثبت سفارش شده بود.
بنابراین حتی با باز شدن کامل مسیر ثبت سفارش، عرضه این خودروها نامحدود نخواهد بود.
اگر کل سهمیه ۲۵ هزار دستگاه نیز وارد کشور شود، این تعداد در مقایسه با ابعاد کل بازار خودروی ایران رقم بسیار بزرگی نیست؛ اما میتواند در بخش خودروهای وارداتی و بهخصوص مدلهای میانقیمت خارجی اثر رقابتی بیشتری ایجاد کند.
آیا قیمت خودروهای خارجی در ایران کاهش مییابد؟
باز شدن ثبت سفارش خودروهای کارکرده در نگاه اول خبری کاهشی برای بازار محسوب میشود، اما اثر واقعی آن به چند متغیر بستگی دارد.
ثبت سفارش با ورود خودرو به بازار تفاوت دارد. خودرو باید خریداری، حمل، وارد گمرک، استانداردهای لازم را احراز و سپس ترخیص و شمارهگذاری شود. هزینه ارز، حقوق ورودی، حملونقل، خدمات پس از فروش و سایر هزینههای قانونی نیز روی قیمت نهایی تأثیر خواهند گذاشت.
بنابراین بعید است صرفاً با انتشار خبر باز شدن سامانه، قیمت خودروهای وارداتی در بازار به شکل ناگهانی سقوط کند.
با این حال، اگر ثبت سفارشها در حجم بالا انجام شود و خودروهای مدل ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ واقعاً وارد بازار شوند، گزینههای بیشتری پیش روی خریداران قرار خواهد گرفت. در چنین شرایطی، بخشی از حباب قیمتی برخی خودروهای وارداتی موجود میتواند تحت فشار قرار گیرد.
مهلت ثبت سفارش خودرو کارکرده تا چه زمانی است؟
بر اساس اعلام سامانه جامع تجارت، امکان افتتاح ثبت سفارش از این رویه تا ۱۶ خرداد ۱۴۰۶ ادامه خواهد داشت؛ تاریخی که به عنوان پایان اعتبار مصوبه مربوطه اعلام شده است.
این مهلت برای شرکتهای واردکننده اهمیت زیادی دارد، زیرا آنها باید در این بازه زمانی علاوه بر انتخاب خودرو و تأمین ارز، تأییدیه خدمات پس از فروش، مجوزهای فنی و الزامات مربوط به سقف اعتباری و سهمیه را نیز پشت سر بگذارند.
سامانه جامع تجارت همچنین سقف اعتباری و سهمیه واردکننده را به صورت سیستمی بررسی خواهد کرد؛ بنابراین صرف داشتن کارت بازرگانی به معنی صدور قطعی مجوز برای هر تعداد خودرو نیست.
بازار خودرو در آستانه یک تغییر تازه؟
اجرایی شدن ثبت سفارش خودروهای کارکرده مدل ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ را میتوان یکی از جدیترین گامها برای عملیاتی شدن ماده ۱۱ قانون ساماندهی صنعت خودرو دانست.
تا پیش از این، بخش مهمی از اخبار مربوط به واردات خودروهای دستدوم حول تصویب آییننامهها و وعده اجرای آن قرار داشت؛ اما ایجاد رویه مشخص در سامانه جامع تجارت، تعیین نوع ارز، مدلهای مجاز، خدمات پس از فروش و مجوزهای مورد نیاز، مسیر را یک مرحله به واردات واقعی نزدیکتر کرده است.
با این همه، آزمون اصلی تازه آغاز میشود. تعداد ثبت سفارشهای تأییدشده، سرعت صدور مجوزها، حجم واقعی واردات و در نهایت قیمت تمامشده خودرو در بازار ایران مشخص خواهد کرد که ورود خودروهای کارکرده میتواند به ابزار مؤثری برای افزایش رقابت تبدیل شود یا مانند برخی طرحهای قبلی، اثر محدودی بر قیمتها خواهد داشت.
در کوتاهمدت شاید مهمترین پیام این تصمیم برای بازار، افزایش انتظار برای عرضه خودروهای خارجی ارزانتر باشد؛ اما اثر ملموس بر قیمت زمانی دیده خواهد شد که خودروهای ثبت سفارششده از گمرک عبور کرده و به بازار مصرف برسند.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
