قیمت گوشت قرمز امروز ۱۷ شهریور ۱۴۰۵؛ بازار آرام ماند اما ماهیچه به ۲ میلیون و ۲۸۰ هزار تومان رسید

آخرین نرخ‌های بازار نشان می‌دهد قیمت انواع گوشت گوسفندی و گوساله در معاملات امروز تغییر عجیب یا جهش تازه‌ای نداشته است.

هر کیلوگرم ماهیچه گوسفندی ۲ میلیون و ۲۸۰ هزار تومان قیمت دارد و سردست گوسفندی با نرخ یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود.

در بخش گوشت گوساله نیز هر کیلوگرم گردن بدون استخوان یک میلیون و ۷۵۰ هزار تومان، راسته ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان و ران گوساله ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان فروخته می‌شود.

این ارقام نشان می‌دهد اگرچه بازار از شوک‌های روزانه فاصله گرفته، اما گوشت قرمز همچنان یکی از گران‌ترین اقلام اصلی سبد غذایی خانوار است.

بازار گوشت آرام است؛ اما آیا واقعاً ارزان شده؟

پاسخ کوتاه منفی است.

ثبات قیمت با کاهش قیمت دو مفهوم متفاوت است. برای نمونه، قیمت راسته گوساله در گزارش بازار ۱۵ شهریور نیز ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان اعلام شده بود و امروز دوباره همان نرخ ثبت شده است. یعنی بازار طی چند روز اخیر از افزایش تازه فاصله گرفته، اما عقب‌نشینی محسوسی نیز در قیمت خرده‌فروشی اتفاق نیفتاده است.

حتی اگر بازه زمانی را کمی بزرگ‌تر کنیم، تصویر روشن‌تر می‌شود.

در چهارم شهریور، ماهیچه گوسفندی در برخی نرخ‌نامه‌ها حدود ۲ میلیون و ۱۶۰ هزار تومان قیمت داشت. نرخ امروز ۲ میلیون و ۲۸۰ هزار تومان است؛ یعنی با وجود آرامش چند روز اخیر، قیمت این قلم نسبت به حدود دو هفته قبل نزدیک ۱۲۰ هزار تومان بالاتر قرار گرفته است.

بنابراین تیتر دقیق بازار امروز «ثبات در سطح بالا» است، نه «ارزان‌شدن گوشت».

دام زنده امروز هم ثابت ماند

یکی از دلایل اصلی آرامش قیمت گوشت، نوسان محدود بازار دام زنده است.

بر اساس داده‌های امروز ۱۷ شهریور، قیمت گوسفند زنده در استان‌های مورد بررسی بین ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان برای هر کیلوگرم قرار دارد. بالاترین نرخ در اصفهان و فارس حدود ۶۳۵ هزار تومان و پایین‌ترین قیمت در قم، همدان و مرکزی حدود ۶۳۰ هزار تومان گزارش شده است.

قیمت گوساله زنده نیز در بازه بسیار محدود ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان قرار گرفته است. اتحادیه سراسری صنعت دامپروران نیز تغییر محسوسی نسبت به روز قبل گزارش نکرده است.

این ثبات در دام زنده اهمیت زیادی دارد، زیرا اولین حلقه تعیین‌کننده قیمت گوشت در بازار همین بخش است.

وقتی دامدار نرخ خود را به‌طور ناگهانی بالا نمی‌برد، فشار فوری کمتری به کشتارگاه، عمده‌فروش و در نهایت قصابی منتقل می‌شود.

اتفاق مهم‌تر؛ قیمت دام نسبت به ابتدای شهریور پایین‌تر آمده است

مقایسه با ابتدای ماه حتی نکته مهم‌تری دارد.

در دوم شهریور، قیمت هر کیلو گوسفند زنده در تهران تا حدود ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان و گوساله زنده در تهران و مرکزی تا حدود ۵۳۵ هزار تومان گزارش شده بود.

ترکیب استانی آمار امروز با ابتدای ماه دقیقاً یکسان نیست و بنابراین نمی‌توان مقایسه را به کل کشور تعمیم داد، اما داده‌ها نشان می‌دهند حداقل در بخش‌هایی از بازار دام سبک، فشار صعودی ابتدای شهریور کاهش پیدا کرده است.

مسئله اینجاست که کاهش قیمت دام همیشه با همان سرعت به گوشت خرده‌فروشی منتقل نمی‌شود.

هزینه کشتار، حمل‌ونقل، افت وزن لاشه، بسته‌بندی، اجاره واحد صنفی و حاشیه سود واسطه‌ها باعث می‌شود فاصله قابل توجهی میان قیمت دام زنده و گوشت آماده مصرف وجود داشته باشد.

چرا کاهش دام فوراً گوشت را ارزان نمی‌کند؟

این یکی از پرسش‌های همیشگی مصرف‌کنندگان است.

در ماه‌های گذشته نیز فعالان صنعت به همین تناقض اشاره کرده‌اند؛ قیمت دام زنده در برخی مقاطع کاهش یافته اما مصرف‌کننده در قصابی افت متناسبی ندیده است. گزارش‌های بازار این شکاف را به ساختار توزیع، هزینه تولید و سهم واسطه‌ها مرتبط دانسته‌اند.

دام زنده وقتی به کشتارگاه می‌رود، تمام وزن آن تبدیل به گوشت قابل فروش نمی‌شود. پس از کسر پوست، استخوان، چربی، آلایش و سایر اجزا، وزن لاشه کاهش می‌یابد.

سپس هزینه کشتار، سردخانه، حمل، قطعه‌بندی و عرضه اضافه می‌شود.

به همین دلیل مثلاً دام زنده ۶۳۵ هزار تومانی الزاماً به معنای گوشت ۶۳۵ یا حتی یک میلیون تومانی در فروشگاه نیست.

با این حال اگر نرخ دام برای مدت طولانی پایین بماند، انتظار منطقی این است که دست‌کم سرعت رشد قیمت گوشت در خرده‌فروشی کاهش پیدا کند؛ اتفاقی که در روزهای اخیر تا حدی مشاهده شده است.

عامل پنهان ثبات گوشت؛ مردم کمتر می‌خرند

یکی از نکات مهمی که نباید از تحلیل بازار حذف شود، وضعیت قدرت خرید خانوار است.

قیمت بالای گوشت باعث شده بخشی از خانوارها مصرف خود را کاهش دهند یا به سراغ قطعات ارزان‌تر، مرغ و سایر منابع پروتئینی بروند.

در گزارش‌های مربوط به سیاست واردات گوشت نیز از کاهش سرانه مصرف از حدود ۱۲ کیلوگرم به نزدیک ۶ کیلوگرم سخن گفته شده و قیمت بالا یکی از عوامل اصلی این افت عنوان شده است.

به این ترتیب آرامش بازار الزاماً نتیجه افزایش رفاه مصرف‌کننده نیست.

گاهی قیمت آن‌قدر بالا می‌رود که تقاضا توان همراهی با عرضه را از دست می‌دهد. فروشنده نیز برای جلوگیری از کاهش بیشتر حجم فروش، امکان افزایش مکرر نرخ را ندارد.

بنابراین بخشی از «توازن عرضه و تقاضا» در بازار امروز می‌تواند ناشی از ضعف تقاضا باشد؛ تعادلی که از منظر اقتصادی با رونق بازار تفاوت زیادی دارد.

واردات گوشت دوباره در دستور کار قرار گرفت

یکی از ابزارهای دولت برای جلوگیری از جهش دوباره قیمت، واردات است.

معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی از ابتدای شهریور امکان ثبت سفارش واردات انواع گوشت گرم و منجمد گاو، گوساله و گوسفند را با هدف تسهیل فرآیند تأمین بازار فراهم کرده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، این اقدام در چارچوب مصوبه ستاد تنظیم بازار انجام شده است.

ورود گوشت خارجی می‌تواند به‌خصوص در بخش مصرف انبوه، رستوران‌ها، صنایع غذایی و شبکه تنظیم بازار، بخشی از فشار تقاضا روی گوشت داخلی را کاهش دهد.

اما یک نکته نگران‌کننده وجود دارد.

واردات گوشت در نیمه نخست سال کاهش یافته است

سید فخرالدین عامریان، رئیس انجمن گوشت و فرآورده‌های خام دامی، اعلام کرده میزان واردات گوشت قرمز تا پایان شش‌ماهه نخست سال حدود ۱۶ تا ۱۷ هزار تن خواهد بود که نسبت به سال گذشته کاهش نشان می‌دهد.

این موضوع برای نیمه دوم سال اهمیت دارد.

با بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها، افزایش فعالیت مراکز تهیه غذا و تغییر الگوی مصرف در ماه‌های سرد، تقاضا می‌تواند نسبت به تابستان بیشتر شود. رئیس انجمن نیز هشدار داده که کشور در نیمه دوم ممکن است به واردات بیشتری نیاز داشته باشد.

بنابراین اگر واردات جدید به موقع انجام نشود و همزمان تولید داخلی با مشکل نهاده یا هزینه مواجه شود، تعادل فعلی می‌تواند شکننده باشد.

نهاده‌های دامی همچنان مهم‌ترین ریسک تولید هستند

از سمت تولید نیز همه‌چیز آرام نیست.

فعالان صنعت دامپروری همچنان تأمین و قیمت خوراک دام را یکی از اصلی‌ترین مشکلات تولید عنوان می‌کنند. افزایش هزینه جو، ذرت، کنجاله، دارو، حمل‌ونقل و نگهداری مستقیماً قیمت تمام‌شده دام را بالا می‌برد.

اگر این هزینه‌ها افزایش یابد، دامدار نمی‌تواند برای مدت طولانی دام را با نرخ ثابت عرضه کند.

بنابراین ثبات ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومانی گوسفند زنده در شرایط فعلی مثبت است، اما ماندگاری آن به هزینه خوراک و نقدینگی دامداران وابسته خواهد بود.

پیش‌بینی قیمت گوشت قرمز؛ آرامش تا کجا ادامه دارد؟

در کوتاه‌مدت، داده‌های امروز نشانه‌ای از شوک فوری قیمت ارائه نمی‌کنند.

دام زنده بدون تغییر محسوسی معامله می‌شود، عرضه گوشت داخلی ادامه دارد و دولت نیز مسیر ثبت سفارش واردات را باز کرده است. از طرف دیگر ضعف قدرت خرید، اجازه شکل‌گیری جهش شدید در تقاضای مصرفی را نمی‌دهد.

بنابراین اگر شوک تازه‌ای در نرخ نهاده، ارز یا حمل‌ونقل رخ ندهد، سناریوی ثبات یا نوسان محدود در کوتاه‌مدت محتمل‌تر از یک جهش ناگهانی به نظر می‌رسد.

اما برای ماه‌های بعد باید دو متغیر را با دقت دنبال کرد: میزان واقعی واردات گوشت و هزینه تولید دام داخلی.

کاهش واردات در نیمه نخست سال یک علامت هشدار است و اگر در نیمه دوم جبران نشود، امکان بازگشت فشار قیمتی وجود خواهد داشت.

گوشت ثابت ماند، اما سفره خانوار هنوز تحت فشار است

بازار گوشت قرمز در ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ آرام است؛ ماهیچه گوسفندی ۲ میلیون و ۲۸۰ هزار تومان، سردست یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و راسته و ران گوساله بیش از دو میلیون تومان قیمت دارند.

در سمت دام زنده نیز نرخ‌ها تقریباً ثابت هستند و همین موضوع فعلاً جلوی فشار تازه از ابتدای زنجیره تولید را گرفته است.

با این حال، تعبیر این شرایط به عنوان «رفع دغدغه خانوارها» با واقعیت قیمت‌ها همخوانی ندارد. ثبات کنونی در سطحی شکل گرفته که برای بسیاری از خانواده‌ها همچنان سنگین است و کاهش تقاضا خود به یکی از عوامل آرام ماندن بازار تبدیل شده است.

از این رو مهم‌ترین پیام بازار امروز این است: گوشت گران‌تر نشده، اما هنوز ارزان هم نیست.

اگر عرضه دام داخلی حفظ شود و واردات برنامه‌ریزی‌شده به موقع به بازار برسد، امکان ادامه ثبات وجود دارد؛ اما کاهش واردات، هزینه نهاده‌ها و هر شوک تازه ارزی می‌تواند این تعادل شکننده را دوباره بر هم بزند.